Рубрика: Забон ва адабиёт

Меҳмони туам, эй ҷон, зинҳор махусб имшаб

Шаби қадр аз забони Мавлоно Дар ашъори шуарои порсигӯ намунаҳои қобили таваҷҷӯҳе аз ишороти эшон ба шаби қадр вуҷуд дорад. Бештарин ва дилкаштарини ашъор дар санои рамазон ва рӯзаро дар шеъри Мавлоно метавон ёфт. Ба ҳамон қиёс, бештарин ашъоре, ки дар он зикре аз шаби қадр рафтааст низ, […]

Хайём аз нигоҳи Аллома Ҷаъфарӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Ҳаким Умари Хайём (28 урдибиҳишт мусодиф бо 18 май) Ишора: Муҳаммадтақии Ҷаъфарӣ машҳур ба “Аллома Ҷаъфарӣ” (1923-1998), аз уламои барҷастаи ҷаҳони ислом, ҳаким, файласуф, мутакаллим, фақеҳ ва усулии номдор аст. Ӯ саросари умри худро дар таҳсил, тадрис ва таҳқиқу пажӯҳиш сипарӣ кардааст. Вай беш […]

Аҷам зинда кардам бад-ин порсӣ

Ба баҳонаи Рӯзи ҷаҳонии бузургдошти Фирдавсӣ 25 урдибиҳишт (мусодиф бо 15 майи милодӣ) “Рӯзи бузургдошти Фирдавсӣ” унвон шуда. Ба ҳамин баҳона, шоиста аст дар бораи ин шоири пуровозаи Эронзамин бинависем. Ҳаким Абулқосими Фирдавсӣ, аз пуровозатарин шоирони Эронзамин ва аз бузургтарин ҳамосасароёни ҷаҳон дар қарни 4-ум ва 5-ум пас […]

Номаи Энгелс ба Моркс дар бораи адабиёти порсӣ

Ба баҳонаи зодрӯзи Корл Моркс Дирӯз (5 май), зодрӯзи Корл Моркс, файласуф, иқтисоддон ва сиёсатмадори олмонӣ буд. Бар асоси дидгоҳҳо ва назарияҳои фалсафӣ ва иқтисодии ӯ ва рафиқаш Энгелс буд, ки дар ибтидои қарни 20-ум дар Русия инқилоб барпо ва ҳудуди 80 сол низоми кумунистӣ дар ин сарзамин […]

Зебуннисо (3)

Қисмати севвум Истилоҳоти ирфонии Зебуннисо Дар суханони орифон ва сӯфиён ба вожаҳое бармехӯрем, ки зоҳире нописанд доранд, аммо аз назари онон муқаддас ва зебо буда, маъонии хоссеро ҳамл мекунанд. Онон ба зоҳири зишти алфоз коре надоранд ва ба фиребандагии калимот — ки аз таваҷҷӯҳ ба зоҳири онҳо дар […]

Зебуннисо (2)

Қисмати дуввум Васфи Зебуннисо аз забони дигарон “Пардаорои ҳавдаҷи иззу ъуло, нурбахши тутуқи азамату эътило, зубдаи мукаррамоти дудмони хилофат, усваи муқаддасоти хонадони шарофат, бориқаи анвари соҳати донишу ҳушмандӣ, ломеъаи найири саодату сарбаландӣ, зеби маснади иззат, мухаддираи китоби азамат Зебуннисо Бегим…” (Оламгирнома, Муҳаммад Козим, с.368) “Равшанфармои ситораи анҷуми нуввоб […]

Зебуннисо (1)

Қисмати аввал Зебуннисо бо тахаллуси “Махфӣ” дар 10-уми шавволи соли 1048 ҳ.қ (15 феврали 1638 милодӣ) дар Ҳинд дар хонаводаи подшоҳи темурӣ Аврангзеб мутаваллид шуд. Модараш Дилрасбону духтари Шоҳнавозхон яке аз бозмондаҳои Шоҳ Исмоили Сафавӣ, поягузори сулолаи Сафавия дар Эрон буд. Зебуннисо чун духтари бузурги хонавода буд, мавриди […]

Чун чароғи лола сӯзам дар хиёбони шумо

Ба баҳонаи солгарди даргузашти Аллома Иқболи Лоҳурӣ Иқбол дар миёни порсигӯён аз он ҷиҳат шӯҳрат дорад, ки беш аз 7000 байт шеъри порсӣ сурудааст. Ҷолиб он ки ин шоири пуровоза ҳеч гоҳ ба Эрон наомада буд. Ва ҷолибтар он ки ашъори порсии ӯро қавитар аз ашъори урдуяш арзёбӣ […]

Саъдӣ, суханваре ҳикматомӯз

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Саъдӣ, шоири порсигӯ ва суханваре ҳикматомӯз ва адибе барҷаста, бо забоне фохир тавонист истеҳком, зарофат, устуворӣ ва зебоиро дар сурудаҳо ва нигоштаҳои хеш ҷилвагар созад. Шайх Муслиҳуддин Мушрифуддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ машҳур ба Саъдии Шерозӣ аз бузургони шеъру адаби порсист, ки дар садаи […]

Китоби илму ҳикмат

Пешгуфтори марҳум Устод Атахон Сайфуллоев бар китоби “Роҳе ба сӯйи Бӯстон” Ишора: Имрӯз (17 марти соли 2017) Устод Атахон Сайфуллоев, адиб ва донишманди тоҷик, дар синни 84-солагӣ дори фониро падруд ва ба дори боқӣ шитофт. Зимни таслияти ин зойеъа ба бастагони марҳум, сазовор дидам пешгуфтори эшон ба китоби […]

Наводирул-вақойеъ (13)

Ба забони имрӯз: Дар бораи ҳуқуқи падару модар ва ҳадду марзи уқуқи онон (10 ва поёнӣ) Агар нек бингарӣ, дар сурати салоҳи волидайн низ уқуқ (оққ шудан) собит намешавад. Чаро ки ҷанҷол ва низоъе, ки аҳёнан байни волидайн ва фарзандон меафтад, гоҳе ҳикмат дошта ва ба маслиҳати ҳоли […]