Забон ва адабиёт

Подшоҳе, к-ӯ раво дорад ситам бар зердаст

(Ҳикояте аз Гулистони Саъдӣ) Яке аз мулуки Аҷамро ҳикоят кунанд, ки дасти татовул (дастдарозӣ) ба моли раият дароз карда буд ва ҷавру азият карда, то ба ҷое, ки халқ аз макоиди (макрҳои) феълаш ба ҷаҳон бирафтанд ва аз курбати (мусибати)… Read More ›

Нақди талаққии ғарбиён аз тафаккури Ҳаким Умари Хайём

Ба қалами профессор Сайидҳусайни Наср Ишора: Сайидҳусайни Наср, файласуфи эронӣ ва устоди улуми исломӣ дар Донишгоҳи Ҷорҷ Вошингтуни Омрико, ки мақолот ва кутуби донишгоҳии бисёреро ба риштаи таҳрир даровардааст. * * * Хайём Умуман ҳеч шахсияте дар торихи адабиёти форсӣ… Read More ›

Мо инҷо мондагорем…

Низор Қаббонӣ, шоири номдори араб, дар ситоиши муқовимати Фаластин ва маҳрумиятҳои мардуми дардманди он диёри муқаддас шеърҳои дурахшоне сурудааст. “Симфунии панҷуми ҷануб” ва “Кӯдакони санг” аз машҳуртарин ашъори ӯст. Дар зайл як намуна аз ашъори ӯ оварда мешавад. Ин шеъри… Read More ›

Омӯзаҳои ахлоқӣ дар Маснавии Маънавӣ (2)

Ба қалами Машҳурахон Ҷавҳаризода, коршиноси забон ва адабиёти форсӣ Бахши дуввум Фасли дуввум Робитаи инсон бо худ Ҳақиқати одамӣ андеша ва тадаббури ӯст Андеша ба маънои тадаббур, тафаккур ва ба ин маъност, ки афкоре, ки ба хайру некӣ раҳнамун буда… Read More ›

Омӯзаҳои ахлоқӣ дар Маснавии Маънавӣ (1)

Ба қалами Машҳурахон Ҷавҳаризода, коршиноси забон ва адабиёти форсӣ Бахши аввал Муқаддима Маснавии Маънавӣ асари пурарзиши шоир, ориф ва донишманди порсигӯй, Муҳаммад Ҷалолиддини Балхист. Ин асар, аз 26000 байт ва шаш дафтар иборат буда ва яке аз бартарин ва пурмӯҳтавотарин… Read More ›

Меҳмони туам, эй ҷон, зинҳор махусб имшаб

Шаби қадр аз забони Мавлоно Дар ашъори шуарои порсигӯ намунаҳои қобили таваҷҷӯҳе аз ишороти эшон ба шаби қадр вуҷуд дорад. Бештарин ва дилкаштарини ашъор дар санои рамазон ва рӯзаро дар шеъри Мавлоно метавон ёфт. Ба ҳамон қиёс, бештарин ашъоре, ки… Read More ›

Хайём аз нигоҳи Аллома Ҷаъфарӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Ҳаким Умари Хайём (28 урдибиҳишт мусодиф бо 18 май) Ишора: Муҳаммадтақии Ҷаъфарӣ машҳур ба “Аллома Ҷаъфарӣ” (1923-1998), аз уламои барҷастаи ҷаҳони ислом, ҳаким, файласуф, мутакаллим, фақеҳ ва усулии номдор аст. Ӯ саросари умри худро дар таҳсил,… Read More ›

Аҷам зинда кардам бад-ин порсӣ

Ба баҳонаи Рӯзи ҷаҳонии бузургдошти Фирдавсӣ 25 урдибиҳишт (мусодиф бо 15 майи милодӣ) “Рӯзи бузургдошти Фирдавсӣ” унвон шуда. Ба ҳамин баҳона, шоиста аст дар бораи ин шоири пуровозаи Эронзамин бинависем. Ҳаким Абулқосими Фирдавсӣ, аз пуровозатарин шоирони Эронзамин ва аз бузургтарин… Read More ›

Номаи Энгелс ба Моркс дар бораи адабиёти порсӣ

Ба баҳонаи зодрӯзи Корл Моркс Дирӯз (5 май), зодрӯзи Корл Моркс, файласуф, иқтисоддон ва сиёсатмадори олмонӣ буд. Бар асоси дидгоҳҳо ва назарияҳои фалсафӣ ва иқтисодии ӯ ва рафиқаш Энгелс буд, ки дар ибтидои қарни 20-ум дар Русия инқилоб барпо ва… Read More ›

Зебуннисо (3)

Қисмати севвум Истилоҳоти ирфонии Зебуннисо Дар суханони орифон ва сӯфиён ба вожаҳое бармехӯрем, ки зоҳире нописанд доранд, аммо аз назари онон муқаддас ва зебо буда, маъонии хоссеро ҳамл мекунанд. Онон ба зоҳири зишти алфоз коре надоранд ва ба фиребандагии калимот… Read More ›

Зебуннисо (2)

Қисмати дуввум Васфи Зебуннисо аз забони дигарон “Пардаорои ҳавдаҷи иззу ъуло, нурбахши тутуқи азамату эътило, зубдаи мукаррамоти дудмони хилофат, усваи муқаддасоти хонадони шарофат, бориқаи анвари соҳати донишу ҳушмандӣ, ломеъаи найири саодату сарбаландӣ, зеби маснади иззат, мухаддираи китоби азамат Зебуннисо Бегим…”… Read More ›

Зебуннисо (1)

Қисмати аввал Зебуннисо бо тахаллуси “Махфӣ” дар 10-уми шавволи соли 1048 ҳ.қ (15 феврали 1638 милодӣ) дар Ҳинд дар хонаводаи подшоҳи темурӣ Аврангзеб мутаваллид шуд. Модараш Дилрасбону духтари Шоҳнавозхон яке аз бозмондаҳои Шоҳ Исмоили Сафавӣ, поягузори сулолаи Сафавия дар Эрон… Read More ›

Чун чароғи лола сӯзам дар хиёбони шумо

Ба баҳонаи солгарди даргузашти Аллома Иқболи Лоҳурӣ Иқбол дар миёни порсигӯён аз он ҷиҳат шӯҳрат дорад, ки беш аз 7000 байт шеъри порсӣ сурудааст. Ҷолиб он ки ин шоири пуровоза ҳеч гоҳ ба Эрон наомада буд. Ва ҷолибтар он ки… Read More ›

Саъдӣ, суханваре ҳикматомӯз

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Саъдӣ, шоири порсигӯ ва суханваре ҳикматомӯз ва адибе барҷаста, бо забоне фохир тавонист истеҳком, зарофат, устуворӣ ва зебоиро дар сурудаҳо ва нигоштаҳои хеш ҷилвагар созад. Шайх Муслиҳуддин Мушрифуддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ машҳур ба Саъдии Шерозӣ… Read More ›

Китоби илму ҳикмат

Пешгуфтори марҳум Устод Атахон Сайфуллоев бар китоби “Роҳе ба сӯйи Бӯстон” Ишора: Имрӯз (17 марти соли 2017) Устод Атахон Сайфуллоев, адиб ва донишманди тоҷик, дар синни 84-солагӣ дори фониро падруд ва ба дори боқӣ шитофт. Зимни таслияти ин зойеъа ба… Read More ›

Наводирул-вақойеъ (13)

Ба забони имрӯз: Дар бораи ҳуқуқи падару модар ва ҳадду марзи уқуқи онон (10 ва поёнӣ) Агар нек бингарӣ, дар сурати салоҳи волидайн низ уқуқ (оққ шудан) собит намешавад. Чаро ки ҷанҷол ва низоъе, ки аҳёнан байни волидайн ва фарзандон… Read More ›

Наводирул-вақойеъ (12)

Ба забони имрӯз: Дар бораи ҳуқуқи падару модар ва ҳадду марзи уқуқи онон (9) Дар амсоли оятҳо ва ривоятҳое, ки оварда шуд, ин шарт зимнан вуҷуд дорад, ки: ان كانوا صالحين مؤمنين “Агар (номбурдагон) солеҳ ва некӯкор ва мӯъмин бошанд,… Read More ›

Наводирул-вақойеъ (11)

Ба забони имрӯз: Дар бораи ҳуқуқи падару модар ва ҳадду марзи уқуқи онон (8) (Идомаи баррасии аҳодис ва ривоёте, ки дар бораи ҳуқуқи волидайн ворид шудаанд) 6. Дигар, ин фармудаи ҳазрати Паёмбар (с), ки: ما من ولد بار ينظر نظرة… Read More ›

Наводирул-вақойеъ (10)

Ба забони имрӯз: Дар бораи ҳуқуқи падару модар ва ҳадду марзи уқуқи онон (7) (Хулоса:) Ҳуқуқе, ки аз ин нусус (оятҳо ва ривоятҳое, ки дар қисматҳои пешин оварда шуд) истифода мешавад, махсуси волидайн нест, балки омм буда ва ба ҷуз… Read More ›

Наводирул-вақойеъ (9)

Ба забони имрӯз: Дар бораи ҳуқуқи падару модар ва ҳадду марзи уқуқи онон (6) Чун масъала бароят равшан шуд, ҳол як мисол бизанам, то возеҳтар гардад. Фарз кун, марде сарватманд аст — ва сарваташ ё мероси падарист ё касбу коре… Read More ›