Рубрика: Рӯшанфикрӣ ва рӯшанфикрон

Куруно, Фукуёмо ва таърихе, ки поён надорад

Ҳар бор, ки рӯйдоди бузурге (мисли шуюъи бемории куруно) рух медиҳад, бархе андешамандон ин суоли фалсафиро матраҳ мекунанд, ки оё аробаи таърих дубора ба ҳаракат даромадааст? Эътиқод ба рӯйдодҳои бузург ба унвони мутури муҳаррики таърих, зербинои фикрии ин суол аст. Аз дидгоҳи ин андешамандон, таърих дар замоне, ки […]

Ин гӯша аз таърих ҳам бояд намоён бошад

Сайидюнуси Истаравшанӣ Ин бовар дар миёни бисёреҳо, ба хусус муалллимону устодони донишгоҳу аҳли қалам, дар ҷомеаи мо вуҷуд дорад, ки муқассири аслӣ дар суқути сарзаминамон ба дасти муғулҳо, руҳоният аст. Аммо оё ин бовар дуруст аст? Яъне ин эътиқод, ки муқассири аслӣ дар ин моҷаро руҳоният будааст. Дар […]

Назрӣ Асадзода; корманди “Академияи илмҳо” ё муздбигири “Фермаи ҷавоб”?

Корбарони тоҷики шабакаи иҷтимоии Фейсбук медонанд, ки вожаи “Фермаи ҷавоб” (ё “Фабрикаи ҷавоб”) ба чӣ афроде ба кор бурда мешавад. Ин вожа барои афроде ба кор гирифта мешавад, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ бо номҳои мустаъор машғули таҳқиру дашном, дурӯғпароканӣ ва бӯҳтонбофӣ ба мухолифони сиёсии ҳукумати кунунии Тоҷикистонанд. Кучактарин […]

Хирадгароӣ ба чӣ маъност

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Хирад ба нерӯе гуфта мешавад, ки инсон ба василаи он метавонад дурустро аз нодуруст ташхис бидиҳад. Ташхиси дуруст аз нодуруст дар ҳамаи масоил барои ҳар инсоне муяссар нест, зеро ниёзманди огоҳӣ аз мавзӯи мавриди баҳс аст. Ва пурвозеҳ аст, ки огоҳӣ аз ҳар мавзӯе, ниёзманди […]

Худшиносӣ, калиди ҳамаи маърифатҳост

Сайидюнуси Истаравшанӣ Агар инсон худашро бишносад, дигар ҳама чизро ба дурустӣ хоҳад шинохт. Мушкили умдаи инсон дар ин аст, ки ғолибан пеш аз он ки худашро дуруст шинохта бошад, саъй мекунад аввал ҷаҳонро бишносад. Дар ҳоле ки калиди шинохти ҳама чиз пеши вай, ин шинохти худаш аст. Албатта, […]

Вақте куруно ҷаҳлу таъассуби моро низ рӯ мекунад

Сайидюнуси Истаравшанӣ Шуюъи куруно дар ҷаҳон, нақсу камбудҳои сиёсӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии фаровонеро дар бисёре аз ҷомеаҳо ва системҳо бармало кард, ки пас аз пушти сар гузоштани ин бӯҳрон, қатъан донишмандон ва назарияпардозон маҷбур ба бознигарӣ ва таҷдиди назар дар бисёре аз андешаҳо ва равишҳо дар арсаи […]

Куруно ва аҷзи башарият // Гоҳе ба осмон нигоҳ кун!

Барои мӯъминон, ки достонҳои таърихиро мехонанд, мавзӯъҳое чун “Намруд” ва моҷарои “Фиръавн”, ки бархе дар Қуръон ва баъзе низ дар Таврот ва Инҷил ба иҷмол ё ба тафсил омада, нозир бар таваҳҳуми касби қудрати лоязолӣ аст, ки барои подшоҳон эҷод шуд. Ҳамон подшоҳон аммо, ки ёдмони азамати бархе […]

Чӣ касе кӯтоҳ меояд: қавӣ ё заъиф?

Ба баҳонаи зодрӯзи устод Сайидабдуллоҳи Нурӣ Сайидюнуси Истаравшанӣ Ҳар аз гоҳе бо дӯстон дар бораи ҳодисаҳои даврони ҷанги шаҳрвандӣ дар кишварамон ва сулҳу созише, ки баъд аз он ба вуқӯъ пайваст, баҳсу гуфтугӯ мекунем. Дар бештари ин гуфтугӯҳо, вақте сухан аз нуқоти заъфу қуввати тарафайни он даргириҳо — […]

Инқилоби фарҳангӣ дар Ӯзбакистон

Ба қалами Азиз Нақибзод Эҳсос кардам, ки мардуми Ӯзбакистон ҳам он қадар алоқаманди китоб нестанд. Мардуми шаҳрҳояш шояд каме бештар аз мо ба китоб таваҷҷӯҳ дошта бошанд. Аз рӯи мушоҳидаҳои ман, мардуми шаҳрии қазоқу қирғиз дар китобхонӣ аз мо тоҷикон ва ӯзбакҳо пештар рафтаанд. Аммо маълум мешавад, ки […]

Ба баҳонаи рӯзи даргузашти Сайид Ҷамолуддини Асадободӣ

Ҷаҳони ислом дар қарни 19 ва 20, бо мушкилоте ҳамчун ҷаҳлу ноогоҳӣ, зулму ситам, ҳуҷуми истеъморгарон ва ғайра рӯ ба рӯ шуд. Дар чунин шароити таърихӣ, шахсияте по ба арса гузошт, ки зимни огоҳӣ аз улуми исломӣ, ирфон ва фалсафа, аз улуми ҷадид ва донишҳои муосир ва моҳияти […]