Ислоҳи динӣ

Оё мо мусалмонон Каъбаро мепарастем?

(Бознашр аз пойгоҳи пешини Кимиёи саодат, 2013) Пурсиш: Салом, бародари азиз, суоли ман ин аст: ман бо як нафар баҳс доштам ва натавонистам ӯро қонеъ кунам. Хулоса, ӯ гуфт: бутпарастон ба санги бе ҷоне саҷда мекунанд, шумо мусалмонҳо низ ҳамчунин… Read More ›

Иддаоҳои Ҳафиз Бобоёров дар тарозуи мантиқ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси аршади фалсафа ва маорифи исломӣ Изҳори назарҳои Ҳафиз Бобоёров дар мавзӯи дин ва бахусус дини ислом, бо он ки аз назари “истидлол“ (исботи муддао бо далел) фоқиди ҳар гуна эътибор аст – зеро эшон ғолибан… Read More ›

“Инҳитоти фалсафӣ вақте рух медиҳад, ки равиши ақлонӣ рахт барбандад”

Гузориши ҳамоиши “Бузургдошти рӯзи Шайхи Ишроқ” (3) Суханронии Абдулҳусайни Хусравпаноҳ, файласуф ва устоди донишгоҳ, унвони суханронӣ: “Корбасти равишшиносии ҳикмати ишроқ барои ҷилавгирӣ аз инҳитоти инсонӣ” * * * Инҳитот ба маънои пастӣ, ва инҳитоти як ҷомеа ба маънои пастии он… Read More ›

Маънии “ишроқ” дар ҳикмати Суҳравардӣ

Гузориши ҳамоиши “Бузургдошти рӯзи Шайхи Ишроқ” (2) Суханронии Иброҳими Динонӣ, файласуф ва устоди донишгоҳ. Унвон: “Маънии “ишроқ” дар ҳикмати Суҳравардӣ” * * * Шайхи шаҳид (Суҳравардӣ) соҳиби китоби “Ҳикматул-ишроқ” ва фалсафаи ӯ, фалсафаи ишроқӣ аст. Калимаи “ишроқ” арабӣ аст ва… Read More ›

“Такфир танҳо ба адёни иброҳимӣ ихтисос надорад”

Гузориши ҳамоиши “Бузургдошти рӯзи Шайхи Ишроқ” (1) Суханронии Оятуллоҳ Муҳаққиқи Домод, файласуф ва устоди донишгоҳ. Унвон: “Суҳравардӣ шаҳиди такфир” * * * Агар шунаво бошем ва андаке гӯш бидиҳем, садои фарзандони ятимеро мешунавем, ки падаронашон кушта мешаванд ва нолаи бевазанонеро… Read More ›

Дин, илм ва илмӣ

Пурсиш: Илм чист? Оё олими динӣ ҳам метавонад вуҷуд дошта бошад? Агар динро як бахши аз илм бидонем, пас дар сурати исбот наёфтани назарияҳои динӣ, он чӣ гуна метавонад бахши аз илм бошад? Ё агар назарияҳои динӣ, ки бар пояи… Read More ›

Арабситезӣ ё исломситезӣ? (2)

Бахши дуввум Ёддошти Абдуманнон Шералиев 2) Гурӯҳи дигар, ки арабситезиашон воқеъан ҳеҷ дахле ба исломситезӣ надорад. Баръакс байни ин гурӯҳ зиёданд нафароне, ки ба ислому шаъоираш пойбанданд ва ҳатто бархе бо шиддат аз ислому Паёмбару (с) муслимин дифоъ мекунанд. Вале… Read More ›

Арабситезӣ ё исломситезӣ? (1)

Бахши авввал Ёддошти Абдуманнон Шералиев Ҳадаф аз навиштаи қаблӣ ин буд, ки бифаҳмем чаро “таърихнигорони ҳақиқатгӯ”, ки ҳадафашон ба қавли худашон “баёни ҳақиқатҳои таърих аст”, 25 сол аст, ки дар садаи 7-уму 8-уми милодӣ гир мондаанд ва ҷилӯтар намеоянд, то… Read More ›

Тариқати Қодирия

Сайидюнуси Истаравшанӣ Тариқати Қодирия яке дигар аз туруқи тасаввуф мебошад. Дар бораи асли тариқат ва ин ки чаро ба дастаҳое гуногун тақсим шуда, дар мақолаи “Тариқати Нақшбандия” баҳс кардем ва ниёзе ба такрори он нест. Бунёнгузори тариқати Қодирия Тариқати Қодирия,… Read More ›

Тариқати Нақшбандия

Сайидюнуси Истаравшанӣ Маъруф аст, ки “Анносу аъдоу мо ҷаҳилу”, яъне мардум нисбат ба чизе, ки намедонанд ва аз он огоҳ нестанд душмананд. Дар гузашта ва имрӯз, касоне буданд ва ҳастанд, ки бар сӯфиён ва асҳоби тариқат тохтаанд; ононро ба ҷаҳлу… Read More ›

“Аҳли суннат, шиъа, исмоилия ва ибозия ҳамагӣ мусалмон ва мӯъминанд”

Шайх Солеҳ ибни Аввод ал-Мағомисӣ, аз мубаллиғони маъруфи саудӣ ва имом-хатиби масҷиди Қубо дар Мадинаи Мунаввара таъкид кард: “Аҳли суннат, шиъа, исмоилия ва ибозия ҳамагӣ мусалмон ва мӯъмин ба шумор меоянд ва набояд дар миёни онҳо ҷангу хунрезӣ бошад”. Ба… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (11)

Бахши ёздаҳум Баҳсе дигар перомуни такфир Имом Ғаззолӣ мегӯяд: اعلم أن شرح ما يكفر به وما لا يكفر به، يستدعي تفصيلاً طويلاً يفتقر إلى ذكر كل المقالات والمذاهب، وذكر شبهة كل واحد ودليله، ووجه بعده عن الظاهر، ووجه تأويله. وذلك… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (10)

Бахши даҳум Таъвил бар асоси занн (гумон) Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз гуфтори худ мегӯяд: من الناس من يبادر إلى التأويل بغلبات الظنون من غير برهان قاطع، ولا ينبغي أن يبادر أيضاً إلى كفره، في كل مقام، بل ينظر… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (9)

Бахши нӯҳум Шарҳу тавзеҳи гуфтори Имом Ғаззолӣ дар баҳси таъвил Дар қисмати ҳаштуми ин баҳс, бо назари Имом Ғаззолӣ (р) дар бораи таъвил ошно шудем. Дар ин қисмат мехоҳам ба шарҳу тавзеҳи ҳамон гуфтор бипардозам. Имом Ғаззолӣ бар он аст,… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (8)

Бахши ҳаштум Таъвил Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз рисолаи худ, ба тафсил роҷеъ ба таъвил ва қоидаҳое, ки бояд мавриди риояти таъвилкунанда қарор бигирад, баҳс ба амал овардааст. Мо дар ин қисмат аз мақола, фақат тарҷумаи гуфтори Имом Ғаззолиро… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (7)

Бахши ҳафтум Тасдиқкунандагон Дар ин фасл, Имом Ғаззолӣ дар бораи ин нукта, ки чӣ касоне метавонанд тасдиқкунандагон маҳсуб шаванд, сӯҳбат мекунад. Мегӯяд: اعلم أن كل من نزل قولاً من أقوال صاحب الشرع على درجة من هذه الدرجات، فهو من المصدقين…. Read More ›

Эросмус, Мавлоно ва Ғаззолӣ

Сайидюнуси Истаравшанӣ Андешаҳои ислоҳгароёнаи динӣ, ҳам дар ҷаҳони масеҳият матраҳ шудаанд ва ҳам дар ҷаҳони ислом. Албата ин ҷо манзурам, андешаҳои ислоҳгароёнаи сиёсӣ нестанд; мисли ин ки иллати ақибуфтодагии мусалмонон аз назари сиёсӣ кадом аст ва ин ки ҷаҳони муқтадири… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (6)

Бахши шашум Мисол барои вуҷуди ақлӣ ва вуҷуди шабаҳӣ Ҳоло, чанд мисол барои вуҷуди ақлӣ: وأما الوجود العقلي: فأمثلته كثيرة، فأقنع منها بمثالين: أحدهما: قوله صلى الله عليه وسلم: «من يخرج من النار يعطى من الجنة عشرة أمثال هذه الدنيا»…. Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (5)

Бахши панҷум Мисол барои вуҷуди ҳиссӣ ва вуҷуди хаёлӣ Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз гуфтораш, барои ҳар як аз гунаҳои вуҷуд, ки дар баҳси пешин ба онҳо ишора кардем, мисол мезанад. Дар робита бо вуҷуди зотӣ, ки Имом Ғаззолӣ… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (4)

Бахши чаҳорум Имом Ғаззолӣ, баъд аз он ки ҳадду марзи куфру имонро тавзеҳ дод ва ёдовар шуд, ки бо ин ки ҳадду марзи куфру имон барои ҳамагон рӯшан аст, вале боз мебинем, макотиби мухталифи ақоидӣ якдигарро ба куфр нисбат медиҳанд,… Read More ›