Category: Ҷумлаҳои ҳикматомез

7 ҳикмат аз ҳазрати Алӣ

(1) اعْقِلُوا الْخَبَرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَايَةٍ لَا عَقْلَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ الْعِلْمِ كَثِيرٌ وَرُعَاتَهُ قَلِيلٌ “Вақте як ҳадис ба гӯшатон мехӯрад, онро хуб бифаҳмед (ва ба он амал кунед), на ин ки фақат бишнаведу нақлаш намоед; зеро ровиёни илм фаровон аммо амалкунандагони ба он андаканд.” (Наҳҷул-балоға, ҳикмати […]

Андарзҳое аз Имом Абӯҳомиди Ғаззолӣ (р)

(1) أشد الناس حماقة أقواهم اعتقاداً في فضل نفسه، وأثبت الناس عقلا أشدهم اتهاماً لنفسه “Аҳмақтарини мардумон касест, ки эътиқоди росих дорад ба ин ки ӯ фозил аст ва бартар. Ва оқилтарини мардум касест, ки беш аз дигарон хештанро муттаҳам (ба нодонӣ) мекунад.” (2) وقال بعض الحکماء: لا […]

Ҷавонмардӣ аз забони Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ

Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ (р) дар “Сад майдон”-и худ гӯяд: “Футувват, ба ҷавонмардӣ ва озодагӣ зистан аст. Ва футувват се қисм аст: қисме бо худ, ва қисме бо халқ, ва қисме бо Ҳақ. 1) Қисми Ҳақ он аст, ки ба тавони худ, дар бандагӣ бикӯшӣ; 2) Ва қисми халқ […]

Чанд панди дарсомӯз

(1) Подшоҳе порсоеро гуфт: — Ҳечат аз мо ёд меояд? Гуфт: — Бале, вақте ки Худоро фаромӯш мекунам. (Гулистони Саъдӣ) * * * (2) Яке аз мулуки беинсоф порсоеро пурсид: — Аз ибодатҳо кадом фозилтар аст? Гуфт: — Туро хоби нимрӯз, то дар он як нафас халқро наёзорӣ. […]

Ҳикматҳое пароканда аз Абӯалӣ ибни Сино (р)

(1) ولن تخلص النفس عن الدرن ما التفت الی قیل وقال، ومناقشة وجدال، وانفعلت بحال من الاحوال “Нафси одамӣ ҳаргиз аз палидӣ пок нагардад модоме, ки таваҷҷӯҳаш ба қилу қолҳо (суханони бе асосу поя) ва низоъу ҷидолҳо бошад ва аз дигаргунии аҳвол мунфаъил шавад (яъне вақте аҳвол дигаргун […]

Аз гуфтору кирдори зоҳидон

(1) دخل لصّ على بعض الزهاد الصالحین، فلم یرَ فی داره شيئاً، فقال له: يا هذا! أين متاعك؟ قال: حوّلته الى الدار الأخرى Дузде вориди хонаи яке аз зоҳидони некӯкор шуд ва чизе пайдо накард, ба соҳиби хона гуфт: Эй фалонӣ! Матоъи ту куҷост? Гуфт: Ҳар чи доштам, […]

Порае гуфтор ва ашъори арабии Абӯалӣ ибни Сино

Шайхурраис Абӯалӣ ибни Сино, бо ин ки бештар ба унвони файласуф ва пизишк шинохта шудааст, аммо ашъоре ҳам аз ӯ барҷой монда; ашъоре арабӣ ва порсӣ. Мо, тоҷикҳо низ бештар бо ашъори порсии ӯ ошноӣ дорем. Дар ин гузориш, баъзе аз гуфтори ҳакимонаи ӯ ва низ бархе ашъори […]

Чанд гуфтор аз ҳазрати Паёмбар (с)

Тавозӯъ, гузашт ва садақа Паёмбари Акрам (с) фармудаанд: التَّوَاضُعُ لا يَزِيدُ الْعَبْدَ إلاَّ رِفْعَةً فَتَوَاضَعُوا يَرْفَعْكُمُ اللهُ، وَالْعَفوُ لا يَزِيدُ الْعَبْدَ إلاَّ عِزاًّ فَاعْفُوا يُعِزُّكُمُ اللهُ، وَالصَّدَقَةُ لا تَزِيدُ الْمَالَ إلاَّ كَثْرَةً فَتَصَدَّقُوا يَرْحَمْكُمُ اللهُ «Тавозӯъ ва фурӯтанӣ ҷуз бар воломақомӣ намеафзояд, пас тавозӯъ кунед, ки Худо мартибаи […]

Чанд матлаби пароканда

Лаззати ҳақиқӣ Саъдӣ гӯяд: Агар лаззати тарк лаззат бидонӣ, Дигар шаҳвати нафс лаззат нахонӣ… Суфраҳои улво кунад мурғи ҷонат, Гар аз чанбари оз бозаш паронӣ. Мавлоно низ фармояд: Роҳи лаззат аз дарун дон, н-аз бурун, Аблаҳӣ дон ҷустани қасру ҳусун. Он яке дар кунҷи масҷид масту шод В-он […]

Чанд ҳикмат аз Алӣ

(1) أفضل الزّهد إخفاء الزّهد “Бартарин зуҳд пинҳон доштани зуҳд аст.” (2) كن سمحا ولا تكن مبذّرا، وكن مقدّرا ولا تكن مُقَتِّراً “Бахшанда бош, аммо зиёдаравӣ ва исроф макун! Дар зиндагӣ ҳисобгар бош, аммо сахтгир мабош!” (3) أشرف الغِنَى ترك المُنَى “Беҳтарин бениёзӣ тарки орзуҳост.” (4) مَن أسْرَعَ […]

Чаҳор ҳадиси набавӣ

Кӯзаи чашми ҳарисон пур нашуд Паёмбари Акрам (с) фармуданд: يهرم ابن آدم ويشب منه اثنان: الحرص على المال، والحرص على العمر “Одамизода ҳар чӣ ба самти пирӣ меравад, ду хислат дар ӯ ҷавон мегардад: яке, ҳирси фаровон бар молу маноли дунё, ва дигар ҳирс бар тӯлонии умр.” Яъне […]