Метка: Забони порсӣ

Саргузашти забони порсӣ дар Ҳинд

Таърихи пайванди Эрону Ҳинд ба ҳазорон сол пеш бармегардад. Таърихнигорон менависанд, вақте тираҳои ориёӣ вориди сарзаминҳои Эрону Ҳинд шуданд, равобити фарҳангӣ ва забонии ин ду кишвар оғоз шуд. Чандин сада, забони расмӣ ва адабии Ҳинд порсӣ буд. Забони порсӣ тавассути: 1- муҳоҷирон; 2- адибону шоирон; 3- сӯфиён; 4- […]

Забони форсиву баҳсҳо атрофи он

Ёддошти Ҳумайро Бахтиёр Чанд рӯз мешавад, ки назари Муҳиддин Кабирӣ, мухолиф ва сиёсатмадори тоҷик перомуни забон ва хатти форсӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ мавриди баҳс қарор мегирад. Бо шиносоӣ аз назари эшон, як рӯзи порлумон ёдам омад. Ин сафҳае аз хотирот, ки ҳоло инҷо мекорам, 10-11 сол қабл мавзӯи […]

Забони порсӣ ва ҳувияти миллӣ

Иртиботи забони порсӣ бо хатти порсӣ иттифоқӣ нест. Ин ки мо танбал ҳастем ва намехоҳем заҳмати омӯхтани хатти порсиро ба фарзандони худ таҳаммул кунем, далел бар бадии хатти порсӣ нест. Аз суханрониҳои дуктур Сайидҳусайни Наср, устоди Донишгоҳи Ҷурҷ Вошинтун Мо усулан ду гуна нерӯи фарҳангӣ дар ҷаҳон дорем […]

Оё ин омору арқом намегӯянд, бояд ба хатти порсӣ бозгардем?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Ду рӯз пеш, Муҳиддин Кабирӣ, раҳбари ПМТ, аз лузуми гузор ба хатти порсӣ сухан ба миён овард ва гуфт, мо “роҳи дигаре ҷуз бозгашт ба хатти порсӣ надорем”. Ӯ, далели ин заруратро яке ин донист, ки агар “воқеан мехоҳем, миллат аз бунбасти илмӣ, фарҳангӣ ва текнулужӣ, […]

Кабирӣ: “Роҳи дигаре ҷуз бозгашт ба хатти порсӣ надорем.”

Муҳиддин Кабирӣ бо баёни ин ки “роҳи дигаре ҷуз бозгашт ба хатти порсӣ надорем” гуфт: “Ин пешниҳод ҳеч рабте ба дӯст доштани ин хатт ё бадбинӣ нисбат ба хатте дигар надорад, балки ман ба унвони як тоҷик, як тоҷикистонӣ, ки хайри миллаташро мехоҳад, мехоҳам миллатам як миллати бедору […]

Оё хатти порсӣ “арабиасос” аст?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Яке аз баҳонаҳои мухолифони бозгашт ба дабираи порсӣ дар ҷомеаи мо ин аст, ки мегӯянд, агар сирилик барои мо бегона аст, дабираи кунунии порсӣ ҳам бо мо миёнае надорад, зеро “арабиасос” аст, ва бар асоси ҳамин пиндор ҳатто пешниҳоди гузор ба “хатти авастоӣ”-ро ҳам мекунанд. Ду […]

Оё мушкил фақат ин аст, ки дар куҷо “ӯ” бояд навишт ва дар куҷо “у”?

Ба баҳонаи Рӯзи забон Сайидюнуси Истаравшанӣ Ду рӯз пеш, ба баҳонаи Рӯзи забон, Эмомалӣ Раҳмон дар дидор бо шуморе аз забоншиносон, аз бебандуборӣ дар арсаи забони модарӣ интиқод ва барои ислоҳи ин вазъ ба “Кумитаи забон ва истилоҳот” дастур додааст, то моҳи январи соли 2020 “Қоидаҳои нави имлои […]

Забони форсӣ василаи худогоҳии миллии эрониён аст

Пруфесур Думенику Инҷениту, раиси Депортумони таърих ва фарҳангҳои килосики Донишгоҳ Колифурниё, мӯътақид аст, ки забони форсӣ мероси муштараки эрониён барои ҳифзи худогоҳии миллӣ аст ва тадовуми забони форсӣ то кунун, ба далели таҷаллии худогоҳии миллии эрониён дар ин забон аст. Ӯ мӯътақид аст, забони форсӣ забоне аст, ки […]

Эъҷози забони порсӣ

Барои ин ки каме дар бораи забони порсӣ ва аҳаммияти он ҳарфе зада бошем, нукоте ғурурофаринро аз ин забони ширин истихроҷ кардаем, ки дар идома мехонед: Забони порсӣ дар 29 кишвари ҷаҳон сӯҳбат мешавад, ки дар радифи 6-ум баъд аз забони испониёӣ ва қабл аз забони олмонӣ (аз […]

Як даҳа аст, ки ба мубориза металабад ва мегӯяд: оё ҳамоварде ҳаст?!

Сайидюнуси Истаравшанӣ Ҷомеаи мо, ки ҳудуди сад сол дар банди истеъмор буд ва дар ин муддат ҳастӣ ва ҳувияти ӯ – аз забону хатту адабиёту таъриху фарҳангаш – мавриди анвоъи таҳрифҳо, табдилҳо ва дигаргунсозиҳо қарор гирифт, табиист вақте аз ин банд раҳо мешавад ва мехоҳад “худ”-ро аз нав […]

Раҷабиён порсиситезонро ба чолиш кашид

Дориюши Раҷабиён, рӯзноманигори тоҷик, дар фарохоне, касонеро, ки ба гуфтаи ӯ, “шабурӯз ба фикри таку потак ъалайҳи фарзандони Рӯдакию Фирдавсӣ ҳастанд ва бо тавассул ба дурӯғу туҳмату таҳдид мехоҳанд бо онҳо муқобила кунанд”, ба чолиш кашид ва бо мухотаб қарор додани онҳо эълон кард, ки метавонанд “дар як […]