Фалсафа ва равиши реализм

Фалсафа ва равиши реализм (197)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (30) Хайру шарр ва саодату шақоват Матни мақола: Шак нест, ки дар ҷаҳони модда шарру фасод ва бадбахтиҳо ва нокомиҳои бисёре мавҷуд аст, ки ҳеч гуна тардиде дар воқеияти онҳо наметавон дошт, ва аз сӯи дигар… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (196)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (29) Қазо ва қадар (2) Матни мақола Усуле чанд: 1) Дар мақолаҳои 8 ва 9 мубарҳан сохтем, ки чизҳое, ки дорои воқеият буда ва дар хориҷ ҳастанд, аз зарурат ва вуҷуби вуҷуд холӣ нестанд. Ҳар чӣ… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (195)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (28) Қазо ва қадар (1) Ин масъала, севвумин масъала аз мабоҳиси марбут ба афъоли илоҳӣ аст. Дар ин масъала, қазо ва қадар яъне навъи робита ва пайванди ашё ва махлуқот аз назари ҳатмияту қатъият, ва аз… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (194)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (27) Касрат ва тартиби қиёсии аҷзои ҷаҳон Матни мақола Ҳамин ҷаҳони офариниш, ки нисбат ба офаринандаи худ як воҳид мебошад, дар матни худ ихтилофоте дорад. Чунонки дар мақолаи 3 ба субут расид, мо ду қисм идрокот… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (193)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (26) Офариниши ҷаҳон (2) Матни мақола Ҳамин ки ин назарияро пазируфтем, ки “ҷаҳон офаридгоре дорад”, билофосила дар пайи он ин назарияро низ пазируфтаем, ки: “ҷаҳон, кору офаридаи ӯст”. Албатта, дар асари одате, ки фикри мо ба… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (192)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (25) Офариниши ҷаҳон (1) Акнун навбати баҳс дар афъоли зоти Борӣ Таъолост ва ин севвумин мабоҳиси илоҳиёт аст. Бахши зот ва бахши сифот қаблан баҳс шуд. Пеш аз он ки вориди масоили марбут ба феъли Борӣ… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (191)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (24) Худои ҳастӣ ҳамаи камолоти ҳастиро дорад (4) Матни мақола Чунонки як нигоҳи содда ба бурҳонҳои гузашта, дар исботи яктоӣ ва танҳоӣ (нафйи касрат ва нафйи ширкат)-и Худои ҳастӣ кофӣ буд, ҳамчунин таъаммули ҷузъӣ субути ин… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (190)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (23) Худои ҳастӣ ҳамаи камолоти ҳастиро дорад (3) Дар “Кофӣ” “ Бобун-наҳй ъанис-сифати би ғайри мо васафа биҳи нафсаҳу” суолу ҷавобе катбӣ, ки миёни Абдурраҳим Қасир ва Имом Содиқ алайҳис-салом ба василаи Абдулмалик ибни Аъйан мубодила… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (189)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (22) Худои ҳастӣ ҳамаи камолоти ҳастиро дорад (2) Аммо ишколи дуввум: ин ишкол марбут аст ба ҳудуди тавоноии ақл. Мо дар мақолоти гузаштаи “Усули фалсафа” мукаррар дар бораи ҳудуди тавоноии ақл баҳс кардаем, назариёти донишмандонеро, ки… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (188)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (21) Худои ҳастӣ ҳамаи камолоти ҳастиро дорад (1) Аз ин ҷо баҳси сифоти Худованд оғоз мешавад. Баҳс дар ин аст, ки Худовандро бо чӣ сифоте бояд тавсиф кунем? Чӣ сифотеро бояд аз ӯ салб кунем? Миқёси… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (187)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (20) Исботи ягонагии Худо аз роҳи фалсафа (3) Матни мақола Бо таваҷҷӯҳ ба он чи дар қисмати пешин гуфта шуд, метавон гуфт, ки башар аз рӯзе, ки ба фикри Худо афтода ваҳдаташро низ табъан исбот мекардааст…. Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (186)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (19) Исботи ягонагии Худо аз роҳи фалсафа (2) Бурҳони севвум: бурҳони тамонуъ аст. Дар Қуръони Карим омадааст: لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا “Агар дар осмону замин (дар кулли олам) ғайр аз зоти Худованд худоёни… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (185)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (18) Исботи ягонагии Худо аз роҳи бурҳони фалсафӣ (1) Матни мақола Аз барои исботи ин назария танҳо як нигоҳ ба ду бурҳони гузашта, ки барои исботи сонеъ зикр намудем кофист. Зеро аз роҳи бурҳони дуввум ниёзи… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (184)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (17) Мо Худоро чӣ гуна тасаввур мекунем? (2) Башар мехоҳад ба Худо мӯътақид гардад ва ба ӯ маърифат пайдо кунад. Аввалин пурсише, ки ба миён меояд ин аст, ки оё башар қодир аст Худоро тасаввур кунад,… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (183)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (16) Мо Худоро чӣ гуна тасаввур мекунем? (1) Матни мақола Мо пайваста дар зиндагонии моддии худ ба як силсила маълулоти ҷисмонӣ, ки оғишта ба як ришта қайдҳои ҷисмонӣ ва замонӣ ва маконӣ мебошанд, гирифторем. Ҳеч гоҳ… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (182)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (15) Тавзеҳ Матни мақола Аввалан: бояд донист, ки натиҷаи ин ду бурҳон яке аст, зеро бурҳони аввалӣ барои мавҷудоти ин ҷаҳон — ки воқеияти мутлақ надошта ва бо шароити махсусу тақдири муайян воқеиятдор, ва бе он… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (181)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (14) Баёни дуввум (бурҳони ҳудус, бурҳони вуҷубу имкон) Матни мақола Мушоҳидаи ибтидоӣ ба субут мерасонад ва ҳам бо кунҷковии илмӣ ба даст меояд, ки аҷзои ҷаҳон бо ҳамдигар иртиботи вуҷудӣ доранд (1) ва ин иртибот ва… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (180)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (13) Баёни аввал (бурҳони сиддиқин) – 3 Ҳукамои Урупо аз қарни 11-уми милодӣ бурҳоне барои исботи Худованд зикр кардаанд, ки ба “бурҳони вуҷудӣ” маъруф аст. Мубтакири ин бурҳон Сент Онселм (Saint Anselme) аст, ки ӯро “Онселми… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (179)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (12) Баёни аввал (бурҳони сиддиқин) – 2 Ҳукамои исломӣ кӯшидаанд ба истидлоли ақлие роҳ ёбанд, ки дар он истидлол, махлуқот воситаи исбот набошанд. Бӯалӣ Сино бурҳони маъруфи худро — ки аз роҳи тақсими мавҷуд ба воҷиб… Read More ›

Фалсафа ва равиши реализм (178)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (11) Баёни аввал (бурҳони сиддиқин) — 1 Матни мақола: Воқеияти ҳастӣ, ки дар субути вай ҳеч шак надорем, ҳаргиз нафй намепазирад ва нобудӣ барнамедорад. Ба иборати дигар: Воқеияти ҳастӣ бе ҳеч қайду шарт воқеияти ҳастӣ аст… Read More ›