Рӯшанфикрӣ ва рӯшанфикрон

Ибни Сино; файласуфи таҷрибагаро ё ақлгаро?

Чакидаи мақола Маърифатшиносӣ ба масобаи як дониш ва шохаи илмӣ дар фалсафаи исломӣ матраҳ набудааст, вале ба фарохӯри мабоҳиси вуҷудшинохтӣ, аз мабоҳиси (ба истилоҳи имрӯзӣ) маърифатшиносӣ низ сухан мегуфтанд. Ҳарчанд рӯйкарди ақлгароӣ ва таҷрибагароӣ дорои милокҳои чанде аст, вале қадри… Read More ›

Гуфторе аз Ҳаким Илоҳии Қумшаӣ дар бораи Саъдӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Саъдӣ аз шоирони маҳбуби ҷаҳон аст ва тарҷумаҳои мутаъадид аз “Гулистон” ва “Бӯстон”-и ӯ аз замони рунесонс ба баъд ба забонҳои мухталифи урупоӣ ва осиёӣ арза шуда ва низ ғазалиёт ва қасоиди ӯ ба маҳофили… Read More ›

Саъдӣ кист?

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Саъдӣ, шоири порсигӯ ва суханваре ҳикматомӯз ва адибе барҷаста, бо забоне фохир тавонист истеҳком, зарофат, устуворӣ ва зебоиро дар сурудаҳо ва нигоштаҳои хеш ҷилвагар созад. Шайх Муслиҳуддин Мушрифуддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ машҳур ба Саъдии Шерозӣ… Read More ›

“Агар ба андешаҳои Саъдӣ дар “Гулистон” амал шавад, ҷаҳон ба биҳишт табдил хоҳад шуд”

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Саъдӣ Гуфторе аз файласуф Иброҳими Динонӣ Бар асоси мадорики мавҷуд, Саъдӣ фориғуттаҳсили Низомияи Бағдод будааст ва аз он ҷо, ки дар ин навъ донишгоҳҳо меҳварҳои таълиму тарбият дар ду бахши калом ва фиқҳ хулоса мешуда, ин… Read More ›

Ба баҳонаи солгарди даргузашти Аллома Иқболи Лоҳурӣ

Иқбол дар миёни порсигӯён аз он ҷиҳат шӯҳрат дорад, ки беш аз 7000 байт шеъри порсӣ сурудааст. Ҷолиб он ки ин шоири пуровоза ҳеч гоҳ ба Эрон наомада буд. Ва ҷолибтар он ки ашъори порсии ӯро қавитар аз ашъори урдуяш… Read More ›

Паёмбар (с); он ҳама азамат ва ин ҳама соддагӣ

Ба баҳонаи солрӯзи Исро ва Меъроҷи Паёмбари Акрам (с) Имшаб (шаби 27 раҷаб), шаби Исро ва Меъроҷи ҳазрати Расули Акрам (с) аст. Ба ҳамин муносибат, лозим дидам порае аз гуфтори марҳум дуктур Алӣ Шариатиро, ки дар бораи он ҳазрат (с)… Read More ›

Сайидҳусайни Наср

Ба баҳонаи зодрӯзи файласуфи муосири эронӣ Сайидҳусайни Наср Сайидҳусайни Наср, файласуфи соҳибназари эронӣ ва устоди улуми исломӣ дар Донишгоҳи Ҷорҷ Вошингтун, шогирди Аллома Таботабоӣ, Муҳаммадкозими Ассор ва Сайидабулҳасани Рафеъии Қазвинӣ аст. Ӯ ҳамкори Ҳонри Курбан (Henry Corbin) дар ҳавзаи фалсафаи… Read More ›

Чаро Худо қориёни Қуръонро ҳифз накард?

Сайидюнуси Истаравшанӣ “Амрикоиҳо дар Афғонистон 50-70 қории мураттаби Қуръонро бомбаборон карда куштанд; Худо чаро ҳифзашон накард, малоикаҳо куҷо?” Ин гуфтор, гуфтори яке аз таҳсилдидаҳои ҷомеаи мост. Яке дигар аз таҳсилдидаҳо, ки аз устодони донишгоҳ ҳам ҳаст, зери ёддошти фавқ навишта:… Read More ›

Роҳи парвариши донишманд ва раҳоӣ аз бемории “мадракзадагӣ”

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дирӯз, корбарони тоҷик, дар фазои маҷозӣ (Фейсбук) бештар машғули баҳсу гуфтугӯ дар бораи ифшогариҳои пойгоҳи интернетии “Диссернет”-и Русия буданд ва чи басо имрӯз ва рӯзҳои оянда низ андармони ҳамин баҳс бишаванд. Ин пойгоҳи русӣ — ки кораш ифшои… Read More ›

Чӣ касе ҳаққи маънавии тоҷик буданро надорад?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дирӯз (19 март) низ мисли солҳои пешин, раисиҷумҳур бо зиёиён дидор ва гуфтугӯ дошт. Ҳарфҳои Эмомалӣ Раҳмон дар ин дидор, чизи тозае дарбар надошт; бештари суханоне, ки шунидем, такрори мукаррарот буданд, ба ҷуз даъвати ӯ аз афроди ҳозир… Read More ›

Хареро аспи тозӣ гӯ! – нагӯям!

Исфандиёри Назар Барои як Миллат, ки гузаштаи адабии беш аз 1150 сол ва таърихи чанд ҳазорсолаву тамаддуне аз чанд ҳазор сол қадимтарро дорад, мусибат аз ин бузургтар нахоҳад буд, ки барояш бо далелу асноди мувассақ биёварӣ, ки номи забонат чунин… Read More ›

Дардҳои имрӯзи мо, дардҳои дирӯзи мост

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Сайид Ҷамолуддини Асадободӣ Бо нигоҳе ба осори барҷоймонда аз Сайид Ҷамолуддини Асадободӣ — ислоҳгар ва рӯшанфикри ҷаҳони ислом дар қарни 19-ум, ба хубӣ дармеёбем, ки дардҳое, ки Сайид Ҷамол барои ҷомеаи исломии он рӯз ташхис дода… Read More ›

“Қурутоб”, “чакан”, “Гӯрӯғлӣ”…

Сайидюнуси Истаравшанӣ Оё “қурутоб” таъоме тоҷикист ё муғулӣ ё ӯзбакӣ ва ё қирғизӣ?… Оё “чакан” либосест тоҷикӣ ё ӯзбакӣ ва ё қазоқӣ?… Оё “Гӯрӯғлӣ”-хонӣ реша дар фарҳанги тоҷикӣ дорад ё рабте ба тоҷикҳо надорад?… Ин масоил ва шабеҳи онҳо, масоилест,… Read More ›

“Оше”, ки қарор аст пухта шавад, ин дигар дин нест

Сайидюнуси Истаравшанӣ Яке ду рӯз пеш, яке аз азизон ёддоште дар сафҳаи худ дар Фейсбук мунташир кард мабнӣ бар ин ки динҳо рисолати худро адо кардаанд ва имрӯз дигар “фурсате фаро расида, ки аз ҳамаи китобҳои осмонӣ: Авасто, Таврот, Инҷил,… Read More ›

Робитаи забон бо ҳувияти инсон

Ба баҳонаи Рӯзи байналмилалии забони модарӣ Сайидюнуси Истаравшанӣ (Бознашр аз 15.01.2016 ҳамин пойгоҳ) Яке аз масоиле, ки дар мавзӯи “худшиносӣ” бояд дар бораи он ба тафсил баҳс бишавад, масъалаи забони модарӣ ва робитаи он бо ҳувияти инсон аст. Ибтидо лозим… Read More ›

“Пайкараи Рӯдакӣ бо сармояи мардуми Самарқанд сохта шуда буд, чаро ғайб зад?”

Ҳаким Раббимпур, аз фаъолони сиёсӣ ва фарҳангии Самарқанд ва муқими Филоделфиёи Омрико, ин рӯзҳо дар ҷараёни баҳори навпадиди тоҷикон озодона аз фазо ва шароити фарҳангӣ ва фишорҳои даврони Шӯравӣ менависад. Чизе, ки то ҳамин охирҳо мумкин набуд. Оқои Раббимпур дар… Read More ›

Идеулужии (идеологияи) миллӣ (5)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши панҷум (поёнӣ) Матлаби ахире, ки лозим дидам дар поёни ин силсиламақолот роҷеъ ба он баҳс бикунам ин аст, ки оё дини ислом махсуси арабҳост, ҳамон тавре ки устод Қамаруддини Нурулҳақ, файласуф ва исломшиноси тоҷик, дар ҳамон гуфтугӯ… Read More ›

Идеулужии (идеологияи) миллӣ (4)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши чаҳорум Танҳо матлабе, ки боқӣ монда, то дар борааш як баррасии дақиқ сурат бигирад ин аст, ки бояд бибинем, робитаи “мусалмон будан” бо “тоҷик будан” (“тоҷикият” ба гуфтаи устод Қамаруддни Нурулҳақ) чист? Оё ин ду “нисбат”, ҳамзамон… Read More ›

Идеулужии (идеологияи) миллӣ (3)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши севвум Ду матлаби дигар ҳаст, ки бояд дар бораи онҳо баҳс бишавад: яке, нисбати ислом бо миллият, ва дигар он ки: оё мусалмон будан бо тоҷик будан қобили ҷамъ нест, ки ногузир қоил ба тақаддуму таъаххур миёни… Read More ›

Идеулужии (идеологияи) миллӣ (2)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши дуввум Дар қисмати пешин, собит кардем, ки “идеулужӣ”-ро чӣ муродифи “ҷаҳонбинӣ” бидонем ва чӣ муродифи “рафторҳо (боядҳо)-и муттакӣ бар як ҷаҳонбинӣ” (яъне як систем ва мактаб), дар ҳар ду сурат, барои “идеулужии миллӣ” наметавон маъное пайдо кард…. Read More ›