Забон ва адабиёт

Рӯдакӣ

Ба баҳонаи Рӯзи Рӯдакӣ Рӯдакӣ шоири қарни севвум ва чаҳоруми ҳиҷрист. Ному насабашро Абӯабдуллоҳ Ҷаъфар ибни Муҳаммади Рӯдакӣ навиштаанд. Вай дар миёнаҳои қарни севвуми ҳиҷрӣ (соли 858 милодӣ) дар рустои Панҷрӯд аз тавобеъи Самарқанд (ки инак рустое аз ноҳияи Панҷакент… Read More ›

Сафар Абдуллоҳ: «Замоне, ки бо забони форсӣ душманӣ мешавад, хуни дил мехӯрем»

Дуктур Сафар Абдуллоҳ, донишманди тоҷик, бо баёни ин ки «тамаддуни ҷаҳониро бидуни забони форсӣ наметавон тасаввур кард» гуфт: «Замоне, ки бо фарҳанги эронӣ ва забони форсӣ душманӣ мешавад, хуни дил мехӯрем.» Ба гузориши хабаргузории Исно, дар таърихи 5 июли соли… Read More ›

Шеъри Бедил нишондиҳандаи қудрат ва азамати забони форсӣ аст

Дуктур Ҳаддоди Одил, раиси Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ, дар панҷумин Кунграи байналмилалии Бедили Деҳлавӣ, Бедилшиносиро кори душвор ва дар айни ҳол лаззатбахш хонд ва гуфт: «Шеъри Бедил дар авҷи таъолӣ ва нишонаи қудрати забони форсӣ аст.» Ба гузориши хабаргузории… Read More ›

Мӯъмин Қаноат, эҳёгари тамаддуни куҳани порсӣ дар Тоҷикистон

Мусоҳибаи хабаргузории «Тасним» бо Ҳуҷҷатуллоҳ Фағонӣ, сафири Эрон дар Тоҷикистон Мӯъмин Қаноат ба шоирони ҷавони тоҷик ёд дод, ки чӣ гуна бар решаҳои ҳувияти ифтихорофарини худ истода ва суруди иззат сар диҳанд ва басон қатраҳои садпораи уқёнуси тамаддуни куҳани порсӣ,… Read More ›

Хоҷа Насриддин ба Эрон бозгашт

Фирдавси Аъзам, шоир ва муҳаққиқ Китоби “Бозгашти Хоҷа Насриддин” — асари Темур Зулфиқоров — нависандаи соҳибсабки тоҷик дар интишороти “Фарҳанг ва тамаддун”-и Эрон бо забони форсӣ ва шуморагони 500 нусха чоп шуд. Китоби мазкур тавассути Шоҳмансури Шоҳмирзо — адиб ва… Read More ›

Гуфторе аз Ҳаким Илоҳии Қумшаӣ дар бораи Саъдӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Саъдӣ аз шоирони маҳбуби ҷаҳон аст ва тарҷумаҳои мутаъадид аз “Гулистон” ва “Бӯстон”-и ӯ аз замони рунесонс ба баъд ба забонҳои мухталифи урупоӣ ва осиёӣ арза шуда ва низ ғазалиёт ва қасоиди ӯ ба маҳофили… Read More ›

Саъдӣ кист?

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Саъдӣ, шоири порсигӯ ва суханваре ҳикматомӯз ва адибе барҷаста, бо забоне фохир тавонист истеҳком, зарофат, устуворӣ ва зебоиро дар сурудаҳо ва нигоштаҳои хеш ҷилвагар созад. Шайх Муслиҳуддин Мушрифуддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ машҳур ба Саъдии Шерозӣ… Read More ›

“Агар ба андешаҳои Саъдӣ дар “Гулистон” амал шавад, ҷаҳон ба биҳишт табдил хоҳад шуд”

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Гуфторе аз файласуф Иброҳими Динонӣ Бар асоси мадорики мавҷуд, Саъдӣ фориғуттаҳсили Низомияи Бағдод будааст ва аз он ҷо, ки дар ин навъ донишгоҳҳо меҳварҳои таълиму тарбият дар ду бахши калом ва фиқҳ хулоса мешуда, ин… Read More ›

Ба баҳонаи солгарди даргузашти Аллома Иқболи Лоҳурӣ

Иқбол дар миёни порсигӯён аз он ҷиҳат шӯҳрат дорад, ки беш аз 7000 байт шеъри порсӣ сурудааст. Ҷолиб он ки ин шоири пуровоза ҳеч гоҳ ба Эрон наомада буд. Ва ҷолибтар он ки ашъори порсии ӯро қавитар аз ашъори урдуяш… Read More ›

Номаи саргушодаи фарҳехтагон: Мо тоҷикем ва забонамон порсӣ аст!

(Базнашр аз сойти Порсианҷуман) Ҷамъи касире аз фаъъолони фарҳангию иҷтимоъӣ ва расонаии Тоҷикистон дар номае саргушода аз маҷолиси ъулё ва суфлои порлумони Тоҷикистон хостаанд, ки дар ҷиҳати эҳёи номи дурусту торихии забони расмии ин кишвар иқдом кунанд. Нусхаи чопии ин… Read More ›

Ҳаким Саноӣ

Ба баҳонаи зодрӯзи Ҳаким Саноӣ Абулмаҷд Маҷдуд ибни Одами Саноии Ғазнавӣ ё Ҳаким Саноӣ, аз бузургтарин шоирони қасидагӯ ва маснависаройи забони порсист, ки дар садаи шашуми ҳиҷрӣ мезистааст. Саноӣ шоирест, ки барои нахустин бор ирфонро ба сурати ҷиддӣ вориди шеъри… Read More ›

Пешниҳоди Умед Ҷайҳонӣ барои тағйири вожаҳои низомӣ ба забони модарӣ

Умед Ҷайҳонӣ, рӯзноманигор ва масъули гурӯҳи “Вожаҷӯ” дар шабакаи иҷтимоии Фейсбук, дар ёддоште дар ин гурӯҳ, тағйири вожаҳои низомӣ дар Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон аз русӣ ба забони модариро бад-ин сурат пешниҳод кардааст: а) Дараҷаҳои пешниҳодӣ барои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон: НАТО… Read More ›

Табақабандии мухолифони порсӣ дар Тоҷикистон

Дориюши Раҷабиён Дар дарозои муддате, ки корзори посдорӣ аз забони порсӣ дар Тоҷикистон ҷараён дорад, ҳеч аҳаде набуд, ки дар радди ягонагии забони порсӣ ва порсӣ будани забони мо дастикам як далели мувассақ биёрад. Зеро чунин далеле вуҷуд надорад. Аммо… Read More ›

Номи забони аҳли Фарорӯд дар куҳантарин манобеи таърихӣ

Беҳтарин ва некӯтарин роҳ барои донистани номи забони мо, муроҷеа ба манобеи таърихӣ ва ҷуғрофиёӣ аст. Китобҳое, ки дар ин замина навишта шуда фарвонанд. Дар ин навиштор, феълан ба овардани чанд гуфтор аз се манбаи куҳан басанда мекунам: 1) Абӯбакр… Read More ›

Амир Хусрави Деҳлавӣ

Ба баҳонаи зодрӯзи Амир Хусрави Деҳлавӣ Ҳаким Абулҳасан Яминуддин ибни Сайфуддин Маҳмуд, маъруф ба Амир Хусрави Деҳлавӣ, шоири порсигӯйи Ҳиндустон буд. Ӯ яке аз ду шоири муҳимми авоили қарни ҳаштуми ҳиҷрӣ аст, ки соири суханварони порсигӯйи Ҳиндро таҳтушшуоъ қарор доданд… Read More ›

Симои Алӣ дар Маснавӣ

Ба муносибати зодрӯзи ҳазрати Алӣ ибни Абӯтолиб 13 раҷаб (имрӯз) зодрӯзи ҳазрати Алӣ ибни Абӯтолиб аст. Зимни табрики ин муносибат ба ҳамаи мусалмонони ҷаҳон, дар ин навиштор мехоҳам хонандаи азизро бо симои он абармарди таърих аз забони Мавлоно дар Маснавӣ… Read More ›

Ҳувийяти инсонҳо бо фармонҳои сиёсӣ шакл намегирад

Дориюши Раҷабиён Забони порсӣ дар тӯли торих душманони бисёре доштааст, ки бештари онҳо дар тӯли солиёни ахир “хонагӣ” будаанд. Тоҷиконе, ки қурбонии мағзшӯии пешошӯравӣ, шӯравӣ ва пасошӯравӣ будаанд, андак нестанд. Аммо шояд ҳеч як аз онҳо ба ин нукта таваҷҷуҳ… Read More ›

Чӣ касе ҳаққи маънавии тоҷик буданро надорад?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дирӯз (19 март) низ мисли солҳои пешин, раисиҷумҳур бо зиёиён дидор ва гуфтугӯ дошт. Ҳарфҳои Эмомалӣ Раҳмон дар ин дидор, чизи тозае дарбар надошт; бештари суханоне, ки шунидем, такрори мукаррарот буданд, ба ҷуз даъвати ӯ аз афроди ҳозир… Read More ›

Хареро аспи тозӣ гӯ! – нагӯям!

Исфандиёри Назар Барои як Миллат, ки гузаштаи адабии беш аз 1150 сол ва таърихи чанд ҳазорсолаву тамаддуне аз чанд ҳазор сол қадимтарро дорад, мусибат аз ин бузургтар нахоҳад буд, ки барояш бо далелу асноди мувассақ биёварӣ, ки номи забонат чунин… Read More ›

Шеъре аз Аллома Иқболи Лоҳурӣ дар васфи ҳазрати Фотимаи Заҳро (а)

Ба муносибати милоди босаодати ҳазрати Фотимаи Заҳро (а) Дар маънии ин ки Сайидатун-нисо Фотиматуз-заҳро усваи комилаест барои нисои ислом * * * Марям аз як нисбати Исо азиз, Аз се нисбат ҳазрати Заҳро азиз. Нури чашми Раҳматан лил-ъоламин, Он имоми… Read More ›