Рубрика: Забон ва адабиёт

Баҳраи ашъори Ҳофиз аз Қуръон ва аҳодис

Ба баҳонаи бузургдошти Ҳофизи Шерозӣ Мазан зӣ чуну чаро дам, ки бандаи муқбил,  Қабул кард ба ҷон ҳар сухан, ки ҷонон гуфт. Талмеҳ аст ба ояти: قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ “Бигӯ: ман молики суду зиён барои худ нестам, магар он чиро, […]

Намунае аз тафсири моддигароёна аз андешаи Ҳофиз

Ба баҳонаи бузургдошти Ҳофизи Шерозӣ Гуфторе аз Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ Яке аз шоирони ба истилоҳ навпардоз, девони Лисонулғайб Хоҷа Шамсуддин Ҳофизи Шерозиро бо як силсила истилоҳот, ки достони “Шадурустно” (1)-ро ба ёд меоварад ба чоп расонида ва муқаддимае бар он навиштааст. Муқаддимаи хешро инчунин оғоз мекунад: “Ба ростӣ, […]

Нигоҳе ба шакл ва мазмуни ашъори Ҳофиз

Ба баҳонаи бузургдошти Ҳофизи Шерозӣ Зиндагинома Шамсуддин Муҳаммад мулаққаб ба Хоҷа Ҳофизи Шерозӣ ва машҳур ба “Лисонул-ғайб”, аз тобноктарин ситораҳои осмони адаб ва машҳуртарин шуарои торихи Эронзамин аст. Номи падарашро Баҳоуддин донистаанд. (1) Ҳофиз дар авоили қарни ҳаштуми ҳиҷрӣ (дар ҳудуди соли 727 ҳиҷрӣ) дар Шероз ба дунё […]

Ҳол бархез, ки фардо, ба Худо, дер шавад

Зафари Сӯфӣ Ҳол бархез, ки фардо, ба Худо, дер шавад. Орзу кӯҳна шавад, ҳавсала ҳам пир шавад. Гар ҷавонмард замингир шавад, сабр чаро, Бояд он тӯдаи номард замингир шавад. Гуфт Ҳофиз ҳамаро бар хари худшон бинишон, Тарси мо баҳри чӣ таъбир ба тадбир шавад. Ҳол, ки беруни хокем […]

Хонадони Балъамӣ

Абулфазли Балъамӣ (Балъамии Кабир) Муҳаммад ибни Убайдуллоҳ ибни Муҳаммад машҳур ба Абулфазли Балъамӣ дар соли 229 ҳиҷрии қамарӣ зода шуда. (1) Дар бораи нисбати вай ду ривоят мавҷуд аст. Ривояте мегӯяд, вай мансуб ба шаҳри Балъам аз шаҳрҳои диёри Рум (2) мебошад. (3) Ҷадди вай Раҷоъ ибни Маъбади […]

Баргузории конфронси байналмилалии Ҷалолуддини Балхӣ дар Бишкек (тасовир)

Конфронсе бо мавзӯи Ҷалолуддини Балхӣ дар Қирғизистон ба мизбонии сафорати Тоҷикистон, Эрон, Афғонистон ва Туркия оғоз ба кор кард. Ба гузориши хабаргузории Форс, конфронсе бо мавзӯи “Шахсият, ирфон, калом ва инсонгароии Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ” субҳи имрӯз дар Донишгоҳи туркӣ- қирғизӣ бо ҳузури коршиносон, асотид, сафирони Тоҷикистон, Эрон, Афғонистон, […]

Номи забони аҳли Фарорӯд дар куҳантарин манобеи таърихӣ

Ба баҳонаи Рӯзи забони давлатӣ Беҳтарин ва некӯтарин роҳ барои донистани номи забони мо, муроҷеа ба манобеи таърихӣ ва ҷуғрофиёӣ аст. Китобҳое, ки дар ин замина навишта шуда фарвонанд. Дар ин навиштор, феълан ба овардани чанд гуфтор аз се манбаи куҳан басанда мекунам: 1) Абӯбакр Муҳаммад ибни Ҷаъфари […]

Рӯдакӣ

Ба баҳонаи Рӯзи Рӯдакӣ Рӯдакӣ шоири қарни севвум ва чаҳоруми ҳиҷрист. Ному насабашро Абӯабдуллоҳ Ҷаъфар ибни Муҳаммади Рӯдакӣ навиштаанд. Вай дар миёнаҳои қарни севвуми ҳиҷрӣ (соли 858 милодӣ) дар рустои Панҷрӯд аз тавобеъи Самарқанд (ки инак рустое аз ноҳияи Панҷакент аст) ба дунё омада. Аз кӯдакии Рӯдакӣ ва […]

Сафар Абдуллоҳ: «Замоне, ки бо забони форсӣ душманӣ мешавад, хуни дил мехӯрем»

Дуктур Сафар Абдуллоҳ, донишманди тоҷик, бо баёни ин ки «тамаддуни ҷаҳониро бидуни забони форсӣ наметавон тасаввур кард» гуфт: «Замоне, ки бо фарҳанги эронӣ ва забони форсӣ душманӣ мешавад, хуни дил мехӯрем.» Ба гузориши хабаргузории Исно, дар таърихи 5 июли соли ҷорӣ дар Теҳрон, пойтахти Ҷумҳурии Исломии Эрон, панҷумин […]

Шеъри Бедил нишондиҳандаи қудрат ва азамати забони форсӣ аст

Дуктур Ҳаддоди Одил, раиси Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ, дар панҷумин Кунграи байналмилалии Бедили Деҳлавӣ, Бедилшиносиро кори душвор ва дар айни ҳол лаззатбахш хонд ва гуфт: «Шеъри Бедил дар авҷи таъолӣ ва нишонаи қудрати забони форсӣ аст.» Ба гузориши хабаргузории Меҳр, Ғуломалӣ Ҳаддоди Одил дар панҷумин Кунграи байналмилалии […]

Мӯъмин Қаноат, эҳёгари тамаддуни куҳани порсӣ дар Тоҷикистон

Мусоҳибаи хабаргузории «Тасним» бо Ҳуҷҷатуллоҳ Фағонӣ, сафири Эрон дар Тоҷикистон Мӯъмин Қаноат ба шоирони ҷавони тоҷик ёд дод, ки чӣ гуна бар решаҳои ҳувияти ифтихорофарини худ истода ва суруди иззат сар диҳанд ва басон қатраҳои садпораи уқёнуси тамаддуни куҳани порсӣ, якдигарро бозёфта ва дар оғӯш кашанд. Тасним: Мӯъмин […]