Марди ношинос

(Се ҳикояти дарсомӯз аз таърихи ислом)

Марди ношинос

Зани бечора машки обро ба дӯш кашида буд ва нафас-нафасзанон ба сӯи хонааш мерафт. Марде ношинос ба ӯ бархӯрд ва машкро аз ӯ гирифт ва худаш ба дӯш кашид. Кӯдакони хурдсоли зан чашм ба дар дӯхта мунтазири омадани модар буданд. Дари хона боз шуд. Кӯдакони маъсум диданд, марди ношиносе ҳамроҳи модарашон ба хона омад ва машки обро ба ивази модарашон ба дӯш гирифтааст. Марди ношинос машкро ба замин гузошт ва аз зан пурсид:

— Хуб, маълум аст, ки марде надорӣ, ки худат обкашӣ мекунӣ, чӣ тавр шуда, ки бекас мондаӣ?

— Шавҳарам сарбоз буд. Алӣ ибни Абӯтолиб ӯро ба яке аз марзҳо фиристод ва дар он ҷо кушта шуд. Акнун, манам ва чанд тифли хурдсол.

Марди ношинос беш аз ин, ҳарфе назад, сарро ба зер андохт ва Худоҳофизӣ кард ва рафт. Вале дар он рӯз лаҳзае аз фикри он зану баччаҳояш берун намерафт. Шабро натавонист роҳат бихобад. Субҳи зуд занбиле бардошт ва миқдоре озуқа аз гӯшту орду хурмо дар он рехт ва яксара ба тарафи хонаи дирӯзӣ рафт ва дарро зад.

— Кистӣ?

— Ҳамон бандаи Худои дирӯзӣ ҳастам, ки машки обро овардам, ҳоло миқдоре ғизо барои баччаҳо овардаам.

— Худо аз ту розӣ шавад ва байни мо ва Алӣ ибни Абӯтолиб ҳам Худо худаш ҳукм кунад.

Дар боз шуд ва марди ношинос дохили хона шуд. Баъд гуфт:

— Дилам мехоҳад савобе карда бошам. Агар иҷоза бидиҳӣ, хамир кардан ва пухтани нон ё нигаҳдории атфолро ман ба ӯҳда бигирам.

— Бисёр хуб, вале ман беҳтар метавонам хамир кунам ва нон бипазам. Ту баччаҳоро нигоҳ дор, то ман аз пухтани нон фориғ шавам.

Зан рафт дунболи хамир кардан. Марди ношинос фавран миқдоре гӯшт, ки худ оварда буд, кабоб кард ва бо хурмо бо дасти худ ба баччаҳо хӯронид. Ба даҳони ҳар кадом, ки луқмае мегузошт, мегуфт:

— Фарзандам! Алӣ ибни Абӯтолибро ҳалол кун агар дар кори шумо кӯтоҳӣ кардааст.

Хамир омода шуд. Зан садо зад:

— Бандаи Худо! Ҳамон танӯрро оташ кун.

Марди ношинос рафт ва танӯрро оташ кард. Шӯълаҳои оташ забона кашид. Он мард чеҳраи хешро наздики оташ овард ва бо худ мегуфт:

— Ҳарорати оташро бичаш! Ин аст кайфари он кас, ки дар кори ятимон ва бевазанон кӯтоҳӣ мекунад!

Дар ҳамин ҳол буд, ки зане аз ҳамсоягон ба он хона сар кашид ва марди ношиносро шинохт. Ба зани соҳибхона гуфт:

— Вой ба ҳолат! Ин мардро, ки аз ӯ кӯмак гирифтаӣ, намешиносӣ?! Ин мард, халифаи мусалмононон ва амири мӯъминон Алӣ ибни Абӯтолиб аст.

Зани бечора ҷилав омад ва гуфт:

— Эй ҳазор хиҷлату шармсорӣ аз барои ман! Ман аз ту маъзарат мехоҳам.

— На, ман аз ту маъзарат мехоҳам, ки дар кори ту кӯтоҳӣ кардам.

(Манбаъ: Достони Ростон, таълифи шаҳид Мутаҳҳарӣ ба нақл аз “Биҳор”)

* * *

Ташнае, ки машки обаш ба дӯш буд

Охирҳои тобистон буд ва гармо бедод мекард. Хушксолӣ ва гаронӣ аҳли Мадинаро ба сутуҳ оварда буд. Фасли чидани хурмо буд. Мардум тоза мехостанд нафаси роҳате бикашанд, ки Расули Акрам (с) ба мӯҷиби хабарҳои ваҳшатноке – мабнӣ бар ин ки мусалмонон аз ҷониби шимоли шарқӣ аз тарафи румиҳо мавриди таҳдид ҳастанд — фармони басиҷи умумӣ дод. Мардум аз як хушксолӣ гузашта буданд ва мехостанд аз меваҳои тоза истифода кунанд. Раҳо кардани мева ва соя баъд аз он хушксолӣ ва дар он гармои кушанда ва роҳи дарози Мадина ба Шомро пеш гирифтан, кори осоне набуд. Замина барои коршикании мунофиқин комилан фароҳам шуд.

Вале на он гармо ва на он хушксолӣ ва на коршиканиҳои мунофиқон, ҳеч кадом натавонист монеъи фароҳам омадан ва ҳаракат кардани як сипоҳи чанд ҳазор нафарӣ барои муқобила бо ҳамлаи эҳтимолии румиён бишавад.

Роҳи саҳроро пеш гирифтанд ва офтоб бар сарашон оташ меборид. Маркабу озуқа ба ҳадди кофӣ набуд. Хатари камбуди озуқа ва васила ва шиддати гармо, камтар аз хатари душман набуд.

Баъзе аз сустимонон дар байни роҳ пушаймон шуданд. Ногаҳон марде ба номи Каъб ибни Молик баргашт ва роҳи Мадинаро пеш гирифт. Асҳоб ба Расули Худо гуфтанд:

— Эй Расули Худо! Каъб ибни Молик баргашт.

Ҳазрат фармуд:

— Эроде надорад, агар дар ӯ хайре бошад, Худованд ба зудӣ ӯро ба шумо бархоҳад гардонд, ва агар нест, Худованд шуморо аз шарри ӯ осуда кардааст.

Тӯле накашид, ки асҳоб гуфтанд:

— Эй Расули Худо! Марора ибни Рабиъ низ баргашт.

Расули Акрам фармуд:

— Эроде надорад, агар дар ӯ хайре бошад, Худованд ба зудӣ ӯро ба шумо бармегардонад, ва агар набошад, Худованд шуморо аз шарри ӯ осуда кардааст.

Муддате нагузашт, ки боз асҳоб гуфтанд:

— Эй Расули Худо! Ҳилол ибни Умайя ҳам баргашт.

Расули Акрам ҳамон ҷумларо, ки дар мавриди он ду нафар гуфта буданд, такрор карданд.

Дар ин байн, шутури Абӯзар, ки ҳамроҳи қофила меомад, аз рафтан бозмонд. Абӯзар ҳар чӣ кӯшиш кард, ки худро ба қофила бирасонад, муяссар нашуд. Ногаҳон асҳоб мутаваҷҷеҳ шуданд, ки Абӯзар ҳам ақиб кашида, гуфтанд:

— Эй Расули Худо! Абӯзар ҳам баргашт.

Боз ҳам Расули Акрам бо хунсардӣ фармуд:

— Эроде надорад, агар дар ӯ хайре бошад, Худо ӯро ба шумо мулҳақ месозад, ва агар хайре дар ӯ нест, Худо шуморо аз шарри ӯ осуда кардааст.

Абӯзар ҳар чӣ кӯшиш кард ва ба шутураш фишор овард, ки ӯро ба қофила бирасонад, мумкин нашуд. Аз шутур пиёда шуд ва борҳоро ба дӯш гирифт ва пиёда ба роҳ афтод. Офтоб ба шиддат бар сари Абӯзар метобид. Аз ташнагӣ леҳ-леҳ мезад. Худашро аз ёд бурда буд ва ҳадафе ҷуз расидан ба Пайғамбар ва мулҳақ шудан ба ёрон намешинохт. Ҳамон тавр, ки мерафт, дар гӯшае аз осмон абре дид ва чунин менамуд, ки дар он самт бороне омадааст. Роҳи худро ба он тараф каҷ кард. Ба санге бархӯрд кард, ки миқдори каме оби борон дар он ҷо ҷамъ шуда буд. Андаке аз он чашид ва аз ошомидани комили он сарфи назар кард, зеро ба хотираш расид беҳтар аст ин обро бо худ бибарам ва ба Пайғамбар бирасонам, накунад он ҳазрат ташна бошад ва обе надошта бошад, ки биёшомад. Обҳоро дар машке, ки ҳамроҳ дошт рехт ва бо соири борҳое, ки дошт ба дӯш кашид. Бо ҷигари сӯзон пастиҳо ва баландиҳои заминро зери по мегузошт, то аз дур чашмаш ба сиёҳии сипоҳи мусалмонон афтод; қалбаш аз хушҳолӣ тапид ва ба суръати худ афзуд.

Аз он тараф низ яке аз сипоҳиёни ислом аз дур чашмаш ба як сиёҳӣ афтод, ки ба сӯи онҳо пеш меомад.

Ба Расули Акрам арз кард:

— Эй Расули Худо! Мисли ин ки марде аз дур ба тарафи мо меояд.

Расули Акрам фармуд:

— Чӣ хуб аст Абӯзар бошад.

Сиёҳӣ наздиктар расид, марде фарёд кард:

— Ба Худо, худаш аст, Абӯзар аст!

Расули Акрам фармуд:

— Худованд Абӯзарро биёмурзад, танҳо зист мекунад, танҳо мемирад, танҳо маҳшур мешавад.

Расули Акрам Абӯзарро истиқбол кард, лавозимро аз пушти ӯ гирифт ва ба замин гузошт. Абӯзар аз хастагӣ ва ташнагӣ беҳол ба замин афтод.

Расули Акрам фармуд:

— Об ҳозир кунед ва ба Абӯзар бидиҳед, ки хеле ташна аст.

Абӯзар гуфт:

— Об ҳамроҳи ман ҳаст.

— Об ҳамроҳ доштӣ ва наёшомидӣ?

— Оре, падару модарам ба қурбонат, ба санге бархӯрдам дидам оби сарду гуворое аст. Андаке чашидам, бо худ гуфтам аз он намеошомам, то ҳабибам Расули Худо аз он биёшомад.

(Манбаъ: Достони Ростон, таълифи шаҳид Мутаҳҳарӣ ба нақл аз “Абӯзари Ғифорӣ”)

* * *

Лагад ба афтода

Абдулмалик ибни Марвон, баъд аз 21 сол ҳукумати истибдодӣ, дар соли 86 ҳиҷрӣ аз дунё рафт. Баъд аз вай, писараш Валид ҷонишини ӯ шуд. Валид барои он ки аз норизоятиҳои мардум бикоҳад, бар он шуд, ки дар равиши дастгоҳи хилофат ва тарзи муомила ва рафтор бо мардум таъдиле бинамояд. Махсусан дар мақоми ҷалби ризояти мардуми Мадина — ки яке аз ду шаҳри муқаддаси мусалмонон ва маркази тобеин ва боқимондагони саҳобаи Пайғамбар ва аҳли фиқҳу ҳадис буд — баромад. Аз ин рӯ, Ҳишом ибни Исмоили Махзунӣ, падарзани Абдулмаликро, ки қаблан ҳокими Мадина буд ва ситамҳо карда буд ва мардум ҳамвора орзуи суқути вайро мекарданд, аз кор барканор кард.

Ҳишом ибни Исмоил дар ситам ва тавҳин ба аҳли Мадина бедод карда буд. Саъид ибни Мусайиб, муҳаддиси маъруф ва мавриди эҳтироми аҳли Мадинаро ба хотири худдорӣ аз байъат, 60 тозиёна зада буд ва ҷомае дурушт бар вай пӯшонда, бар шутуре савораш карда, давр то даври Мадина гардонда буд. Ба хонадони Алӣ алайҳис-салом ва махсусан меҳтар ва сарвари онҳо, Имом Алӣ ибни Ҳусайн Зайнулобидин алайҳис-салом, беш аз дигарон бадрафторӣ карда буд.

Валид, Ҳишомро маъзул сохт ва ба ҷои ӯ Умар ибни Абдулазиз, писарамуи ҷавони худро, ки дар миёни мардум ба ҳусни ният ва инсоф маъруф буд, ҳокими Мадина қарор дод. Умар барои боз шудани уқдаи дили мардум, дастур дод Ҳишом ибни Исмоилро ҷилави хонаи Марвони Ҳакам нигоҳ доранд ва ҳар кас, ки аз Ҳишом бадӣ дида ё шунида биёяд ва талофӣ кунад ва доди дили худро бигирад. Мардум даста-даста меомаданд. Дашному носазо ва лаъну нафрин буд, ки нисори Ҳишом ибни Исмоил мешуд.

Худи Ҳишом ибни Исмоил беш аз ҳама нигарони Имом Алӣ ибни Ҳусайн буд. Бо худ фикр мекард, интиқоми Алӣ ибни Ҳусайн дар муқобили он ҳама ситамҳо ва саббу лаънҳо нисбат ба падарони бузургвораш, камтар аз куштан нахоҳад буд. Вале аз он тараф, Имом ба пайравони худ фармуд, хӯйи мо бар ин нест, ки ба афтода лагад бизанем ва аз душман баъд аз он ки заъиф шуд интиқом бигирем, балки баръакс, ахлоқи мо ин аст, ки ба афтодагон кӯмак ва мусоидат кунем.

Ҳангоме, ки Имом бо ҷамъияти анбӯҳи ҳаводорон ба тарафи Ҳишом ибни Исмоил меомад, ранг дар чеҳраи Ҳишом боқӣ намонд. Ҳар лаҳза интизори маргро мекашид. Вале бар хилофи интизори вай, Имом тибқи маъмул — ки мусалмоне ба мусалмоне мерасад — бо садои баланд фармуд:

— Ассалому алайкум!… ва бо ӯ мусофиҳа кард ва бар ҳоли ӯ тараҳҳум карда, ба ӯ фармуд:

— Агар кӯмаке аз ман сохтааст, ҳозирам.

Баъд аз ин ҷараён, мардуми Мадина низ шамотат ба Ҳишомро мавқуф карданд.

(Манбаъ: Достони Ростон, таълифи шаҳид Мутаҳҳарӣ ба нақл аз “Биҳор”)

* * *

Реклама


Рубрики:Достон ва ҳикоёт, Инсони муваффақ, Торих

Метки: , , , , , , ,

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

w

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: