Метка: Илали гароиш ба моддигарӣ

Сабабҳои гароиш ба материализм (14, қисмати поёнӣ)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Натиҷа Натиҷае, ки амалан аз баррасии иллатҳо ва омилҳои гароишҳои моддӣ бояд бигирем чист? Муҷаддадан бояд эътироф кунам, ки муддаӣ нестам ин баррасӣ як баррасии ҷомеъ ва комил аст. Мумкин аст иллатҳо ва омилҳое аз назари ман пинҳон монда […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (13)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Сангари қаҳрамонӣ ва пархошгарӣ Иллатҳо ва авомиле, ки қаблан таҳти унвонҳои “норасоии мафоҳими калисоӣ”, “норасоии мафоҳими фалсафӣ”, “норасоии мафоҳими иҷтимоӣ ва сиёсӣ”, “нақси равишҳои таблиғӣ” ва “номусоид будани фазои ахлоқӣ ва иҷтимоӣ” аз онҳо ёд шуд ё танҳо ба […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (12)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Муҳити ахлоқӣ ва иҷтимоии номусоид Иллати дигари гароишҳои моддӣ ин аст, ки фазои руҳӣ ва ахлоқии инсон бо андешаи Худошиносӣ ва Худопарастӣ номусоид бошад. Худошиносӣ ва Худопарастӣ табъан мусталзими як навъ таъолии руҳии хоссе аст; базре аст, ки дар […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (11)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Норасоии мафоҳими иҷтимоӣ ва сиёсӣ Севвумин иллати гароишҳои моддӣ, норасоии бархе мафоҳими иҷтимоӣ ва сиёсӣ будааст. Дар таърихи фалсафаи сиёсӣ мехонем, ки он гоҳ ки мафоҳими хосси иҷтимоӣ ва сиёсӣ дар Ғарб матраҳ шуд ва масъалаи ҳуқуқи табиӣ ва […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (10)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Посухи ишколҳои Дэвид Юм бар бурҳони назм Инак, баррасии эродҳои Дэвид Юм бар бурҳони назм: 1) Ин ки оқои Юм пиндоштааст, ки бурҳони назм моҳияти таҷрибӣ дорад монанди ҳамаи бурҳонҳои таҷрибии дигар, иштибоҳ аст. Бароҳини таҷрибӣ дар мавориде аст, […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (9)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Бурҳони назм (1) Соддатарин ва умумитарин бурҳоне, ки бар вуҷуди Худованд иқома мешавад, “бурҳони назм” аст. Қуръони Карим мавҷудоти ҷаҳонро ба унвони “оёт” яъне алоим ва нишонаҳое аз Худованд ёд мекунад. Маъмулан чунин гуфта мешавад, ки назму созмони ашё, […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (8)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Мафҳуми офариниш Аз ҷумлаи сардаргумиҳои ғарбӣ аз ноҳияи фалсафӣ, ки ба масъалаи иллият марбут мешавад, таҳлил ва баррасии офариниш аст. Офариниш ё хилқат яъне чӣ? Оё офариниш ба маънии ин аст, ки офаринанда маъдумеро мавҷуд мекунад, ё ба маънии […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (7)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Азалияти модда Боз аз ҷумла намунаҳои норасоии фалсафаи ғарбӣ ин аст, ки хаёл кардаанд назарияи азалияти модда, бо эътиқод ба Худо мунофӣ аст, ва ҳол он ки ҳеч мулозимае миёни ин назария ва инкори Худованд нест, балки ҳукамои илоҳӣ […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (6)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Тавҳид ва такомул Аз ҷумлаи масоиле, ки ба назари ман таъсири зиёде дар гароишҳои моддӣ доштааст, таваҳҳуми тазодд миёни асли “хилқат ва офариниш” аз як тараф ва асли “transformisme” яъне асли такомул, хусусан такомули ҷондорон, аз тарафи дигар аст. […]

Сабабҳои гароиш ба материализм (5)

(Илали гароиш ба моддигарӣ, ба қалами Устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Тавзеҳи ҷаҳон бо далел ва на иллат Ҳегел мӯътақид шуд, ки тавзеҳи ҷаҳон аз роҳи иллати нахустин, хоҳ ин иллатро зеҳн бидонем ё модда ё Худо, номумкин аст; зеро худи иллати нахустин тавзеҳнопазир аст. Пас, бояд барои тавзеҳи ҷаҳон […]