Фиқҳи исломӣ

Файласуфи гумноми тоҷик

Сайидюнуси Истаравшанӣ Ҳар гоҳ сухан аз фалосифаи тоҷик ба миён ояд, ба зеҳни ҳар як аз мо номи абармардоне чун Форобӣ, Ибни Сино, Носири Хисрав, Хайём, Мавлоно ва амсоли эшон меояд, чаро ки дар китобҳоямон, чи он чи дар мактабҳои… Read More ›

Ин кор, гуноҳ аст ё “анҷоми таклифи шаръӣ”?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бештари мо, мусалмонон ба ахлоқи нописанд, ки Қуръон ва ё суннат аз онҳо манъамон карда ошно ҳастем, масалан, медонем, ки ғайбат ҳаром аст, дашном ҳаром аст, суханчинӣ ҳаром аст ва ғайра, вале намедонем, ки оё фалон кор ғайбат… Read More ›

Оё итоат аз ҳокими ситампеша шаръан ҷоиз аст?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Масъалаи ҷоиз будан ё ҷоиз набудани итоат аз ҳокими ҷоир ва ситампеша аз назари шаръӣ, ҳамеша маҳалли ихтилоф буда ва мувофиқу мухолиф доштааст. Мувофиқони ин дидгоҳ муддаӣ ҳастанд, ки бар ҷавози итоат иҷмоъ вуҷуд дорад. Аммо муҳим он… Read More ›

Аҳком ва одоби Иди саъиди Қурбон

Иди Қурбон яке аз идҳои бузурги исломӣ ба шумор меояд. Дар шариати муқаддаси ислом барои Иди Қурбон аҳком ва одобе вуҷуд дорад, ки дар ин навиштор ба баёни онҳо пардохта мешавад. 1) Аҳкоми такбироти ташриқ: Хондани такбироти ташриқ — яъне… Read More ›

Як ҳадиси бисёр ҷолиб аз ҳазрати Паёмбари Акрам (с)

Ҳазрати Паёмбари Акрам (Саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи) дар ҳадисе мефармоянд: نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا حَدِيثًا فَحَفِظَهُ حَتَّى يُبَلِّغَهُ غَيْرَهُ فَإِنَّهُ رُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ لَيْسَ بِفَقِيهٍ وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ “Худо хуррам созад чеҳраи он бандаеро, ки… Read More ›

Суҳравардӣ

Ба баҳонаи Рӯзи бузургдошти Ҳаким Суҳравардӣ Шаҳобуддин Яҳё ибни Ҳабаш ибни Амираки Суҳравардӣ мулаққаб ба Мақтул ва Шайхи Шаҳид ва Шайхи Ишроқ, дар соли 549 ҳ.қ (мусодиф бо 1154 милодӣ) дар рустои Суҳравард (аз рустоҳои шаҳристони Занҷони Эрон) мутаваллид шудааст…. Read More ›

Ҳукми гузоштани риш дар шариати исломӣ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов Дар боби риш аз ҳазрати Паёмбари Акрам (Саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) як чанд ривояти саҳеҳ ворид шудааст, ки метавон онро ба се даста тақсим кард: 1) Дастаи аввал: ривоёте, ки мегӯяд, ҳазрати Расули Акрам… Read More ›

Оё “идгардак” бо шариат ва таълимоти мазҳаби ҳанафӣ созгор нест?

Ба дунболи дастури Эмомалӣ Раҳмон мабнӣ бар ба танзим даровардани маросим дар рӯзи иди саъиди Фитр, Шӯрои уламои Тоҷикистон билофосила бо судури баёнияе, гуфтааст, ки: “оростани дастурхони пурдабдаба, идгардаки кӯдакон ва исрофкорӣ бо шариат ва таълимоти мазҳаби ҳанафӣ созгор набуда,… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (11)

Бахши ёздаҳум Баҳсе дигар перомуни такфир Имом Ғаззолӣ мегӯяд: اعلم أن شرح ما يكفر به وما لا يكفر به، يستدعي تفصيلاً طويلاً يفتقر إلى ذكر كل المقالات والمذاهب، وذكر شبهة كل واحد ودليله، ووجه بعده عن الظاهر، ووجه تأويله. وذلك… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (10)

Бахши даҳум Таъвил бар асоси занн (гумон) Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз гуфтори худ мегӯяд: من الناس من يبادر إلى التأويل بغلبات الظنون من غير برهان قاطع، ولا ينبغي أن يبادر أيضاً إلى كفره، في كل مقام، بل ينظر… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (9)

Бахши нӯҳум Шарҳу тавзеҳи гуфтори Имом Ғаззолӣ дар баҳси таъвил Дар қисмати ҳаштуми ин баҳс, бо назари Имом Ғаззолӣ (р) дар бораи таъвил ошно шудем. Дар ин қисмат мехоҳам ба шарҳу тавзеҳи ҳамон гуфтор бипардозам. Имом Ғаззолӣ бар он аст,… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (8)

Бахши ҳаштум Таъвил Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз рисолаи худ, ба тафсил роҷеъ ба таъвил ва қоидаҳое, ки бояд мавриди риояти таъвилкунанда қарор бигирад, баҳс ба амал овардааст. Мо дар ин қисмат аз мақола, фақат тарҷумаи гуфтори Имом Ғаззолиро… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (7)

Бахши ҳафтум Тасдиқкунандагон Дар ин фасл, Имом Ғаззолӣ дар бораи ин нукта, ки чӣ касоне метавонанд тасдиқкунандагон маҳсуб шаванд, сӯҳбат мекунад. Мегӯяд: اعلم أن كل من نزل قولاً من أقوال صاحب الشرع على درجة من هذه الدرجات، فهو من المصدقين…. Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (6)

Бахши шашум Мисол барои вуҷуди ақлӣ ва вуҷуди шабаҳӣ Ҳоло, чанд мисол барои вуҷуди ақлӣ: وأما الوجود العقلي: فأمثلته كثيرة، فأقنع منها بمثالين: أحدهما: قوله صلى الله عليه وسلم: «من يخرج من النار يعطى من الجنة عشرة أمثال هذه الدنيا»…. Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (5)

Бахши панҷум Мисол барои вуҷуди ҳиссӣ ва вуҷуди хаёлӣ Имом Ғаззолӣ дар ин фасл аз гуфтораш, барои ҳар як аз гунаҳои вуҷуд, ки дар баҳси пешин ба онҳо ишора кардем, мисол мезанад. Дар робита бо вуҷуди зотӣ, ки Имом Ғаззолӣ… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (4)

Бахши чаҳорум Имом Ғаззолӣ, баъд аз он ки ҳадду марзи куфру имонро тавзеҳ дод ва ёдовар шуд, ки бо ин ки ҳадду марзи куфру имон барои ҳамагон рӯшан аст, вале боз мебинем, макотиби мухталифи ақоидӣ якдигарро ба куфр нисбат медиҳанд,… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (3)

Бахши севвум Матлаби чаҳорум, ки мехоҳам дар шарҳи суханони Имом Ғаззолӣ тавзеҳ бидиҳам, баёни бархе аз нуқоти ихтилофи се мактаби ҳанбалӣ, мӯътазилӣ ва ашъарӣ бо якдигар аст. * * * Ихтилофи ҳанобила бо ашоира дар мавриди исботи сифоти хабарӣ Яке… Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (2)

Бахши дуввум Ҳадду марзи куфру имон Имом Ғаззолӣ (р) дар фасли баъдии ин рисола, ба шарҳу тавзеҳи “ҳадду марзи куфру имон” ва ин ки аз дидгоҳи шариати ислом, кадом вақт як нафар кофир ва кадом вақт мӯъмин дониста мешавад мепардозад…. Read More ›

Ғаззолӣ ва масъалаи такфир аз дидгоҳи шариат (1)

Бахши аввал Пешдаромад Аз назари шариат, ба чӣ касе мусалмон мегӯянд ва ба чӣ касе кофир? Донистани ин масъала хеле муҳим аст. Имрӯз, Худоро шукр, бештари мардуми ҷомеаи мо ба дин рӯй овардаанд, ба ин маъно, ки хештанро пойбанд ба… Read More ›

Ҳуқуқ дар шариати ислом

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Ҳуқуқ дар шариати ислом бар чаҳор қисм тақсим мешавад: 1. Ҳаққуллоҳ: яъне ҳаққи Худованд бар гардани банда, ки ба он истилоҳан “ибодот” гуфта мешавад. Ибодат яъне парастиш, ки фақат Худои Мутаъол ҳаққи парастида шудан дорад; 2. Ҳаққуннос:… Read More ›