Достон ва ҳикоёт

Муқобила бо Қуръон // Ду достон

Қуръони Карим мухолифи зиёд доштааст. На танҳо дар садри ислом, балки дар қарнҳои баъдӣ ҳам мухолифи зиёд дошта; он ҳам мухолифоне, ки дар замони худашон дар тирози аввали фасоҳату балоғат будаанд.

Дар қарни дуввуми ҳиҷрӣ иддае пайдо шуда буданд, ки расман зидди ислом ва зидди Қуръон буданд, мисли Ибни Абилавҷоъ ва Башшор ибни Бурад ва ҳатто Ибни Муқаффаъ. Таърихнигорон матолиби ҷолибе дар бораи онҳо нақл кардаанд, ки ду достонро мехоҳам инҷо нақл кунам:

1) Дар тафсири Мовардӣ овардааст: Ибни Муқаффаъ, ки дар фасоҳату балоғати забони арабӣ забонзади омму хосс буд хост бо Қуръон муқобила кунад. Бинобар ин, омад ва китобе таълиф кард, он ҳам ба назм ва номи ин китобро “Сувар” ниҳод. Ӯ пеш аз он ки ба муаррифии китобаш бипардозад ва эълонаш кунад, рӯзе аз назди кӯдаке рад шуд, ки кӯдак ин оят аз сураи Ҳудро замзама мекард:

وَقِيلَ يَا أَرْضُ ابْلَعِي مَاءَكِ وَيَا سَمَاءُ أَقْلِعِي وَغِيضَ الْمَاءُ وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ وَقِيلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

Бо шунидани ин оят, Ибни Муқаффаъ якдафъа мунқалиб шуд ва баргашт ба хонааш ва китоберо, ки дар муқобила бо Қуръон навишта буд, нобуд сохт. Вақте аз сабаби ин кораш пурсиданд, гуфт:

أشهد أن هذا لا يعارض أبدا، وما هو من كلام البشر

Шаҳодат медиҳам, ки ин (ояте, ки аз ин кӯдак шунидам) имкон надорад касе қодир бошад ба муқобилааш бипардозад, ин сухан сухани башар нест.”

2) Дар “Эҳтиҷоҷ” овардааст: Ибни Абилавҷоъ, Абӯшокири Дайсмонӣ, Абдулмалики Басрӣ ва Ибни Муқаффаъ дар Масҷидулҳаром гирд омада буданд ва ба ислом ва Қуръон таъна мезаданд. Ибни Абилавҷоъ гуфт:

— Мо чаҳор нафар ҳастем, биёед ҳар як аз мо як чаҳоруми Қуръонро нақз кунад. Ва агар Қуръонро нақз кардем, дини Муҳаммадро ҳам ботил кардаем ва ислом аз байн меравад.

Ин чаҳор тан тавофуқ карданд, ки дар соли оянда дар ҳамин макон ҷамъ шаванд ва осори худро биёваранд. Соли оянда омаданд, вале чизе ҳамроҳи худ наёварданд. Ибни Абилавҷоъ гуфт:

— Аз он мавқеъ, ки аз инҷо рафтам, дар ин оят, ки мегӯяд:

فَلَمَّا اسْتَیأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نجیاً

фикр кардам ва натавонистам дар фасоҳат ва балоғат мисли он биёварам ва ин оят маро ба худ машғул карда буд.

Абдулмалик гуфт:

— Ман ҳам аз он мавқеъ, ки аз пеши шумо рафтам, дар ин оят тафаккур мекардам:

یا أَیهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ یخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ یسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَیئاً لا یسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ

ва натавонистам бо он муқобила кунам.

Абӯшокир ҳам гуфт:

— Аз он мавқеъ, ки аз инҷо рафтам, дар ин оят фурӯ рафтам:

لَوْ کانَ فِیهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا

ва натавонистам мисли онро биёварам.

Ибни Муқаффаъ гуфт:

— Ин Қуръон аз ҷинси каломи башар нест ва аз он мавқеъ, ки рафтам, дар ин оят тафаккур мекардам:

وَقِيلَ يَا أَرْضُ ابْلَعِي مَاءَكِ وَيَا سَمَاءُ أَقْلِعِي وَغِيضَ الْمَاءُ وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ وَقِيلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

ва худро аз овардани мисли он оҷиз медидам.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.