Достон ва ҳикоёт

Ин кор, гуноҳ аст ё “анҷоми таклифи шаръӣ”?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бештари мо, мусалмонон ба ахлоқи нописанд, ки Қуръон ва ё суннат аз онҳо манъамон карда ошно ҳастем, масалан, медонем, ки ғайбат ҳаром аст, дашном ҳаром аст, суханчинӣ ҳаром аст ва ғайра, вале намедонем, ки оё фалон кор ғайбат… Read More ›

Насиҳати як диктотур ба писараш ва вокуниши писар ба вай

Аз одамони бадкор гоҳе инсонҳои некӯкор ҳам мутаваллид мешавад. Дар торих дорем, ки фарзандони бархе аз ҳокимони худкома ва ситампеша одамони хуб ва некӯкоре будаанд. Ин ҳикоятро дар “Насоеҳ” хондам, ки бисёр дарсомӯз аст ва дар бораи яке аз подшоҳони… Read More ›

Саккокӣ; улгуи баландҳимматӣ ва табдили ноумедӣ ба умедворӣ

Сироҷуддин Абӯяъқуб Юсуф ибни Абӯбакр ибни Муҳаммад ибни Алии Саккокии Хоразмӣ (1160-1229 милодӣ), аз адибони бузурги аҳди салтанати Муҳаммади Хоразмшоҳ, аз наводири рӯзгор аст. Ӯ дар наҳв, сарф, мантиқ, калом, балоғат ва фасоҳати арабӣ ва низ шеър ва арӯз ва… Read More ›

Қурбонии Иброҳими Халил (а)

Иди қурбон ёдовари ҳамосаи бузурги ҳазрати Иброҳим ва Исмоил (алайҳимус салом) ва сарбаландии онон дар он озмуни бузурги илоҳӣ ба шумор меравад. Ҳама чиз аз як руъё оғоз шуд; руъёи илоҳӣ, хоби содиқ, ки Халил дида буд. Халил сифате буд… Read More ›

Подшоҳе, к-ӯ раво дорад ситам бар зердаст

(Ҳикояте аз Гулистони Саъдӣ) Яке аз мулуки Аҷамро ҳикоят кунанд, ки дасти татовул (дастдарозӣ) ба моли раият дароз карда буд ва ҷавру азият карда, то ба ҷое, ки халқ аз макоиди (макрҳои) феълаш ба ҷаҳон бирафтанд ва аз курбати (мусибати)… Read More ›

Ҳазрати Паёмбар (с) ба Хаббоб чӣ гуфтанд?

Дар садри ислом ва қабл аз ҳиҷрат ба Мадина, ки ҳанӯз теъдоди мусалмонон ангуштшумор буд, тавассути мушрикони Қурайш ба шаддитарин сурат азобу шиканҷа мешуданд, ба ҳадде ки ҳатто баъзе аз мусалмонон фикр карданд, ки дини навпойи онҳо дар гаҳвора хафа… Read More ›

Авом ҳамеша ва дар тӯли торих «косаҳое будаанд доғтар аз ош»

Авом ҳамеша ва дар тӯли торих, «косаҳое будаанд доғтар аз ош». Агар дар торих ҷойе таъассуб дида мешавад, аз ноҳияи авом будааст, на донишмандон ва уламо. Ҳатман номи Насоӣ — муҳаддис ва донишманди маъруф ба гӯшатон хӯрда. Ӯ соҳиби яке… Read More ›

Достони Имом Ҳасан ва марди шомӣ

Ба баҳонаи зодрӯзи Имом Ҳасан ибни Алӣ (а) Имом Ҳасан фарзанди Алӣ ибни Абӯтолиб (а) бино ба ривояти машҳур дар шаби 15 моҳи мубораки Рамазони соли севвуми ҳиҷрат дар шаҳри Мадина дида ба ҷаҳон гушуд. Ибни Ҳаҷари Ҳайтамӣ дар бораи… Read More ›

Афроде, ки танҳо ояте аз Қуръон дигаргунашон сохта

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дар порае аз оятҳои қуръонӣ, Худованди Мутаол ин китоби илоҳиро ба унвони раҳмат ва шифо барои иддае аз мардумон ва мояи зиён ва хусрон барои иддае дигар муаррифӣ кардааст. Ба сухани дигар, Қуръони Карим, ин паёми осмонӣ, мисли… Read More ›

Се ҳикояти дарсомӯз

“Ҷавоби аблаҳон хомӯшист” Нақл аст, ки Шайхурраис Абӯалӣ ибни Сино вақте аз сафараш ба ҷойе расид, аспро бар дарахте баст ва коҳ пеши ӯ рехт ва суфра пеши худ ниҳод, то чизе бихӯрад. Рустоӣ савор бар улоғ он ҷо расид,… Read More ›

Хокиёнро баҳр нагзорад дарун

Дар “Фиҳӣ мо фиҳӣ” овардааст: “Дар замони Мустафо — Саллаллоҳу алайҳи ва саллам! — кофиреро ғуломе буд мусалмон. Саҳаре худовандгораш (соҳибаш) фармуд, ки: тосҳо (таштҳо) баргир, ки ба ҳаммом равем. Дар роҳ Мустафо — Саллаллоҳу алайҳи ва саллам! — дар… Read More ›

Чанд нукта дар бораи Ибни Сино

Ман шогирди намозам Соҳиби китоби арзишманди “Равзотул-ҷаннот”, ки дар аҳволи уламо ва донишмандон мебошад, менависад: “Марҳуми Бӯалӣ дар зиндагиномаи худ мегӯяд: Ман шогирди намозам, зеро ҳар вақт мушкиле амалӣ барои ман пеш меомад, вузӯ мегирифтам ва ба ҷомеи шаҳр (масҷиди… Read More ›

Кишвардорӣ ва сиёсат дар осори Саъдӣ – Мардумдорӣ

Мардумдорӣ яке аз авомили муҳимми пирӯзии салотин будааст. Ҳокими мамлакат ба унвони “бузурги қавм” бояд бидонад, ки бе вуҷуди раъият ҳеч арзише надорад, пас бар ӯст, ки бар мабнои мардумдӯстӣ мулкро низом бахшад. Саъдӣ ҳоким ва мардумро паноҳ ва ҳомии… Read More ›

Кишвардорӣ ва сиёсат дар осори Саъдӣ – Ойини бархӯрд бо душман

Саъдӣ аҳли ҷангу пайкор нест ва ҳамвора ин падидаи иҷтимоиро — ки аз дидгоҳи торих бо бани башар даст ба гиребон буда ва масоиби ҷонгудоз ба бор овардааст — маҳкум мекунад. Ӯ ихтилофоти бадфарҷоми мазҳабиро, ки намунаи ҷангҳои онро ба… Read More ›

Чанд достони омӯзанда аз зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с)

Наҳй аз суоли беҷо Анас ибни Молик мегӯяд: рӯзе Расули Худо (Саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи) хутбае хонд бисёр амиқ ва машрӯҳ, ки ҳаргиз монанди онро нашунида будам. Дар зимни хутба фармуд: “Агар шумо он чиро ман огоҳӣ дорам, огоҳ будед,… Read More ›

Кишвардорӣ ва сиёсат дар осори Саъдӣ – Шоистасолорӣ

Барномаи таълимотии мамлакат Аз назари Саъдӣ, барномаи таълимотии мамлакат бояд мубтанӣ бар парвариши аҳли раъю донишу разм бошад: Ду тан парвар, эй шоҳи кишваргушой! Яке аҳли разму дигар аҳли рой. Зи номоварон гӯи давлат баранд, Ки донову шамшерзан парваранд… Қаламзан… Read More ›

Кишвардорӣ ва сиёсат дар осори Саъдӣ – Сифоти подшаҳон

Сифоти подшаҳон Ҳоким ва подшоҳ дар назари Саъдӣ, бояд дорандаи сифот ва вижагиҳое бошад, ки муҳимтарини онҳо ба шарҳи зерин аст: Хирадмандӣ ва бахшояндагӣ Ду сифати бехрадӣ (доноӣ) ва бахшоиш бояд дар вуҷуди подшоҳ мустаҳкам ва устувор бошад, то битавон… Read More ›

Кишвардорӣ ва сиёсат дар осори Саъдӣ – Адолат

Саъдӣ дар замоне ки суннати адаби форсӣ василаи касби ному нон ва ҳаҷви ину он аст ва зӯрмандони тиҳӣ аз дониш ба қасоиди баланди мадҳу ситоиш хӯ гирифта будаанд, бо ҳақгӯӣ тавоноёни асри худро дарси раҳбарӣ медиҳад. Нахустин боби “Гулистон”,… Read More ›

Чанд ҳикояти омӯзанда

Ибодат бо ахлоқи бад Асри Расули Худо (Саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) буд. Бонуи мусалмоне ҳамвора рӯза мегирифт ва ба намоз аҳаммияти бисёр медод, ҳатто шабро бо ибодат ва муноҷот ба сар мебурд, вале бадахлоқ буд ва бо забони… Read More ›