Ақоиди исломӣ

Оё итоат аз ҳокими ситампеша шаръан ҷоиз аст?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Масъалаи ҷоиз будан ё ҷоиз набудани итоат аз ҳокими ҷоир ва ситампеша аз назари шаръӣ, ҳамеша маҳалли ихтилоф буда ва мувофиқу мухолиф доштааст. Мувофиқони ин дидгоҳ муддаӣ ҳастанд, ки бар ҷавози итоат иҷмоъ вуҷуд дорад. Аммо муҳим он… Read More ›

Иддаоҳои Ҳафиз Бобоёров дар тарозуи мантиқ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси аршади фалсафа ва маорифи исломӣ Изҳори назарҳои Ҳафиз Бобоёров дар мавзӯи дин ва бахусус дини ислом, бо он ки аз назари “истидлол“ (исботи муддао бо далел) фоқиди ҳар гуна эътибор аст – зеро эшон ғолибан… Read More ›

Худошиносӣ ва тавҳид дар Маснавӣ (2)

Бахши дуввум Сайидюнуси Истаравшанӣ Ҳилми Худованд Баҳри густохии шӯхи ғаррае Ҳилмҳо дар пеши ҳилмат заррае. * * * Муқоисаи ҳилми Худо ва инсон Сад падар, сад модар андар ҳилми мо Ҳар нафас зояд, дарафтад дар фано. Ҳилми эшон каффи баҳри… Read More ›

Худошиносӣ ва тавҳид дар Маснавӣ (1)

Бахши аввал Сайидюнуси Истаравшанӣ Маснавӣ аз як назар, саросар илми тавҳид ва Худошиносист. Мавлоно дар Маснавӣ тавҳидро дар маротиби мухталифи он бозгӯ кардааст. Худошиносии Маснавӣ омезае аз мабоҳиси фитрӣ ва шуҳудӣ ва истидлолист. Дар ин навиштор, муруре мешавад бар порае… Read More ›

Ахлоқ ва фарҳанги Муҳаммад (с) арабию аҷамӣ нест

Ба қалами Далер Шарифов (Бознашр аз хабаргузории “Озодагон”, 26.07.2017) “Ва (Эй Муҳаммад) туро ҷуз раҳмат барои ҷаҳониён нафиристодем” (Анбиё: 107) Бузургтарин мутафакирону донишмандон ва нобиғаҳои ҷаҳон новобаста ба бовару ақидаашон ахлоқ ва фарҳанги Муҳаммад (с)-ро мавриди омӯзиш қарор дода, онро… Read More ›

Хутбаи Ибни Сино дар тавҳид ва тарҷумаи форсии он аз Ҳаким Умари Хайём

Абӯалӣ ибни Сино хутбае дорад маъруф ба “Хутбаи тавҳидия”. Ӯ дар ин хутбаи кӯтоҳ, ки ба арабист, фишурдаи дидгоҳи фалсафии худро дар боби зоти поки Худои Таъоло ва сифоти Ӯ, аркони низоми ҳастӣ, тартиби мавҷудот, ҳикмати хилқат ва ҷойгоҳи инсон… Read More ›

Ҳама диндоранд ва бедине вуҷуд надорад

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дин (идеулужӣ), дар як сухан, роҳи зиндагӣ аст. Одами зинда, чӣ бихоҳад ва чӣ нахоҳад, чун зинда аст, ногузир роҳеро мепаймояд. Мо, инсони зиндае, ки дар ҷодаи зиндагӣ роҳ наравад суроғ надорем, магар он ки мурда бошад. Пас,… Read More ›

Чаро дар Қуръон оятҳои муташобеҳ вуҷуд дорад?

Пурсиш: Чаро Худо оятҳои муташобеҳро нозил кард? Магар намешуд, ки ҳама ба оятҳои муҳкам зиндагиашонро мекарданд, на ба каҷравӣ. S. A. * * * Посух: Ба номи Худо. Суоли бисёр хуб аст. Аввал, лозим аст бахше аз ояти 7 сураи… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (11)

Бахши ёздаҳум Баҳсе дигар перомуни такфир Имом Ғаззолӣ мегӯяд: اعلم أن شرح ما يكفر به وما لا يكفر به، يستدعي تفصيلاً طويلاً يفتقر إلى ذكر كل المقالات والمذاهب، وذكر شبهة كل واحد ودليله، ووجه بعده عن الظاهر، ووجه تأويله. وذلك… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (10)

Бахши даҳум Таъвил бар асоси занн (гумон) Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз гуфтори худ мегӯяд: من الناس من يبادر إلى التأويل بغلبات الظنون من غير برهان قاطع، ولا ينبغي أن يبادر أيضاً إلى كفره، في كل مقام، بل ينظر… Read More ›

Фарқи сифоти худовандӣ бо сифоти инсонӣ

Пурсиш: Сифоти Худо аз нигоҳи адёни осмонӣ, тибқи гуфтаи аксари динҳои осмонӣ, Худованд дорои қудрати фавқулода аст, яъне Ӯ хориҷ аз ҷаҳони моддӣ аст. Вале дар мутуни аксари ин динҳо хусусиятҳои волои Худо тақрибан фарқе аз инсон надорад. Чунин хусусиятҳоро… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (9)

Бахши нӯҳум Шарҳу тавзеҳи гуфтори Имом Ғаззолӣ дар баҳси таъвил Дар қисмати ҳаштуми ин баҳс, бо назари Имом Ғаззолӣ (р) дар бораи таъвил ошно шудем. Дар ин қисмат мехоҳам ба шарҳу тавзеҳи ҳамон гуфтор бипардозам. Имом Ғаззолӣ бар он аст,… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (8)

Бахши ҳаштум Таъвил Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз рисолаи худ, ба тафсил роҷеъ ба таъвил ва қоидаҳое, ки бояд мавриди риояти таъвилкунанда қарор бигирад, баҳс ба амал овардааст. Мо дар ин қисмат аз мақола, фақат тарҷумаи гуфтори Имом Ғаззолиро… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (7)

Бахши ҳафтум Тасдиқкунандагон Дар ин фасл, Имом Ғаззолӣ дар бораи ин нукта, ки чӣ касоне метавонанд тасдиқкунандагон маҳсуб шаванд, сӯҳбат мекунад. Мегӯяд: اعلم أن كل من نزل قولاً من أقوال صاحب الشرع على درجة من هذه الدرجات، فهو من المصدقين…. Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (6)

Бахши шашум Мисол барои вуҷуди ақлӣ ва вуҷуди шабаҳӣ Ҳоло, чанд мисол барои вуҷуди ақлӣ: وأما الوجود العقلي: فأمثلته كثيرة، فأقنع منها بمثالين: أحدهما: قوله صلى الله عليه وسلم: «من يخرج من النار يعطى من الجنة عشرة أمثال هذه الدنيا»…. Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (5)

Бахши панҷум Мисол барои вуҷуди ҳиссӣ ва вуҷуди хаёлӣ Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз гуфтораш, барои ҳар як аз гунаҳои вуҷуд, ки дар баҳси пешин ба онҳо ишора кардем, мисол мезанад. Дар робита бо вуҷуди зотӣ, ки Имом Ғаззолӣ… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (4)

Бахши чаҳорум Имом Ғаззолӣ, баъд аз он ки ҳадду марзи куфру имонро тавзеҳ дод ва ёдовар шуд, ки бо ин ки ҳадду марзи куфру имон барои ҳамагон рӯшан аст, вале боз мебинем, макотиби мухталифи ақоидӣ якдигарро ба куфр нисбат медиҳанд,… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (3)

Бахши севвум Матлаби чаҳорум, ки мехоҳам дар шарҳи суханони Имом Ғаззолӣ тавзеҳ бидиҳам, баёни бархе аз нуқоти ихтилофи се мактаби ҳанбалӣ, мӯътазилӣ ва ашъарӣ бо якдигар аст. * * * Ихтилофи ҳанобила бо ашоира дар мавриди исботи сифоти хабарӣ Яке… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (2)

Бахши дуввум Ҳадду марзи куфру имон Имом Ғаззолӣ (р) дар фасли баъдии ин рисола, ба шарҳу тавзеҳи “ҳадду марзи куфру имон” ва ин ки аз дидгоҳи шариати ислом, кадом вақт як нафар кофир ва кадом вақт мӯъмин дониста мешавад мепардозад…. Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (1)

Бахши аввал Пешдаромад Аз назари шариат, ба чӣ касе мусалмон мегӯянд ва ба чӣ касе кофир? Донистани ин масъала хеле муҳим аст. Имрӯз, Худоро шукр, бештари мардуми ҷомеаи мо ба дин рӯй овардаанд, ба ин маъно, ки хештанро пойбанд ба… Read More ›