Рубрика: Ҷумлаҳои ҳикматомез

Порае гуфтор ва ашъори арабии Абӯалӣ ибни Сино

Шайхурраис Абӯалӣ ибни Сино, бо ин ки бештар ба унвони файласуф ва пизишк шинохта шудааст, аммо ашъоре ҳам аз ӯ барҷой монда; ашъоре арабӣ ва порсӣ. Мо, тоҷикҳо низ бештар бо ашъори порсии ӯ ошноӣ дорем. Дар ин гузориш, баъзе аз гуфтори ҳакимонаи ӯ ва низ бархе ашъори […]

Чанд гуфтор аз ҳазрати Паёмбар (с)

Тавозӯъ, гузашт ва садақа Паёмбари Акрам (с) фармудаанд: التَّوَاضُعُ لا يَزِيدُ الْعَبْدَ إلاَّ رِفْعَةً فَتَوَاضَعُوا يَرْفَعْكُمُ اللهُ، وَالْعَفوُ لا يَزِيدُ الْعَبْدَ إلاَّ عِزاًّ فَاعْفُوا يُعِزُّكُمُ اللهُ، وَالصَّدَقَةُ لا تَزِيدُ الْمَالَ إلاَّ كَثْرَةً فَتَصَدَّقُوا يَرْحَمْكُمُ اللهُ «Тавозӯъ ва фурӯтанӣ ҷуз бар воломақомӣ намеафзояд, пас тавозӯъ кунед, ки Худо мартибаи […]

Чанд матлаби пароканда

Лаззати ҳақиқӣ Саъдӣ гӯяд: Агар лаззати тарк лаззат бидонӣ, Дигар шаҳвати нафс лаззат нахонӣ… Суфраҳои улво кунад мурғи ҷонат, Гар аз чанбари оз бозаш паронӣ. Мавлоно низ фармояд: Роҳи лаззат аз дарун дон, н-аз бурун, Аблаҳӣ дон ҷустани қасру ҳусун. Он яке дар кунҷи масҷид масту шод В-он […]

Чанд ҳикмат аз Алӣ

(1) أفضل الزّهد إخفاء الزّهد “Бартарин зуҳд пинҳон доштани зуҳд аст.” (2) كن سمحا ولا تكن مبذّرا، وكن مقدّرا ولا تكن مُقَتِّراً “Бахшанда бош, аммо зиёдаравӣ ва исроф макун! Дар зиндагӣ ҳисобгар бош, аммо сахтгир мабош!” (3) أشرف الغِنَى ترك المُنَى “Беҳтарин бениёзӣ тарки орзуҳост.” (4) مَن أسْرَعَ […]

Чаҳор ҳадиси набавӣ

Кӯзаи чашми ҳарисон пур нашуд Паёмбари Акрам (с) фармуданд: يهرم ابن آدم ويشب منه اثنان: الحرص على المال، والحرص على العمر “Одамизода ҳар чӣ ба самти пирӣ меравад, ду хислат дар ӯ ҷавон мегардад: яке, ҳирси фаровон бар молу маноли дунё, ва дигар ҳирс бар тӯлонии умр.” Яъне […]

Се ҳикмат аз Мавлоно

Чизе аз хабари Ҳақ ширинтар набошад Мавлоно фармояд: “Аҳли дӯзах дар дӯзах хуштар бошанд, ки андар дунё. Зеро дар дӯзах аз Ҳақ бохабар бошанд ва дар дунё бехабаранд аз Ҳақ. Ва чизе аз хабари Ҳақ ширинтар набошад…” (Фиҳӣ мо фиҳӣ, с. 330) * * * Кам аз замин […]

10 ҳикмат аз Алӣ

(1) ربّ مفتون بحسن القول فيه “Чи басо касоне, ки бо ситоиши дигарон фиреб хӯрданд.” (2) العلم وراثة كريمة، والآداب حلل مجدّدة، والفكر مرآة صافية “Дониш миросе гаронбаҳо, ва одоб зеварҳои ҳамеша тоза, ва андеша ойинае шаффоф аст.” (3) إذا أقبلت الدّنيا على أحد أعارته محاسن غيره وإذا […]

Се гуфтор аз Мавлоно

Худо худ ботинҳоро сарпараст аст Мавлоно фармояд: “Одамиён дар андаруни дил аз рӯйи ботин муҳибби Ҳаққанд ва толиби ӯянд ва ниёз бад-ӯ доранд ва чашмдошти ҳар чизе аз ӯ доранд ва ҷуз вайро бар худ қодиру мутасарриф намедонанд. Инчунин маънӣ, на куфр асту на имон ва онро дар […]

Чанд гуфтори нағз аз Мавлоно

Ғараз аз намоз Мавлоно фармояд: “Ғараз аз ин (намоз) он аст, ки мебояд он ҳолате, ки дар намоз зоҳир мешавад, пайваста бо ту бошад. Агар дар хоб бошӣ ва агар бедор бошӣ ва агар бинависӣ ва агар бихонӣ, дар ҷамиъи аҳвол холӣ набошӣ аз ёди Ҳақ, то — […]

Ду гуфтор аз Мавлоно

Ихтиёр аст, ихтиёр аст, ихтиёр Мавлоно дар “Фиҳӣ мо фиҳӣ” фармояд: “Он яке бар дарахти қамаруддин (навъе зардолу) мева мерехт ва мехӯрд. Худованди боғ (яъне соҳиби боғ) мутолиба мекард, гуфт: аз Худо наметарсӣ? Гуфт: чаро тарсам? Дарахт азони Худо ва ман бандаи Худо. Мехӯрад бандаи Худо аз моли […]

Чаҳор гуфтор аз Мавлоно

Равиши таълиму тарбияти анбиё Мавлоно гӯяд: “Ҳақ Таъоло эшонро (анбиёро) сиъате (гушодадилие) ва ҳавсалае азим додааст, ки таҳаммул мекунанд. Аз сад кажӣ, як кажиро мегӯянд, то ӯро душвор наёяд ва боқи кажиҳояшро мепӯшонанд, балки мадҳаш мекунанд, ки он кажат рост аст, то ба тадриҷ ин кажиҳоро як-як аз […]