Забон ва адабиёт

Модар биҳишти мост

Шеъре аз Устод Абдулқодир Алавӣ Модар биҳишти мост, ӯ сарнавишти мост, Бемодарӣ балост, модар зи Кибриёст. Шамъи фуруғи хона фурӯзон зи модар аст, Меҳраш ба сони шӯълаи хуршеди Ховар аст. Нураш умедбахши дилу дидаҳои мост, Панди накӯш аз ҳамагӣ дилпазиртар… Read More ›

Қорӣ Ишкамба

Сайидюнуси Истаравшанӣ Ҳудуди ду сол пеш, як мақола навишта будам бо унвони “Қорӣ Ишкамба” ва мавзӯи мавриди баҳс дар он мақола ин буд, ки ангезаи Домулло Садриддин Айнӣ аз достони “Марги судхӯр (рибохор)”, сирфи нақли ҳаёти инсоне ба номи Қорӣ… Read More ›

Баҳраи ашъори Ҳофиз аз Қуръон ва аҳодис

Ба баҳонаи бузургдошти Ҳофизи Шерозӣ Мазан зӣ чуну чаро дам, ки бандаи муқбил,  Қабул кард ба ҷон ҳар сухан, ки ҷонон гуфт. Талмеҳ аст ба ояти: قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ “Бигӯ: ман молики… Read More ›

Нигоҳе ба шакл ва мазмуни ашъори Ҳофиз

Ба баҳонаи бузургдошти Ҳофизи Шерозӣ Зиндагинома Шамсуддин Муҳаммад мулаққаб ба Хоҷа Ҳофизи Шерозӣ ва машҳур ба “Лисонул-ғайб”, аз тобноктарин ситораҳои осмони адаб ва машҳуртарин шуарои торихи Эронзамин аст. Номи падарашро Баҳоуддин донистаанд. (1) Ҳофиз дар авоили қарни ҳаштуми ҳиҷрӣ (дар… Read More ›

Зарурати гузор ба хатти порсӣ дар Тоҷикистон аз нигоҳи як пизишки тоҷик

Абдулло Давлатов, пизишки тоҷики муқими Русия, дар бораи зарурати гузор ба хатти порсӣ дар Тоҷикистон, бо баёни ин ки “хатти форсӣ зеҳни форсихонҳоро ташаккул додаву сайқал додааст” менависад: “Барои тасдиқ ва ё инкори ин, метавонед таҷриба кунед: кӯдаки 10-солаеро аз… Read More ›

Оё лотинӣ «хатте хидмадкарда» барои тоҷикҳост?

Ёддошти яке аз рӯзноманигорони тоҷик мабнӣ бар ин ки “агар хатт чун осори шинохти миллат маҳсуб равад”, пас “лотинӣ барои тоҷикон боз ҳам хатти хидматкарда аз арабии форсист”, бо вокуниши бисёр тунди шуморе аз фаъолони фарҳангии тоҷик дар гурӯҳи “Забони… Read More ›

Оё сардии равобити Эрону Тоҷикистон монеъи иқдом ба гузор ба хатти порсист?

Умед Ҷайҳонӣ, рӯзноманигори тоҷик, бо баёни ин ки “ин гумону пиндор, ки забону хатти форсӣ моли Эрон аст, аз беху бун ғалат ва аҳмақона аст” таъкид кард: “Забону хатти форсӣ аз мо низ ҳастанд ва форсинавис шудани мо ҳам набояд… Read More ›

Кадом як аз китобҳои Ишигуруро мешавад ба хатти пириллик пайдо карду хонд?

Дориюши Раҷабиён, рӯзноманигори тоҷик, дар сафҳаи Фейсбуки худ, бо ишора ба ин ки “бисёре аз китобҳои Козу Ишигуру ба порсӣ (ба хатти порсӣ) тарҷума шуда ва дар дастрас аст, ба монанди “Бозмондаи рӯз” ё “Манзари паридаи ранги таппаҳо”, “Шабонаҳо”, “Ҳаргиз… Read More ›

Даргузашти Наимҷон Назирӣ

Наимҷон Назирӣ, шоир ва адиби номдори тоҷик, имрӯз (01.10.2017) дар синни 81-солагӣ дори фониро тарк ва ба дори боқӣ шитофт. Назирӣ дар таърихи 20 августи соли 1936 дар шаҳри Ӯротеппа (Истаравшани кунунӣ) зода шуда. Ӯро Аслонов ҳам мехонданд. Назирӣ фориғуттаҳсили… Read More ›

Дар маънии ҳуррияти исломия ва сирри ҳодисаи Карбало

Аллома Иқболи Лоҳурӣ Ҳар ки паймон бо «ҳувалмавҷуд» баст, Гарданаш аз банди ҳар маъбуд раст. Мӯъмин аз ишқ асту ишқ аз мӯъмин аст, Ишқро номумкини мо мумкин аст. Ақл саффок асту ӯ саффоктар, Поктар, чолоктар, бебоктар. Ақл дар печоки асбобу… Read More ›

Умед Ҷайҳонӣ: “Забони Рӯдакиро бояд дар ниҳодҳои давлатӣ ба кор гирифт”

Мусоҳибаи хабаргузории Sputnik бо Умед Ҷайҳонӣ Понздаҳ сол боз дар Тоҷикистон 22 сентябрро чун Рӯзи Рӯдакӣ ҷашн мегиранд. Маъмулан дар ин рӯз барномаҳои рӯдакихонӣ баргузор мешаванд ва мақолаҳое дар бораи Рӯдакиву аҳволу осораш мунташир мешаванд. Аммо камтар касе аз корбурди… Read More ›

Рӯдакӣ

Ба баҳонаи Рӯзи Рӯдакӣ Рӯдакӣ шоири қарни севвум ва чаҳоруми ҳиҷрист. Ному насабашро Абӯабдуллоҳ Ҷаъфар ибни Муҳаммади Рӯдакӣ навиштаанд. Вай дар миёнаҳои қарни севвуми ҳиҷрӣ (соли 858 милодӣ) дар рустои Панҷрӯд аз тавобеъи Самарқанд (ки инак рустое аз ноҳияи Панҷакент… Read More ›

Биё аз нав ба худ оем

Домулло Абдуррашиди Фозил, шоир ва орифи тоҷик, дар шеъре таҳти унвони “Биё аз нав ба худ оем”, парокандагии уммати исломӣ ва зулму ситамҳое, ки ин рӯзҳо бар сари ӯ фуруд меояд, ба тасвир кашида. Ӯ менависад: Дар Бирма мусулмонкушӣ мекунанд… Read More ›

Подшоҳе, к-ӯ раво дорад ситам бар зердаст

(Ҳикояте аз Гулистони Саъдӣ) Яке аз мулуки Аҷамро ҳикоят кунанд, ки дасти татовул (дастдарозӣ) ба моли раият дароз карда буд ва ҷавру азият карда, то ба ҷое, ки халқ аз макоиди (макрҳои) феълаш ба ҷаҳон бирафтанд ва аз курбати (мусибати)… Read More ›

Нақди талаққии ғарбиён аз тафаккури Ҳаким Умари Хайём

Ба қалами профессор Сайидҳусайни Наср Ишора: Сайидҳусайни Наср, файласуфи эронӣ ва устоди улуми исломӣ дар Донишгоҳи Ҷорҷ Вошингтуни Омрико, ки мақолот ва кутуби донишгоҳии бисёреро ба риштаи таҳрир даровардааст. * * * Хайём Умуман ҳеч шахсияте дар торихи адабиёти форсӣ… Read More ›

Мо инҷо мондагорем…

Низор Қаббонӣ, шоири номдори араб, дар ситоиши муқовимати Фаластин ва маҳрумиятҳои мардуми дардманди он диёри муқаддас шеърҳои дурахшоне сурудааст. “Симфунии панҷуми ҷануб” ва “Кӯдакони санг” аз машҳуртарин ашъори ӯст. Дар зайл як намуна аз ашъори ӯ оварда мешавад. Ин шеъри… Read More ›

Омӯзаҳои ахлоқӣ дар Маснавии Маънавӣ (2)

Ба қалами Машҳурахон Ҷавҳаризода, коршиноси забон ва адабиёти форсӣ Бахши дуввум Фасли дуввум Робитаи инсон бо худ Ҳақиқати одамӣ андеша ва тадаббури ӯст Андеша ба маънои тадаббур, тафаккур ва ба ин маъност, ки афкоре, ки ба хайру некӣ раҳнамун буда… Read More ›

Омӯзаҳои ахлоқӣ дар Маснавии Маънавӣ (1)

Ба қалами Машҳурахон Ҷавҳаризода, коршиноси забон ва адабиёти форсӣ Бахши аввал Муқаддима Маснавии Маънавӣ асари пурарзиши шоир, ориф ва донишманди порсигӯй, Муҳаммад Ҷалолиддини Балхист. Ин асар, аз 26000 байт ва шаш дафтар иборат буда ва яке аз бартарин ва пурмӯҳтавотарин… Read More ›

Меҳмони туам, эй ҷон, зинҳор махусб имшаб

Шаби қадр аз забони Мавлоно Дар ашъори шуарои порсигӯ намунаҳои қобили таваҷҷӯҳе аз ишороти эшон ба шаби қадр вуҷуд дорад. Бештарин ва дилкаштарини ашъор дар санои рамазон ва рӯзаро дар шеъри Мавлоно метавон ёфт. Ба ҳамон қиёс, бештарин ашъоре, ки… Read More ›

Хайём аз нигоҳи Аллома Ҷаъфарӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Ҳаким Умари Хайём (28 урдибиҳишт мусодиф бо 18 май) Ишора: Муҳаммадтақии Ҷаъфарӣ машҳур ба “Аллома Ҷаъфарӣ” (1923-1998), аз уламои барҷастаи ҷаҳони ислом, ҳаким, файласуф, мутакаллим, фақеҳ ва усулии номдор аст. Ӯ саросари умри худро дар таҳсил,… Read More ›