Рубрика: Забон ва адабиёт

Чаро адабиёти мо ҳанӯз ҳамон “навин” аст?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дар арсаи адабиёт, пас аз таъсиси Ҷумҳурии Шӯравии Сусиёлистии Тоҷикистон дар зимни Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравӣ (СССР), адабиёти моро ба ду давра тақсим карданд: килосик ва навин. Он вақт, Устод Рӯдакӣ ба унвони “сардафтари адабиёти килосик” ва Устод Айнӣ ҳам ба унвони “сардафтари адабиёти навин” муаррифӣ шуданд. […]

Ба баҳонаи Рӯзи ҷаҳонии бузургдошти Фирдавсӣ

Ба баҳонаи Рӯзи ҷаҳонии бузургдошти Фирдавсӣ 25 урдибиҳишт (мусодиф бо 15 майи милодӣ) “Рӯзи бузургдошти Фирдавсӣ” унвон шуда. Ба ҳамин баҳона, шоиста аст дар бораи ин шоири пуровозаи Эронзамин бинависем. Ҳаким Абулқосими Фирдавсӣ, аз пуровозатарин шоирони Эронзамин ва аз бузургтарин ҳамосасароёни ҷаҳон дар қарни 4-ум ва 5-ум пас […]

Дидгоҳҳои дуктур Муллоҷонов дар бораи забонҳои помирӣ ва яғнобӣ ва номи забони давлатӣ

(Тарҷумаи ёддоште аз дуктур Парвиз Муллоҷонов дар Фейсбук) Дирӯз дар шабакаи иҷтимоӣ бо ҳамкоронам баҳсу гуфтугӯе доштем дар бораи забонҳои помирӣ ва яғнобӣ. Ба назари ман, ин масъала барои ҷомеаи Тоҷикистон ва ояндаи кишвар, бисёр муҳим аст. Ба ҳамин ҷиҳат, лозим медонам чанд калима дар ин мавзӯъ бигӯям, […]

Шибҳиқорраи Ҳинд; чаро форсӣ ҷояшро ба забони ангилисӣ дод?

Ба қалами Ризо Муҳаммадӣ дар вебгоҳи ВВС форсӣ Имрӯза хелеҳо мепурсанд, чӣ тавр шеъри Ҳофиз тӯтиёни ҳиндиро дар қарни 8 ҳиҷрӣ шакаршикан мекарда, агар бидонанд, ки шеъри Ҳофиз хонандагони бештаре дар Ҳиндустон дошта, шояд таъаҷҷуб кунанд. Шакаршикан шаванд ҳама тӯтиёни Ҳинд, З-ин қанди порсӣ, ки ба Бангола меравад. […]

Саъдӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Саъдӣ, шоири порсигӯ ва суханваре ҳикматомӯз ва адибе барҷаста, бо забоне фохир тавонист истеҳком, зарофат, устуворӣ ва зебоиро дар сурудаҳо ва нигоштаҳои хеш ҷилвагар созад. Шайх Муслиҳуддин Мушрифуддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ машҳур ба Саъдии Шерозӣ аз бузургони шеъру адаби порсист, ки дар садаи […]

Марги ғамангези Аттори Нишопурӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Аттори Нишопурӣ Фаридуддин Абӯҳомид Муҳаммад ибни Абӯбакр ибни Иброҳим машҳур ба Шайх Аттори Нишопурӣ, дар соли 540 ҳ.қ (мусодиф бо 1145 милодӣ) дар Кадкан, яке аз рустоҳои Нишопур чашм ба ҷаҳон гушуд. Падари ӯ аттор ва табиби Нишопур буд. Фаридуддин низ дар пешаи атторӣ […]

Номаи саргушодаи Порсӣ Анҷуман ба сарриштадорони Тоҷикистон

Бо дуруд! Ба Раиси ҷумҳури Тоҷикистон, ҷаноби Эмомъалии Раҳмон, Ба Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Ъолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҷаноби Муҳаммадсаъид Убайдуллоев, Ба Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Ъолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҷаноби Шукурҷон Зуҳуров, Ба намояндагони Маҷлиси Ъолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Медонем, ки садаи бистум бисёр талху дарднок барои забони порсӣ дар […]

Достонҳои “Шоҳнома” дар китобфурӯшиҳои Омрико (филм)

Шояд барои форсизабонони муқими Омрико дидани китобе бо муҳтавои адабиёти форсӣ яке аз ҷаззобтарин ва зеботарин мавзӯъҳое бошад, ки ин рӯзҳо дар китобфурӯшиҳо бо он мувоҷеҳ мешаванд. Китобе, ки сафҳаи нахусти он бо хатти зебои настаълиқ навишта шуда бошад: Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша […]

Робитаи забон бо ҳувияти инсон

Ба баҳонаи Рӯзи байналмилалии забони модарӣ Сайидюнуси Истаравшанӣ (Бознашр аз 15.01.2016 ҳамин пойгоҳ) Яке аз масоиле, ки дар мавзӯи “худшиносӣ” бояд дар бораи он ба тафсил баҳс бишавад, масъалаи забони модарӣ ва робитаи он бо ҳувияти инсон аст. Ибтидо лозим аст, забон таъриф бишавад. * * * Забон […]

Оё вақти он нарасидааст, ки забони худро аз асорати хатти кириллӣ раҳо кунем?

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Яке аз осебҳои ҷуброннопазири ин дабираи ночасбони кириллӣ бар фарҳанги мо, осеби забонӣ аст. Ин дабира забони мисли асал ширину гуфтори мисли булбул гӯёи моро, табдил ба забони лангу лолу гуфтори тангу тор намуд. Ин забон дар тӯли торих зеботарин осорро офарида, ширинтарин ашъорро суруда […]

Дуктур Сафар Абдуллоҳ баргузидаи Ҷашнвораи байналмилалии Форобӣ

Дуктур Сафар Абдуллоҳ, донишманди тоҷики муқими Қазоқистон, аз баргузидагони Ҷашнвораи байналмилалии Форобӣ дар Эрон муаррифӣ шуд. Ба гузориши хабаргузории Исно, дуктур Сафар Абдуллоҳ, донишманди тоҷики муқими Қазоқистон ва узви пайвастаи Фарҳангистони забон ва адаби порсӣ, дар канори донишмандоне чун Хусрави Қосим аз Ҳиндустон, Ронул Гунзолес аз Испониё, Оно […]