Рубрика: Рӯшанфикрӣ ва рӯшанфикрон

Секулоризм чизе ҷуз ҳошиянависӣ бар китоби муқаддас нест

Секулорҳо достони оммаписанде барои таъриф кардан доранд: аз назари онҳо, бо ривоҷи адёни иброҳимӣ ҳамаи хубиҳои ҷаҳони погонӣ аз миён рафт ва дунёи тирае аз таҳмили ақоид, таъассуб ва хушунати динӣ ба вуҷуд омад. Аммо китоби ҷадиди Том Ҳулонд (Tom Holland) — муаррихи барҷаста, чизи дигаре мегӯяд. Ҳулонд […]

Муҳаммад Рашид Ризо; ислоҳгари динӣ дар тақриби мазоҳиб

Муҳаммад Рашид Ризо яке аз чеҳраҳои шохис дар арсаи ваҳдатофаринӣ, ҳамгароӣ ва бедории мусалмонони кишварҳои исломӣ ба шумор меравад. Ӯ, ба унвони ислоҳгари динӣ, танҳо роҳи раҳоӣ аз ақибмондагии уммати исломиро дар иттиҳоди ҷаҳони ислом ва тақриби мазоҳиб ҷустуҷӯ мекард. Пешгирӣ аз фирқагароӣ дар миёни мусалмонон ва талош […]

Калимоти мондагори Сайидҷамол

Чашми инсон кӯр бошад беҳтар аст аз ин ки биниш ва тарзи фикри ӯ кӯр бошад. * * * Бадтарин дарди мардуми Машриқзамин ин аст, ки онҳо дар иттиҳод миёни худ бо ҳам ихтилоф доранд, вале дар таъйиди ихтилоф, бо ҳам муттаҳиду муттафиқанд. Онҳо дар миёни худ аҳду […]

“Исломи сиёсӣ”, тасаввуф, руҳониёни тоҷик

Сайидюнуси Истаравшанӣ Изҳори назар дар бораи як масъала аз сӯи мо, одамҳо, ғолибан ба се гуна қобили тасаввур аст. Як вақт ҳаст шумо, бо дар назар гирифтани воқеияти он масъала дар хориҷ аз зеҳнатон, яъне ҳамон тавр ки ҳаст, изҳори назар мекунед, бе он ки чизе аз пеши […]

Шерзамонов: “Бадахшониҳо маҳалгаро нестанд, балки аз ҳувияти қавмии худ дифоъ мекунанд”

Алим Шерзамонов, фаъоли сиёсии тоҷик ва муовини иҷроии раиси Паймони Миллии Тоҷикистон, дар гуфтугӯ бо Кимиёи саодат, бо баёни ин ки вақте бадахшониҳо аз ҳувияти қавмии худ дифоъ кунанд, аз тарафи аксарият мавриди нофаҳмӣ қарор мегирад, гуфт, ки ин як бардошти иштибоҳӣ аст, инро набояд маҳалгароӣ пиндошт. Машрӯҳи […]

Саргузашти забони порсӣ дар Ҳинд

Таърихи пайванди Эрону Ҳинд ба ҳазорон сол пеш бармегардад. Таърихнигорон менависанд, вақте тираҳои ориёӣ вориди сарзаминҳои Эрону Ҳинд шуданд, равобити фарҳангӣ ва забонии ин ду кишвар оғоз шуд. Чандин сада, забони расмӣ ва адабии Ҳинд порсӣ буд. Забони порсӣ тавассути: 1- муҳоҷирон; 2- адибону шоирон; 3- сӯфиён; 4- […]

Ибни Сино: ҳакиме роҳнамо

Пруфесур Питер Одомсун, устоди фалсафа дар Донишгоҳи Лудвиг Моксимилёни Муних (Ludwig Maximilian University of Munich) мӯътақид аст, таъсири шигарфе, ки Ибни Сино бар тамаддуни Ғарб гузоштааст, бузургтарин таъсиргузории як файласуф бар тамаддуне бегона дар тӯли таърих аст; ва бар хилофи тасаввури роиҷ дар миёни файласуфони ғарбӣ, ин таъсиргузорӣ […]

Чаро Раҳмон пазируфт номи чанд рӯзноманигор вориди феҳристи “теруристҳо” шавад?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бо ба чашм хӯрдани номи Мавҷуда Соҳибназарова, Ҳумайро Бахтиёр, Шӯҳрати Раҳматулло, Амруллоҳи Низом ва чанд рӯзноманигори дигар дар феҳристе, ки аз сӯи ҳукумати Тоҷикистон ба унвони феҳристи “афроди алоқаманд ба теруризм” тартиб дода шудааст, ин пурсиш матраҳ мешавад, ки оё Раҳмон аз вуҷуди номи рӯзноманигорон дар […]

Забони форсиву баҳсҳо атрофи он

Ёддошти Ҳумайро Бахтиёр Чанд рӯз мешавад, ки назари Муҳиддин Кабирӣ, мухолиф ва сиёсатмадори тоҷик перомуни забон ва хатти форсӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ мавриди баҳс қарор мегирад. Бо шиносоӣ аз назари эшон, як рӯзи порлумон ёдам омад. Ин сафҳае аз хотирот, ки ҳоло инҷо мекорам, 10-11 сол қабл мавзӯи […]

Забони порсӣ ва ҳувияти миллӣ

Иртиботи забони порсӣ бо хатти порсӣ иттифоқӣ нест. Ин ки мо танбал ҳастем ва намехоҳем заҳмати омӯхтани хатти порсиро ба фарзандони худ таҳаммул кунем, далел бар бадии хатти порсӣ нест. Аз суханрониҳои дуктур Сайидҳусайни Наср, устоди Донишгоҳи Ҷурҷ Вошинтун Мо усулан ду гуна нерӯи фарҳангӣ дар ҷаҳон дорем […]

Оё ин омору арқом намегӯянд, бояд ба хатти порсӣ бозгардем?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Ду рӯз пеш, Муҳиддин Кабирӣ, раҳбари ПМТ, аз лузуми гузор ба хатти порсӣ сухан ба миён овард ва гуфт, мо “роҳи дигаре ҷуз бозгашт ба хатти порсӣ надорем”. Ӯ, далели ин заруратро яке ин донист, ки агар “воқеан мехоҳем, миллат аз бунбасти илмӣ, фарҳангӣ ва текнулужӣ, […]