Рубрика: Фиқҳи исломӣ

Ҷойгоҳи урф дар шариати исломӣ

Аллома Ибни Обидин (р), аз фуқаҳои маъруфи ҳанафӣ дар “Расоил”-и худ мегӯяд: “Бидон, ки масоили фиқҳӣ чунинанд, ки ё ба сареҳи насс собитанд (ва тағйир намепазиранд мисли вуҷуби намозу рӯзаву ғайра) ва ё ба навъе иҷтиҳоду раъй собитанд. Аммо бисёре аз онҳо чунин нестанд (яъне собит нестанд), балки […]

Аҳкоми рӯза

Аз китоби Фиқҳус-сунна Фазилати рӯза Ақсоми рӯза Фазилати моҳи Рамазон ва фазилати аъмоли хайр дар он моҳ Аз чӣ роҳе фаро расидани моҳи Рамазон маълум мешавад? Бар чӣ касоне рӯзаи Рамазон воҷиб аст? Аркони рӯза Чӣ касоне муҷозанд дар Рамазон рӯза нагиранд, вале қазои он бар онҳо воҷиб аст? […]

Ислом ва талаботи замона (42-қисмати поёнӣ)

Оё ахлоқ мутлақ аст ё нисбӣ? (2) Баррасӣ Ҳол, ки он назариётро донистем, метавонем масъалаи “нисбияти ахлоқ”-ро тарҳ кунем. Бино бар назарияи касоне, ки мегӯянд меъёри ахлоқ нафъ расондан ба ғайр асту бас ва ҳеч меъёри дигаре дар кор нест, масъалаи нисбияти ахлоқ то ҳадди зиёде тасбит мешавад; […]

Ислом ва талаботи замона (41)

Оё ахлоқ мутлақ аст ё нисбӣ? (1) Баҳси аслии мо дар бораи ин буд, ки оё қонунҳо ва муқаррарот ва ҳамчунин усули ахлоқӣ ва усули тарбиятӣ лузуман ва заруратан дар тӯли таърихи башарият тағйир мекунад ва бояд ҳам тағйир бикунад ва бинобар ин ҳеч қонуне ва ҳеч асли […]

Ислом ва талаботи замона (40)

Ҷомеа ва таърих аз назари Қуръон (2) Фикри инсон инъикоси муҳит нест Матлаби дигар ин ки: ҳол, ки ҷомеа шахсият дорад ва фард узвест дар ҷомеа, ва лозимаи узвият ин аст, ки миқдоре аз истиқлол — агар нагӯем тамоми истиқлол — аз миён биравад, чӣ қадр аз истиқлол […]

Ислом ва талаботи замона (39)

Ҷомеа ва таърих аз назари Қуръон (1) Дар дунболаи баҳси чаҳор ҷаласаи пеш роҷеъ ба моҳияти таърих аз назари Қуръон, матолибе арз мекунем. Албатта манзур ин аст, ки Қуръон мантиқи худашро дар ҷараёнҳои таърих бар чӣ мабное гузоштааст? Мо дар он ҷаласа миқдоре баҳс кардем ва чун ба […]

Ислом ва талаботи замона (38)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Назарияи ҷабри иқтисодии таърих ва баррасии он (3) Баҳси мо дар ду ҷаласаи гузашта дар бораи назарияе буд, ки дар заминаи таърих иброз шудааст, ки нерӯи гардонандаи ҷабрии таърих, ниёзҳои иқтисодии башар аст. Нерӯҳои тавлидӣ ҷабран такомул пайдо мекунанд ва равобити тавлиду тавзеъи сарват тағйир мекунад […]

Ислом ва талаботи замона (37)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Назарияи ҷабри иқтисодии таърих ва баррасии он (2) Тафовути наҳзатҳои паёмбарон ва соири наҳзатҳо Тафовуте, ки миёни наҳзатҳое, ки пайғамбарон ба вуҷуд овардаанд ва наҳзатҳое, ки раҳбароне аз қабили Моркс ба вуҷуд овардаанд вуҷуд дорад дар ҳамин аст, ки ин раҳбарон ангушт рӯи манофеи башар гузоштаанд, […]

Ислом ва талаботи замона (36)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Назарияи ҷабри иқтисодии таърих ва баррасии он (1) Далоили касонеро баррасӣ мекардем, ки мегуфтанд: қонунҳо ҷабран тағйир мекунад ва маҳкум ба тағйир аст. Фарзияи морксистҳоро тарҳ кардем ва оқои муҳандис Катироӣ як миқдор эрод ба баёни ман доштанд, ки сӯҳбат карданд ва мо аз эшон хоҳиш […]

Ислом ва талаботи замона (35)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Нерӯи муҳаррики таърих чист? (2) Назари Ҷорҷӣ Зайдон Ҷорҷӣ Зайдон, ки ҳам муаррих аст ва ҳам румоннавис, аз касоне аст, ки қабл аз ин ки назарияи Фрейд пайдо шавад, тарзи тафаккураш ин аст, ки дар ҳар ҳодисаи муҳимми таърихӣ, пойи як занро ба миён меоварад, яъне […]