Метка: Адли илоҳӣ

Адли илоҳӣ (28)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши шашум: маргу мирҳо (1) Падидаи марг Яке аз андешаҳое, ки ҳамвора башарро ранҷ додааст, андешаи марг ва поён ёфтани зиндагӣ аст. Одамӣ аз худ мепурсад, чаро ба дунё омадаем ва чаро мемирем? Манзур аз ин сохтану хароб кардан чист? Оё ин кор лағву […]

Адли илоҳӣ (27)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши панҷум: Фоидаҳои шурур (7) Хулоса — натиҷаи куллӣ Баҳси мо дар бораи “шурур аз назари адли илоҳӣ” дар ин ҷо ба поён мерасад. Масъалаи маргро ба мулоҳизае хосс, дар бахши ҷудогонае мутаъарриз мешавем. Ин ҷо лозим медонем хулоса ва усули куллиро, ки то […]

Адли илоҳӣ (26)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши панҷум: Фоидаҳои шурур (6) Маҷмӯаи зиддҳо Аз баҳсҳое, ки дар ин бахш доштем ба ин натиҷа даст ёфтем, ки формули аслии офариниши ҷаҳон, формули тазодд аст ва дунё ҷуз маҷмӯае аз аздод (зиддҳо) нест. Ҳастиву нестӣ, ҳаёту мавт, бақову фано, саломативу беморӣ, пириву […]

Адли илоҳӣ (25)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши панҷум: Фоидаҳои шурур (5) Балову неъмат нисбӣ аст Аз ин нукта набояд ғафлат варзид, ки масоиб вақте неъмат ҳастанд, ки инсон аз онҳо баҳрабардорӣ кунад ва бо сабру истиқомат ва мувоҷеҳа бо душвориҳое, ки масоиб тавлид мекунанд, руҳи худро камол бахшад. Аммо агар […]

Адли илоҳӣ (24)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши панҷум: Фоидаҳои шурур (4) Асари тарбиятии балоҳо Сахтӣ ва гирифторӣ, ҳам тарбияткунандаи фард ва ҳам бедоркунандаи миллатҳост. Сахтӣ, бедорсозанда ва ҳушёркунандаи инсонҳои хуфта ва таҳриккунандаи азмҳо ва иродаҳост. Шадоид (сахтиҳо) ҳамчун сайқале, ки ба оҳану фӯлод медиҳанд, ҳарчи бештар бо равони одамӣ тамос […]

Адли илоҳӣ (23)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши панҷум: Фоидаҳои шурур (3) Масоиб (мусибатҳо), модари хушбахтиҳо Гузашта аз ин ки бадиҳо, дар ҷилва додан ба зебоиҳо ва дар падид овардани як маҷмӯаи олӣ нақши муҳимме доранд, матлаби асосии дигаре дар робитаи бадӣ ва хубӣ низ вуҷуд дорад. Байни он чи мо […]

Адли илоҳӣ (22)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши панҷум: Фоидаҳои шурур (2) Иҷтимоъ ё фард? Донишмандон таҳти унвони “Асолати фард ё иҷтимоъ” баҳсе доранд, ки оё фард асл аст, ё ҷомеа? Гоҳе аз ҷанбаи фалсафӣ баҳс мешавад ва манзур ин аст, ки оё фард амри ҳақиқӣ аст ва ҷомеа амри эътиборӣ […]

Адли илоҳӣ (21)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши панҷум: Фоидаҳои шурур (1) Баҳсе, ки дар зимни бахши қабл доштем, як баҳси фалсафӣ ва як таҳлили ақлӣ дар бораи шурур буд, вале дар ин бахш, масъаларо бо диди дигар мавриди баррасӣ қарор медиҳем. Маъмулан касоне, ки дар бораи шурури ҷаҳон ба чашми […]

Адли илоҳӣ (20)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши чаҳорум: шурур (2) Шарр нисбӣ аст Сифоте, ки ашё ба онҳо мавсуф мегарданд, бар ду қисм аст: ҳақиқӣ ва нисбӣ. Вақте як сифат барои чизе дар ҳар ҳол ва бо қатъи назар аз ҳар чизи дигар собит бошад, онро сифати “ҳақиқӣ” меномем. Сифати […]

Адли илоҳӣ (19)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши севвум: табъизҳо (5) Қазо ва қадар ва масъалаи ҷабр Бо таваҷҷӯҳ ба ин ки тақдири илоҳӣ ба маънои “қонун доштан ва суннат доштани ҷаҳон” аст, ишколи ҷабр аз ноҳияи эътиқод ба қазо ва қадар низ ҳал мегардад. Мо дар китоби “Инсон ва сарнавишт” […]

Адли илоҳӣ (18)

Ба қалами Муртазо Мутаҳҳарӣ Бахши севвум: табъизҳо (4) Тафовут, на табъиз (3) Суннати илоҳӣ Он чи дар истилоҳи фалсафа ба номи “низоми ҷаҳон” ва “қонуни асбоб” хонда мешавад, дар забони дин “суннати илоҳӣ” номида мешавад. Қуръони Карим дар чанд ҷо гуфтааст, ки: “Ҳаргиз дар суннати Худо тағйире нахоҳӣ […]