Посух ба шубаҳот

Оё мо мусалмонон Каъбаро мепарастем?

(Бознашр аз пойгоҳи пешини Кимиёи саодат, 2013) Пурсиш: Салом, бародари азиз, суоли ман ин аст: ман бо як нафар баҳс доштам ва натавонистам ӯро қонеъ кунам. Хулоса, ӯ гуфт: бутпарастон ба санги бе ҷоне саҷда мекунанд, шумо мусалмонҳо низ ҳамчунин… Read More ›

Иддаоҳои Ҳафиз Бобоёров дар тарозуи мантиқ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси аршади фалсафа ва маорифи исломӣ Изҳори назарҳои Ҳафиз Бобоёров дар мавзӯи дин ва бахусус дини ислом, бо он ки аз назари “истидлол“ (исботи муддао бо далел) фоқиди ҳар гуна эътибор аст – зеро эшон ғолибан… Read More ›

Бӯалӣ кофир буд ё мусалмон?

Матни суханронӣ дар ҷамъи донишҷӯёни покистонӣ дар Маркази омӯзишҳои кӯтоҳмуддат ва фурсатҳои мутолиотии Донишгоҳи байналмилалии Мустафо (с)-и Эрон (соли 2011) * * * Бисмиллоҳир Раҳмони Раҳим Меҳвари баҳси имрӯзи мо, Бӯалӣ аст; ин нобиғаи торих, ки бе ҳеч муболиға ва… Read More ›

Дин, илм ва илмӣ

Пурсиш: Илм чист? Оё олими динӣ ҳам метавонад вуҷуд дошта бошад? Агар динро як бахши аз илм бидонем, пас дар сурати исбот наёфтани назарияҳои динӣ, он чӣ гуна метавонад бахши аз илм бошад? Ё агар назарияҳои динӣ, ки бар пояи… Read More ›

Ду қарни сукут?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Як донишманд ва ё лоақал касе, ки гумон мекунад донишманд аст, агар як матлабро нодуруст бидонад, ҳоло ба ҳар далел, дар ин сурат танҳо коре, ки ӯ дар баробари он матлаб мекунад ин аст, ки бо зикри далел… Read More ›

Хведудаҳ (xwēdōdah) ё издивоҷ бо маҳорим дар ойини Зартушт

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси фалсафа ва маорифи исломӣ Издивоҷ бо маҳорим (аз ҷумла модар, хоҳар ва духтар), ҳам дар манобеъи динии зартуштӣ омада ва ҳар дар нақлҳои торихӣ яъне аз давраҳои гуногуни Эрон гузориш шуда ва ҳамчунин дар осори… Read More ›

Оё адёни иброҳимӣ аз резахорони хони маздаясно ҳастанд?

(Нақде бар мақолаи “Дини ношинохтае, ки Ғарбро шакл дод“ (The obscure religion that shaped the West)) Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси фалсафа ва маорифи исломӣ Мақолаи “Дини ношинохтае, ки Ғарбро шакл дод“ (The obscure religion that shaped the West) навиштаи… Read More ›

Тариқати Қодирия

Сайидюнуси Истаравшанӣ Тариқати Қодирия яке дигар аз туруқи тасаввуф мебошад. Дар бораи асли тариқат ва ин ки чаро ба дастаҳое гуногун тақсим шуда, дар мақолаи “Тариқати Нақшбандия” баҳс кардем ва ниёзе ба такрори он нест. Бунёнгузори тариқати Қодирия Тариқати Қодирия,… Read More ›

Тариқати Нақшбандия

Сайидюнуси Истаравшанӣ Маъруф аст, ки “Анносу аъдоу мо ҷаҳилу”, яъне мардум нисбат ба чизе, ки намедонанд ва аз он огоҳ нестанд душмананд. Дар гузашта ва имрӯз, касоне буданд ва ҳастанд, ки бар сӯфиён ва асҳоби тариқат тохтаанд; ононро ба ҷаҳлу… Read More ›

Ҳама диндоранд ва бедине вуҷуд надорад

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дин (идеулужӣ), дар як сухан, роҳи зиндагӣ аст. Одами зинда, чӣ бихоҳад ва чӣ нахоҳад, чун зинда аст, ногузир роҳеро мепаймояд. Мо, инсони зиндае, ки дар ҷодаи зиндагӣ роҳ наравад суроғ надорем, магар он ки мурда бошад. Пас,… Read More ›

Оё “идгардак” бо шариат ва таълимоти мазҳаби ҳанафӣ созгор нест?

Ба дунболи дастури Эмомалӣ Раҳмон мабнӣ бар ба танзим даровардани маросим дар рӯзи иди саъиди Фитр, Шӯрои уламои Тоҷикистон билофосила бо судури баёнияе, гуфтааст, ки: “оростани дастурхони пурдабдаба, идгардаки кӯдакон ва исрофкорӣ бо шариат ва таълимоти мазҳаби ҳанафӣ созгор набуда,… Read More ›

Ҷаҳони моддӣ оғози замонӣ надорад

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов Ҷаҳони моддӣ оғози замонӣ надорад, зеро замон худ ҳамчун макон, мафҳумест бархоста аз модда, ва ба иборати дақиқтар: замону макон ду буъд аз абъоди модда аст. Аз ин рӯ, фалосифа аз қадим дар радди пиндори мутакаллимон,… Read More ›

Чаро дар Қуръон оятҳои муташобеҳ вуҷуд дорад?

Пурсиш: Чаро Худо оятҳои муташобеҳро нозил кард? Магар намешуд, ки ҳама ба оятҳои муҳкам зиндагиашонро мекарданд, на ба каҷравӣ. S. A. * * * Посух: Ба номи Худо. Суоли бисёр хуб аст. Аввал, лозим аст бахше аз ояти 7 сураи… Read More ›

Шайтон дар моҳи рамазон дар ғиллу занҷир аст?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дар ривоёт ҳаст, ки дар моҳи мубораки рамазон шаётин дар ғиллу занҷиранд ва бандагони Худо аз шаррашон дар амон. Баъзе азизон ин суолро матраҳ карданд, ки агар чунин аст, пас оё метавон гуфт, одамҳо дар ин моҳ ба… Read More ›

Фарқи сифоти худовандӣ бо сифоти инсонӣ

Пурсиш: Сифоти Худо аз нигоҳи адёни осмонӣ, тибқи гуфтаи аксари динҳои осмонӣ, Худованд дорои қудрати фавқулода аст, яъне Ӯ хориҷ аз ҷаҳони моддӣ аст. Вале дар мутуни аксари ин динҳо хусусиятҳои волои Худо тақрибан фарқе аз инсон надорад. Чунин хусусиятҳоро… Read More ›

Оё илм метавонад маншаи ҳастиро дақиқ кунад?!

Пурсиш: Чанд рӯз пеш дар ин саҳифа баҳси доғ байни ба истилоҳ Худонобоварон ва Худобоварон дар авҷ буд. Ҳоло, ки вазъ як каме ором шудааст, хостам матлаберо инҷо бикорам ва суолеро матраҳ бикунам, то шояд ба баъзе чизҳо равшанӣ биандозад…. Read More ›

Худо хост, ё нахост?

Пурсиш: Устоди азиз, масалан, нафари якум нафари дуюмро ба қатл мерасонад. Дар ин ҷо чор саволе пайдо мешавад: 1. Марги нафари дуюм марги маҷбурӣ (бе хости Худо) аст ва ё баръакс? 2. Нафари якум, бо розигии (ҳидояти) Худо ин амалро… Read More ›

Агар ҳидояткунанда ва гумроҳкунанда Худост, пас чаро биҳишту дӯзах ҳаст?

Пурсиш: Ассалому алейкум… Саволе доштам: Худованд мефармояд: Ман яҳдиллоҳу фа ҳувал муҳтади, ва ман юзлил… Агар ҳидояткунанда Худост, пас чаро онҳое, ки аз ҳидояти Худо бархӯрдор нестанд, дар ҷаҳаннаманд? Хайрулло Самадӣ * * * Посух: Ба номи Худо. Бале, дар… Read More ›

Озодии ақида дар ислом (2)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши дуввум Озодии баён барои ғайримусалмон Дар ростои ҳифзи озодии баёни ақида барои ғайримусалмонон, дар нусуси динӣ вазоиф ва дастурҳои муҳимме ба мусалмонон, дар бархӯрд бо андешаҳои мухолиф дода шуда, ки ҳамаи онҳо нашъатгирифта аз пойбандии ислом ба… Read More ›

Озодии ақида дар ислом (1)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши аввал Бовари қалбӣ, бо иҷбор муяссар нест. Аз ин рӯ, ислом озодии интихоб дар ақидаро ба унвони яке аз усули асосӣ пазируфта ва мардумро аз икроҳ ва иҷбор бар дин боздоштааст. Дар ин мақола, ки аз ду… Read More ›