Метка: Ахлоқ

Худхоҳии башар аз кадом нуқтаи таърих шурӯъ шуд?

Гуфтугӯи Шон Иллинг (Sean Illing) бо Дэвид Вуттон (David Wootton) Шон Иллинг (Sean Illing): Чаро мардум некӣ мекунанд? Дар таърихи фалсафаи ғарб, асосан ду посух барои ин пурсиш вуҷуд дорад. Нахустин посух ин аст, ки мардум ахлоқӣ амал мекунанд, чун фазилатманд ҳастанд ва ба усули хоссе монанди обрӯ […]

Ахлоқи сиёсӣ дар андешаи Форобӣ

Чакида Аз нуктаҳои қобили таваҷҷӯҳ дар андешаи Форобӣ, таркиби ахлоқ ва сиёсат аст; ба гунае ки китобҳои сиёсии вай ба номи китобҳои “Ахлоқ ва сиёсат” ё “Ахлоқи сиёсӣ” номида мешавад. Вай, фалсафаи маданиро ба ду бахш тақсим мекунад, ки як бахши он “ахлоқи маданӣ” аст. Бо таваҷҷӯҳ ба […]

Робитаи ахлоқ ва сиёсат аз дидгоҳи Макиавеллӣ ва донишмандони исломӣ (3)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши севвум ва поёнӣ Ҷойгоҳи ахлоқ дар сиёсат аз назари ислом Сиёсати мавриди назари ислом, бо сиёсате, ки амсоли Макиавеллӣ аз он мегӯянд, аслан қобили муқоиса нест. Аз нигоҳи ислом, ахлоқ на танҳо аз сиёсат ҷудо нест, балки сиёсат бар мабнои ахлоқ устувор аст. Асосан, ҳазрати […]

Робитаи ахлоқ ва сиёсат аз дидгоҳи Макиавеллӣ ва донишмандони исломӣ (2)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши дуввум Тасмими банда ин буд, ки мақолаи мазбур дар ду қисмат бошад, ба ин сурат, ки дар қисмати аввал мухтасар дар бораи андешаҳои Макиавеллӣ сӯҳбат бикунам, ки гузашт, ва дар қисмати дуввум ҷойгоҳи ахлоқ дар сиёсат аз назари ислом баррасӣ шавад ва он гоҳ қазоватро […]

Робитаи ахлоқ ва сиёсат аз дидгоҳи Макиавеллӣ ва донишмандони исломӣ (1)

Сайидюнуси Истаравшанӣ Бахши аввал Ахиран, бо яке аз дӯстонам дар Душанбе, ки каму беш бо авзоъу аҳволи мақомоти кишварӣ ошност, сӯҳбате доштам. Аз ӯ пурсидам, чӣ дидгоҳе дар сиёсат (ба лиҳози назарӣ) дар миёни мақомоти кунунии Тоҷикистон ҳоким аст, ки фиребу дурӯғ барояшон мисли об хӯрдан гардида ва […]

Омӯзаҳои ахлоқӣ дар Маснавии Маънавӣ (2)

Ба қалами Машҳурахон Ҷавҳаризода, коршиноси забон ва адабиёти форсӣ Бахши дуввум Фасли дуввум Робитаи инсон бо худ Ҳақиқати одамӣ андеша ва тадаббури ӯст Андеша ба маънои тадаббур, тафаккур ва ба ин маъност, ки афкоре, ки ба хайру некӣ раҳнамун буда ва писанди ақлу шаръ бошад, монанди ёди Худо […]

Омӯзаҳои ахлоқӣ дар Маснавии Маънавӣ (1)

Ба қалами Машҳурахон Ҷавҳаризода, коршиноси забон ва адабиёти форсӣ Бахши аввал Муқаддима Маснавии Маънавӣ асари пурарзиши шоир, ориф ва донишманди порсигӯй, Муҳаммад Ҷалолиддини Балхист. Ин асар, аз 26000 байт ва шаш дафтар иборат буда ва яке аз бартарин ва пурмӯҳтавотарин китобҳои адабиёти ирфонии куҳани форсӣ ва ҳикмати эронии […]

Миёнаравие, ки Бӯалӣ Сино аз он гуфтааст чист?

Нақде бар андешаи Ҳафиз Бобоёров Сайидюнуси Истаравшанӣ Қазоватҳо ва довариҳои нодуруст дар ҳавзаи андеша, дар бисёр маворид бархоста аз бардоштҳои ғалат аст. Ва агар ин гуна бардоштҳо аз сӯйи як донишманд ё касе, ки иддаъо мекунад донишманд аст сурат бигирад ва бар мабнои он, бихоҳад биное фикрӣ дуруст […]

Гӯшанишинӣ дар мактаби тасаввуфи асил

Ба қалами: Абдуллоҳ Оқилзода إدفن وجودك في أرض الخمول، فما نبت مما لم يدفن لا يتم نتاجه “Худро дар сарзамини гумномӣ дафн намо, зеро он донаҳое, ки бидуни зери хок гаштан мерӯянд, ҳосили хуб намедиҳанд.” Шарҳ: Шайх Ибни Аббоди Рундӣ (р) зимни шарҳи ҳикмати боло навишта аст: “Зараровартарин […]

Мусалмонӣ дар як нигоҳ

Тавзеҳ ва баёни мусалмонӣ ва ин ки ба чӣ касе мусалмон мегӯянд ва чӣ эътиқодот ва ақоиде бояд дошта бошад ва аз назари ахлоқ ба чӣ рафторҳое ороста ва аз кадом хислатҳо ба дур бошад, ҳарчанд дар як мақола намегунҷад ва ба тафсиле бештар ниёз дорад, вале аз […]