Наҳҷул-балоға

Фарқи сифоти худовандӣ бо сифоти инсонӣ

Пурсиш: Сифоти Худо аз нигоҳи адёни осмонӣ, тибқи гуфтаи аксари динҳои осмонӣ, Худованд дорои қудрати фавқулода аст, яъне Ӯ хориҷ аз ҷаҳони моддӣ аст. Вале дар мутуни аксари ин динҳо хусусиятҳои волои Худо тақрибан фарқе аз инсон надорад. Чунин хусусиятҳоро… Read More ›

Оё ҳақ ва адолат дар ҷаҳон ҳумфармост ё зулм ва ботил?

Ин пурсиш ба назарам барои ҳар як аз мо матраҳ аст, ки оё дар ҷаҳон ҳақ, ростӣ, адолат ва дурустӣ ҳумфармост ё ботил, дурӯғ ва ситам? Бисёреҳо — бо таваҷҷӯҳ ба рафтор ва кирдори ағлаби фармонравоён, подшоҳон ва ҳукком аз… Read More ›

Як атеист вақте мегӯяд “Худо нест”, ӯ рост мегӯяд

Сайидюнуси Истаравшанӣ Вақте решаи афкор ва ақоиди инсонҳо (албатта, инсонҳои донишманд, ки амдан дурӯғ намегӯянд) дуруст воковӣ ва мавриди баррасии дақиқи фалсафӣ қарор бигирад, мебинед, бештари онҳо ҳарфи носаҳеҳе намегуфтаанд. Масалан, вақте як нафар атеисти донишманд ва содиқ (на дурӯғгӯ… Read More ›

Оё ботил донистани як ойин нишонаи таъассуб аст?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Инсон агар андешаеро ҳақ ва дуруст ва ғайри онро нодуруст ва ботил бидонад, ӯ лузуман мутаъассиб шумурда мешавад? Масалан, мани мусалмон агар исломро ойине ҳақ ва дуруст ва ғайри он аз кешҳоро носаҳеҳ ва ботил бидонам, мутаъассиб хоҳам… Read More ›

Ба хотири “таҳқир” ё “интиқод”?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Яке аз номаъқултарини қавонине, ки давлатмардони баъзе аз кишварҳо дар қонуни ҷиноӣ (кодекси ҷиноӣ)-и худ ҷой додаанд, ин қонуни муҷозоти афроде аст, ки раисиҷумҳур ё подшоҳ ва ё ҳокими кишвари худро таҳқир ва тавҳин бикунанд. Аммо чаро якчунин… Read More ›

Оё Худо ба ибодати бандаҳояш ниёз дорад?

(Посухе фалсафӣ ба ин пурсиш, ки чаро инсон Худоро мепарастад?) Сайидюнуси Истаравшанӣ Ба ин пурсиш, ки чаро инсон Худоро парастиш мекунад ва ё чаро Худо ба инсонҳо дастур дода, то ӯро бипарастанд, метавон аз ду зовия посух дод: яке, ҳамон… Read More ›

Озода будан ва озода зистан дар каломи Имом Алӣ (а)

Рубоъие мансуб ба Имом Алӣ (а) аст, ки мефармояд: * * * کُدَّ کَدَّ الْعَبْدِ انْ احْبَبْتَ انْ تُصْبِحَ حُرّا وَاقْطَعِ الْآمالَ مِنْ مالِ بَنی آدَمَ طُرّا لا تَقُلْ ذا مَکْسَبٍ یُزْری فَقَصْدُ النّاسِ ازْری انْتَ مَا اسْتَغْنَیْتَ عَنْ غَیْرِکَ… Read More ›

Ҳама чиз дар бораи таассуб

Таассуб ва асабият вожае арабист ва аз моддаи “асаб” ба маънои “рагҳо ва пайҳоест, ки мафосилро ба ҳам мепайвандад,” сипас ҳар гуна иртибот ва ба ҳам пайвастагиро таассуб ва асабият номидаанд. Аммо маъмулан ин лафз дар мафҳуми мазмуми он ба… Read More ›

Чанд ҳушдор ба ҳокимон

(Ҳушдорҳои Алӣ (а) ба ҳокимон) Ҳушдор аз рехтани хуни ноҳақ Аз хунрезӣ бипарҳез ва аз хуни ноҳақ дурӣ кун, ки ҳеҷ чиз ҳамонанди хуни ноҳақ азоби илоҳиро наздик ва муҷозотро бузург намекунад ва нобудии неъматҳоро суръат намебахшад ва заволи ҳукуматро… Read More ›

Тавсия ба ҳоким ва фармонраво

(Бахше аз тавсияҳои Имом Алӣ (а) ба яке аз фармонравоёни худ) “Маҳбубтарини корҳо дар назди ту, бояд миёнаравӣ дар ҳақ ва густариши адолат ва амал ба он чӣ ки беш аз ҳар чиз ризояти мардумро фароҳам меоварад бошад… Ҳеҷ як… Read More ›