Метка: Ислом

Демукросӣ равиш аст, на мактаб

(Посухи эроди яке аз дӯстони корбар дар ҳошияи мақолаи “Оё демукросӣ куфр ва аз ислом бегона аст?”) Эрод: Сайидюнус. Ассаламу алейкум. Мавзуи бисер дарозе навиштед ва лекин мафхуми асоси дар канор монда рафт. Худ мегуед бояд ба маьно эьтибор дод ва лекин маьнои асосии демократияро наменависед. Демократия ин ба […]

Оё демукросӣ куфр ва аз ислом бегона аст?

Сайидюнуси Истаравшанӣ Дар робита бо демукросӣ — ки як сохтори сиёсии хоссе аст ва имрӯза дар бисёре аз кишварҳо ҳамин сохтор роиҷ аст — вақте мусалмоне сухан ба миён оварад, ду гурӯҳ ҳастанд, ки мутаассифона бидуни огоҳии лозим, алайҳи ӯ изҳори назар мекунанд: 1) Гурӯҳе, ки худро мусалмони […]

Ҷумалоте аз Алӣ Шариатӣ дар бораи ҳаҷ

“Ҳаҷ, намехоҳад як ақида, як дастур ва ё як арзишро тарҳ кунад. Ҳаҷ, тамоми ислом аст… Чунин менамояд, ки Худо ҳар чиро хостааст ба одамӣ бигӯяд, якҷо дар ҳаҷ рехтааст. Ҳаҷ дар як нигариши куллӣ, сайри вуҷудии инсон аст ба сӯи Худо. Ва дар як калима, ҳаҷ шабеҳи […]

Диранге бар мақолаи Нуриддин Шаҳобиддинов таҳти унвони “Мазҳаб ва инкишоф”

Фикр мекардам, “ҷоҳилу нодону кавдан” пиндоштани дигарон, ба хусус диндорон, фақат махсуси “донишмандони” даврони Шӯравист – зеро пиндорашон ин буд, ки мулло ҷамоат чизе намефаҳмад – аммо шӯрбахтона, мебинем, ки ин одати зишт ҳанӯз ҳам дар миёни олимнамоҳои Тоҷикистон, лоақал дар миёни порае аз онҳо, пойбарҷо будааст. Аҷиб […]

“Шаф-шафа мону шафтолу гӯ”

Сайидюнуси Истаравшанӣ Зарбулмасале тоҷикӣ дорем, ки мегӯяд: “Шаф-шафа мону шафтолу гӯ” ва ё “Шаф-шаф нагӯ, шафтолу гӯ”. Ин зарбулмасалро дар ҷойе ба кор мегиранд, ки касе манзуре дошта, вале ба далоиле, натавонад ошкоро ва руку пӯстканда манзури худро баён бидорад ва аз ин рӯ бо киноя ва муқаддимаҳои […]

Ислом ва талаботи замона (42-қисмати поёнӣ)

Оё ахлоқ мутлақ аст ё нисбӣ? (2) Баррасӣ Ҳол, ки он назариётро донистем, метавонем масъалаи “нисбияти ахлоқ”-ро тарҳ кунем. Бино бар назарияи касоне, ки мегӯянд меъёри ахлоқ нафъ расондан ба ғайр асту бас ва ҳеч меъёри дигаре дар кор нест, масъалаи нисбияти ахлоқ то ҳадди зиёде тасбит мешавад; […]

Ислом ва талаботи замона (41)

Оё ахлоқ мутлақ аст ё нисбӣ? (1) Баҳси аслии мо дар бораи ин буд, ки оё қонунҳо ва муқаррарот ва ҳамчунин усули ахлоқӣ ва усули тарбиятӣ лузуман ва заруратан дар тӯли таърихи башарият тағйир мекунад ва бояд ҳам тағйир бикунад ва бинобар ин ҳеч қонуне ва ҳеч асли […]

Ислом ва талаботи замона (40)

Ҷомеа ва таърих аз назари Қуръон (2) Фикри инсон инъикоси муҳит нест Матлаби дигар ин ки: ҳол, ки ҷомеа шахсият дорад ва фард узвест дар ҷомеа, ва лозимаи узвият ин аст, ки миқдоре аз истиқлол — агар нагӯем тамоми истиқлол — аз миён биравад, чӣ қадр аз истиқлол […]

Ислом ва талаботи замона (39)

Ҷомеа ва таърих аз назари Қуръон (1) Дар дунболаи баҳси чаҳор ҷаласаи пеш роҷеъ ба моҳияти таърих аз назари Қуръон, матолибе арз мекунем. Албатта манзур ин аст, ки Қуръон мантиқи худашро дар ҷараёнҳои таърих бар чӣ мабное гузоштааст? Мо дар он ҷаласа миқдоре баҳс кардем ва чун ба […]

Ислом ва талаботи замона (38)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Назарияи ҷабри иқтисодии таърих ва баррасии он (3) Баҳси мо дар ду ҷаласаи гузашта дар бораи назарияе буд, ки дар заминаи таърих иброз шудааст, ки нерӯи гардонандаи ҷабрии таърих, ниёзҳои иқтисодии башар аст. Нерӯҳои тавлидӣ ҷабран такомул пайдо мекунанд ва равобити тавлиду тавзеъи сарват тағйир мекунад […]

Ислом ва талаботи замона (37)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Назарияи ҷабри иқтисодии таърих ва баррасии он (2) Тафовути наҳзатҳои паёмбарон ва соири наҳзатҳо Тафовуте, ки миёни наҳзатҳое, ки пайғамбарон ба вуҷуд овардаанд ва наҳзатҳое, ки раҳбароне аз қабили Моркс ба вуҷуд овардаанд вуҷуд дорад дар ҳамин аст, ки ин раҳбарон ангушт рӯи манофеи башар гузоштаанд, […]