Аҳмадшоҳи Масъуд ба ривояти ҳамсараш

Ба баҳонаи солрӯзи шаҳодати Шери Панҷшер

18 шаҳривар мусодиф бо 9 сентябр, солрӯзи шаҳодати Аҳмадшоҳи Масъуд, қаҳрамони тоҷик ва фармондеҳи шуҷои муҷоҳидони Афғонистон аст, ки дар соли 1380 хуршедӣ (мусодиф бо 2001 милодӣ) тавассути 2 нафар аз теруристҳои гурӯҳи Алқоъида дар Афғонистон ба шаҳодат расид.

Сиддиқа Масъуд, ҳамсари Аҳмадшоҳи Масъуд, баъд аз шаҳодати шавҳараш, дар китобе бо унвони “Аҳмадшоҳи Масъуд; ривояти Сиддиқа Масъуд”, ба тафсил ба шарҳи зиндагии худ бо Масъуд пардохтааст.

Сиддиқа Масъуд, ки ҳамсараш вайро “Паригул” садо мезад, дар дарраи Панҷшер ба дунё омада ва фарзанди ҷанг аст. Вай 17 сол дошт, ки ба далели шароити ҷангӣ, комилан маҳрамона бо фармондеҳ Масъуди 34-сола издивоҷ кард.

Натиҷаи ин издивоҷ 5 духтар ва як писар аст, ки ҳоло дар канори модари худ зиндагӣ мекунанд.

Сиддиқа, дар бахше аз китоби хотироти худ, ки муддате қабл барои нахустин бор дар Эрон мунташир шуд, чигунагии ошноӣ ва издивоҷ бо фармондеҳ Масъудро баён кардааст.

Сойти Афғонистони хабаргузории Форс, бахшҳое аз ин хотиротро бо андаке талхис дар чанд бахш аз забони ҳамсари Масъуд барои хонандагон бозгӯ кардааст, ки ба шарҳи зайл аст:

* * *

Он қадр дилам мехоҳад дар бораи вай сӯҳбат кунам, ки намедонам аз куҷо шурӯъ кунам.

Ин марди хушзавқи фарҳехта, шефтаи шеър, адабиёт ва торих, ин қаҳрамони ҷанг бар зидди Шӯравӣ ва муқовимат алайҳи Толибон, ки духтари сода ва бетаҷрибае мисли манро, ки дар он замон 17-сола будам, ба ҳамсарӣ гирифт ва ба ӯ ишқ варзид.

Даъвои онро надорам, ки торихи бузурги кишварамро ривоят мекунам, балки фақат мехоҳам фурӯтанона дар ҷойгоҳи худ бимонам; ҳамон ҷойгоҳеро, ки дар канори ҳамсарам доштам.

Он чӣ мехоҳам таъриф кунам, достони як ишқ аст ва илова бар он, достони зиндагии худам ба унвони як афғонистонии дарраи Панҷшер, ки 24 сол ҷангро аз наздик ҳисс кардааст.

Чӣ гуна бо Масъуд издивоҷ кардам

Аҳмадшоҳи Масъуд барои рафтан ба хона, бояд аз хонаи мо убур мекард ва мумкин аст, ки ҳама фикр кунанд, ки мо ҳамеша бо ҳам рӯ ба рӯ мешудем. Аммо ин тавр нест. Ҳангоме ки вай вориди хонаи мо ва қисмати худаш мешуд, афродаш аз қабл вуруди вайро эълом мекарданд, ё худаш зарбае ба дар мезад ва ба мо фурсате медод, то худро пинҳон кунем.

Аз ин рӯй, бе он ки ҳаргиз бо якдигар рӯ ба рӯ шавем, дар канори ҳам зиндагӣ мекардем…

Вай бузург шудани маро надид ва ҳеч вақт нашунидам, ки дар бораи ман ҳарфе бизанад. Мисли тамоми духтарони ҳамсинну солам, ошиқона вайро таҳсин мекардам ва ҳар аз гоҳе ӯро дар ҳоли мутолеа, роҳ рафтан ва ҳарф задан бо сарбозонаш, нигоҳ мекардам.

Аҳмадшоҳи Масъуд ҳамеша барои ҷуброни бехобиҳо, дар ҳоле ки бозувони худро рӯйи сурат мегузошт, дар сояи дарахте чанд дақиқае истироҳат мекард.

Як рӯз баъд аз зуҳр ҷавонони муҷоҳиди таҳти амраш, ба гумони ин ки вай хобидааст, дар бораи ман бо ҳам сӯҳбат мекарданд.

Яке аз онон гуфта буд: медонӣ, ки Хоҷа Тоҷуддин духтари бисёр зебое дорад?

Дигарӣ гуфта буд: ту аз куҷо медонӣ?

— Ман вайро дидаам.

— Хуб, ба хостгорияш бирав, вагарна қабл аз ту худам ин корро мекунам.

Аввалӣ вайро даст андохт ва гуфт: муваффақ бошӣ! Дилам мехоҳад онҷо бошам ва аксуламали аму Тоҷиддинро бибинам.

Падарам марди худраъй ва каме хунсард буд. Дар натиҷа ҳеч кадом аз ин ду ҷавон ҷуръати иқдом ба чунин кореро надоштанд. Аммо одами оқиле тавсия кард, ки Амирсоҳиб Масъуд ин кор ба ҷойи ту анҷом диҳад, вай назди аму Тоҷиддин аз эҳтироми хоссе бархӯрдор аст.

Ба ин тартиб, Масъуд аз вуҷуди ман бохабар шуд ва хеле ҳам тӯлаш надод ва бо шинохте, ки аз хонаводаи ман дошт, хеле хуб медонист, ки ман дар чӣ шароите бузург шудаам.

Ба ҳамин ҷиҳат, чандин бор ҳангоми рафтан ба утоқаш бидуни ин ки дар бизанад, вориди хона шуд, шояд ба ин хотир, ки маро аз наздик бибинад. Як шаб азмашро ҷазм кард ва падару модарамро назди худ хонд ва бидуни ҳеч муқаддимае, хостаи худро баён кард.

Падарам гиҷу мабҳут ибтидо лаҳазоте тӯлонӣ сокит монд. Вай намедонист, чӣ бигӯяд ва дар натиҷа Амирсоҳиб Аҳмадшоҳи Масъуд ҳам намедонист, чӣ кор бояд бикунад.

Сипас падарам шурӯъ ба сӯҳбат кард:

— Ин ғайри мумкин аст! Вай хеле ҷавон аст ва шумо ба зани пухтатаре ниёз хоҳед дошт, то дар зиндагӣ ҳамдӯши шумо бошад.

Масъуд посух дод: ибтидо, беҳтарин роҳи кӯмак ба ман ин аст, ки ҳамсари ман навъи зиндагии маро бипазирад. Имтиёзи бузурги духтари шумо ин аст, ки аз қабл бо зиндагии ман ошност, бинобар ин, шигифтзада нахоҳад шуд.

Падарам муддати тӯлонӣ дар баробари дархости вай истодагӣ кард. Дар охир Масъуд гуфт: ҳол, фаҳмидам, мухолифати шумо барои ин аст, ки тасаввур мекунед, ман дар яке аз ин рӯзҳо кушта хоҳам шуд ва мусалламан дилатон намехоҳад, то поёни умр зиндагии духтаратонро таъмин кунед.

Падарам ошуфтаҳол ва парешон гуфт: чӣ тавр метавонед ин ҳарфро бизанед?! Барои ман саодати бузургест, ки духтарамро ба ақди шумо дарбиёварам. Танҳо метарсам, ки дар ҳадди марди воломақоме мисли шумо набошад, вай хеле ҷавон аст.

Масъуд дар ҷанг пирӯзиҳои пай дар пай ба даст меовард ва падарам таҳи қалбаш тасмимашро гирифта буд.

Чанд рӯз баъд ҳангоме ки дар боғ будам, дидам, ки Масъуд аз хона хориҷ шуд. Волидайнам маро садо заданд, лаҳни ҷиддии онон маро ба ваҳшат андохт. Вақте вориди утоқ шудам, падарам нороҳат аз утоқ хориҷ шуд.

Модарам бе муқаддима гуфт: мавзӯъ ин аст, ки Амирсоҳиб туро аз мо хостгорӣ кардааст.

Ҳеч кас наметавонад тасаввур кунад, ки дар он лаҳза бар ман чӣ гузашт, зеҳни ман холӣ шуда буд, гӯё аз ҳол рафта будам, меларзидам, гармам буд, сардам буд, дилам мехост бихандам, гиря кунам, дастҳоямро ба ҳам бизанам, бигурезам…

Духтари ҷавоне беш набудам, ки дар як хонаи дурафтода ва дар қалби минтақае дурафтода ва дар ҳоли ҷанг зиндагӣ мекардам ва ҳоло қаҳрамоне тамому камол ва марди устура ва муқтадире, ки ҳамаи дунё дар борааш сӯҳбат мекарданд, аз ман хостгорӣ карда буд.

Падарам ба Аҳмадшоҳи Масъуд гуфт: духтарам аз ин ки хонаводаи шуморо намешиносад, нигарон аст.

Масъуд гуфт:

— Ба вай бигӯед, ӯ бо ман издивоҷ мекунад, на бо хонаводаам.

Ӯ тасмим гирифт, мустақим бо худи ман сӯҳбат кунад.

Аз вақте падару модарам бо ман сӯҳбат карда буданд, бисёр хушҳол будам, аммо вазнам ба шиддат коҳиш пайдо карда буд. Ҳазорон суол дар мағзам мегузашт.

Ба ёд дорам, вақте пинҳонӣ тамошояш мекардам, бо худ гуфтам: чӣ чеҳраи ҷиддӣ ва ғамгине дорад!

Модарам вақте ба ман хабар дод, ки Амирсоҳиб мехоҳад бо ман мулоқот дошта бошад, ваҳшатзада шудам ва тамоми шабро нахобидам.

Дар ҳоле ки либоси сабзранге ба тан доштам, вориди утоқ шудам. Ба ӯ салом кардам. Бо меҳрубонӣ ва мулойимати фаровон гуфт, ки чӣ қадр аз издивоҷ бо ман хушҳол аст ва набояд издивоҷро ба духтар таҳмил кард.

Сипас идома дод: оё мепазирӣ, издивоҷамон ба содагӣ баргузор шавад? Ман қодир нестам маросиме дар шаъни ту баргузор кунам ва ту далелашро медонӣ.

Дар ҳоле ки бозуи модарамро фишор медодам, оҳиста гуфтам, бо издивоҷи маҳрамона мувофиқам.

Як рӯз субҳ Амирсоҳиб аз роҳ расид ва ба таври ғайри мутараққиба дастур дод, ки ҳамаи муҷоҳидин ба дарраи Истуй азимат кунанд.

Баъд аз зуҳри ҳамон рӯз ман дар ошпазхона машғули дуруст кардани “қаймоқчой”, нӯшидании мавриди алоқаи Амирсоҳиб, ки махлуте аз чойи сабз ва саршир аст будам, ки модарам вориди ошпазхона шуд ва ҳаяҷонзада гуфт: ҳар чӣ дар дастат ҳаст замин бигузор.

Модарам бо дидани ҳолати пурсишгари ман идома дод: бояд зудтар омода шавӣ, имшаб арӯсӣ мекунем.

Дар кишвари мо издивоҷ бузургтарин воқеаи зиндагии як духтари ҷавон аст. Чандин рӯзи пай дар пай арӯс либосҳоеро, ки яке аз яке зеботар аст, ба тан мекунад ва гули сарсабади маҷолис ва зиёфати шому ноҳору ҷашнҳост.

Рӯзи қабл аз маросими ҳанобандон, ҳамаи занони наздик, ҳамсояҳо ва дӯстони арӯс гирди вай ҷамъ мешаванд ва чизе мехӯранд ва аз ҳар даре сухан мегӯянд.

Дар рӯзи мавъуд, мӯйҳои арӯсро ороста ва ӯро мисли як ситораи синамо оройиш мекунанд.

Шабҳангом арӯсхонум дар миёни созу овоз, мусиқиву таронаву рақс, монанди як малика дар канори домод бар тахт менишинад.

Ҳатто дар рӯзҳои ҷанг ҳам ин маросим ба таври комил баргузор мешуд, то хотирае фаромӯшнашуданӣ боқӣ бимонад ва арӯсхонум онро дар оянда барои баччаҳояш таъриф кунад.

Барои ин маросими шитобзада, ки ҳам маро ғарқи хушбахтӣ мекард ва ҳам маро ба ваҳшат меандохт ва барои ҷанг, кӯдакии фаношуда ва дунёи ношинохтае, ки интизорамро мекашид, гиря кардам.

Модарам тасаллиам дод ва гуфт: нороҳат набош азизам, ба маҳзи ин ки кишвар озод шавад, ҷашни муфассале бароят хоҳанд гирифт, гиря накун Паригул, ту наметавонӣ ҳам бо як марди истисноӣ издивоҷ кунӣ ва ҳам маросими издивоҷе мисли ҳама дошта бошӣ.

Духтарони шаҳристонӣ қабл аз издивоҷ мӯйҳояшонро баланд нигаҳ медоранд, аммо дар рӯзи издивоҷ онро кӯтоҳ мекунанд. Амирсоҳиб аз ин мавзӯъ огоҳӣ дошт ва аз модарам хоста буд, ки ин расмро дар мавриди ман иҷро накунад, зеро шавҳарам намехост, ки барои маросим тағйири чандоне бикунам.

Модарам гуфта буд, бароям ороишгар ва либос аз шаҳр биёваранд.

Либосҳоямро, ки як шалвори сифедранг ва як пироҳани пулкдори сафед буд, ба танам карданд.

Гули бунафшаи сафед рӯйи мӯйҳоям заданд ва шоли сабзранги умед ва хушбахтиро рӯйи шонаам андохтанд.

Ҳоло ман як арӯси воқеӣ шуда будам…

* * *

Амирсоҳиб ҳам ба кӯмаки падарам барои маросим омода мешуд, чун падару бародараш онҷо набуданд, ки ба вай кӯмак кунанд. Либос пӯшидани ӯ ҳам монанди ман мутобиқи урф набуд: пироҳани сафеди баланди гулдӯзӣ, шалвори сафед ва чини сабзи абрешимӣ.

То имрӯз ин қабо яке аз арзишмандтарин ёдгориҳое аст, ки аз ишқи зиндагиам нигаҳ доштам.

Баъд аз зуҳри ҳамон рӯз модарам махфиёна утоқеро, ки қарор буд аз он ба баъд дар он зиндагӣ кунам, мураттаб кард, Амирсоҳиб ба падару модарам қавл дода буд, маро ба хонаи дигаре набаранд.

Модарам барои ин ки фазои онҷоро шодтар кунад, як порчаи сабзранги бузург рӯйи девори гилӣ рӯ ба рӯйи ҷое, ки дар тӯли маросим нишаста будем, паҳн кард.

Модарам маро, ки оройиш карда ва либос пӯшида будам, рӯйи як тушаки сӯзандӯзишудаи рангӣ, ки рӯйи он як порча андохта буданд, нишонд.

Ҳамзамон дар утоқи муҷовир як мулло, падарбузургам, падарам ва яке аз писарамуҳоям бо Амирсоҳиб ғизои содае сарф карданд. Амуям ҳанӯз бо ин издивоҷ мухолиф буд ва ақидаи худро тағйир надода буд.

Фосила байни омадани Масъуд, азимати муҷоҳидин ва тадоруки муқаддимоти арӯсӣ хеле кӯтоҳ буд.

Аз нимашаб гузашта буд, ки маросими ақди издивоҷ оғоз шуд. Дар ин маросим аз зану мард мепурсанд, ки оё якдигарро ба ҳамсарӣ қабул доранд?! Дар ин марҳила номзадҳо ҳанӯз аз якдигар ҷудо ҳастанд ва фарде аз фомил барои иртибот байни онон интихоб мешавад ва аз яке ба дигарӣ хабар мебарад.

Вақте писарамуи падарам ба тарафам хам шуд, задам зери гиря. Ба оромӣ гуфт: чаро гиря мекунӣ? Тамоми духтарҳои ҷавони рӯйи замин дилашон мехоҳад ҷойи ту бошанд. Бояд ифтихор кунӣ, ки ин мард, ки бо ҷисму ҷонаш барои миллаташ меҷангад, туро ба ҳамсарӣ баргузидааст. Чӣ шодӣ болотар аз ин ки ту чӣ дар замин ва чӣ дар осмон дар канори ӯ зиндагӣ хоҳӣ кард! Ту имрӯз мояи ифтихор ва саодати ҳамаи фомил ҳастӣ.

Ҳарфҳои таскинбахши вай маро ором кард.

Ногаҳон Амирсоҳиб вориди утоқ шуд ва тарс бар ман ғолиб шуд. Ҷуръат накардам ба ӯ нигоҳ кунам ва сарамро пойин нигаҳ доштам. Вақте сарамро баланд кардам, қалбам аз тапиш истод.

Вай либоси комилан сафеде ба тан карда буд ва чини сабзашро рӯйи шонаҳояш андохта буд. Бисёр ҷаззоб шуда буд. Вақте канорам нишаст, фикр кардам дорам аз ҳуш меравам.

Расм аст, ки арӯсу домод шарбате ширин ба нишонаи хушбахтӣ менӯшанд ва баъд аз он дар ҳоле ки порчае рӯйи сарашон нигаҳ медоранд, якдигарро дар ойинае, ки даруни порчае печида шуда ва қаблан касе худро дар он надидааст, нигоҳ мекунанд. Аммо ҳеч кадом аз ин русум дар мавриди мо иҷро нашуд.

Модарбузургам мисли ҳамаи арӯсиҳо нуқл (қанд) ба ҳаво пошид, маъмулан дар ин мавоқеъ теъдоди зиёде аз баччаҳо хандакунон дар ҷамъ кардани нуқлҳо аз ҳам пешӣ мегиранд, аммо он шаб фақат 2 то аз бародаронам бидуни ин ки воқеан бидонанд, ки чӣ иттифоқе уфтода, нуқлҳоро ҷамъ карданд.

Ҳеч кас ба фикри акс гирифтан набуд, ҳама фақат як фикр дар сар доштанд ва он ин буд, ки қабл аз мутаваҷҷеҳ шудани русҳо, маросимро тамом кунанд.

Мардон утоқро тарк карданд ва ману шавҳарамро бо занҳо танҳо гузоштанд. Тибқи урф, маросим бо рақсу мусиқӣ ҳамроҳ аст, ки албатта дар маросими содаи мо чунин чизе вуҷуд надошт.

Баъд аз он ҳам модар, амма ва модарбузургам ба навбат барои хобидан утоқро тарк карданд.

Ман 17 сол доштам ва ӯ 34 сол, мо зану шавҳар шудем. Барои аввалин бор дар зиндагӣ худро дар канори марди ғарибае меёфтам. Рӯзи 12-ум ё 14-уми бурҷ буд ва дар осмон қурси комили моҳ намоён буд.

Мо дар дарраи дуруфтодае бидуни родию ва телевизиюн иқомат доштем. Ман ҳеч дӯсте надоштам ва ҳеч чиз аз зиндагии муштарак намедонистам.

Шавҳарам аз замони навҷавонӣ махфиёна зиндагӣ мекард ва ҳамаи ононе, ки барои дидани вай ба кӯҳистон меомаданд, медонанд, ки дар дунёи он рӯз занон ё ғоиб буданд ва ё махфӣ нигаҳ дошта мешуданд. Хеле кам иттифоқ меуфтод, ки вай бо як пизишк ё як рӯзноманигори зани хориҷӣ даст бидиҳад. Аз ин ҷиҳат мисли ҳам будем ва ҳама чизро бо ҳам кашф кардем ва фаҳмидем.

Ҳамаи занони мутаъаҳҳил (шавҳардор) метавонанд эҳсосоти маро дар он шаб тасаввур кунанд, аммо он лаҳазоти бошукӯҳ фақат хосси ман буданд ва ба ман таъаллуқ доштанд. Имрӯз ҳам ҳамин хотирот аст, ки маро қодир месозад, то бидуни ӯ зиндагӣ кунам.

Субҳ вузӯ гирифтам, намоз хондем ва чойро, ки бароямон омода карда буданд нӯшидем, сипас вай ба тарафи сангар рафт, то ба сарбозони худ мулҳақ шавад.

Реклама


Рубрики:Инсони муваффақ, Машоҳир

Метки: , , ,

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: