Маҳмудхон Бурҳонов

Дасту пое мезанад аз бими сар…

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Як зарбулмасали арабӣ мегӯяд: الغرِيقُ يتشبَّثُ بكُلّ حَشيش Яъне, касе ки дар ҳоли ғарқ шудан аст, барои наҷот ёфтан, ба ҳар хасу хошоке даст мезанад. Мавлоно ин маъноро хеле зебо ба назм кашида гуфтааст: Марди ғарқагашта ҷоне… Read More ›

Оё адолат мафҳуме нисбист?

Нақде бар ёддошти Дориюши Раҷабиён Маҳмудхон Бурҳонов Пеш аз ҳама, шоиста аст айни ёддошти ҷаноби Дориюши Раҷабиёнро биёварам. Ӯ менависад: “Маҳмудхони гиромӣ, “ъадолат” як мафҳуми риёзӣ нест, то бишавад интизор дошт, ки ҳама аз он шинохти мушобеҳ дошта бошанд ва… Read More ›

Ҳафиз Бобоёров: “Шумо ҳаққи маънавӣ дар бораи адолат гуфтан надоред”

Ҳафиз Бобоёров, дар як ёддошти кӯтоҳ, дар посух ба ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов, хитоб ба ӯ навиштааст: “Шумо аслан ки дар фикри адолат нестед, балки дар пайи қудратёбӣ ҳастед. Аз ин нигоҳ, шумо ҳаққи маънавӣ дар бораи адолат гуфтан надоред. Як… Read More ›

Мубориза бо фарҳанги бегона ё фарҳанги худӣ?

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов «Мубориза бо фарҳанги бегона». Муддатест ҳукумати Тоҷикистон ин шиорро дастури кори худ қарор додааст. Албатта ин шиор дар ҳадди худ бисёр шиори хубест агар огоҳона ва содиқона бошад. Фарҳанг шомили забон, ҳунар, ахлоқу одоб, расму русум, урфу… Read More ›

“Умедҳои ояндаи мардум”

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Гӯши як муҳоҷири тоҷикро ба хотири “киш” гуфтани як саги рус дар Русия буриданд. Чанд пулиси Русия аз як тоҷики дигар ба унвони “жывой мишень” дар тамрини тирпарронӣ истифода намуда, ӯро маҷрӯҳ намуданд. Мағозаи ҳамсари Бузургмеҳр Ёровро… Read More ›

“Пешво” ва “пасво”

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Дастае аз мафоҳим ҳастанд, ки ба танҳоӣ қобили тасаввур нестанд, балки ҳамеша бо тарафи муқобили худ тасаввур мешаванд; мисли мафҳуми “падар”, мафҳуми “дароз”, мафҳуми “баланд” ва монанди он. Мафҳуми “падар” танҳо он гоҳ қобили тасаввур аст, ки… Read More ›

Оё дастҳое пушти парда қарор дорад?

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Вақте хуб фикр мекунед, мебинед ки ин сиёсатҳои зиддидинӣ ва дахолатҳои беҷои ҳукумати Тоҷикистон дар зиндагии хусусии мардум, ҳеч манфиате барои ҳукумат надорад. На танҳо манфиате надорад, балки баръакс мардуми бе ҳамин ҳам норозиро нисбат ба ҳукумат… Read More ›

“Мурдаро монда тутхӯрӣ”

Маҳмудхон Бурҳонов Ин зарбулмасали тоҷикӣ, ки мегӯяд: “Мурдаро монда тутхӯрӣ”, имрӯз беш аз ҳар замони дигаре, дар ҷомеаи мо маънову мафҳум пайдо кардааст. Аз тутхӯрии ҳукуматдорон дар суги марги миллат, чандон ҷои тааҷҷуб нест, зеро ин кори ҳамешагии инҳо будааст…. Read More ›

Иддаоҳои Ҳафиз Бобоёров дар тарозуи мантиқ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси аршади фалсафа ва маорифи исломӣ Изҳори назарҳои Ҳафиз Бобоёров дар мавзӯи дин ва бахусус дини ислом, бо он ки аз назари “истидлол“ (исботи муддао бо далел) фоқиди ҳар гуна эътибор аст – зеро эшон ғолибан… Read More ›

Дин, илм ва илмӣ

Пурсиш: Илм чист? Оё олими динӣ ҳам метавонад вуҷуд дошта бошад? Агар динро як бахши аз илм бидонем, пас дар сурати исбот наёфтани назарияҳои динӣ, он чӣ гуна метавонад бахши аз илм бошад? Ё агар назарияҳои динӣ, ки бар пояи… Read More ›

Хведудаҳ (xwēdōdah) ё издивоҷ бо маҳорим дар ойини Зартушт

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси фалсафа ва маорифи исломӣ Издивоҷ бо маҳорим (аз ҷумла модар, хоҳар ва духтар), ҳам дар манобеъи динии зартуштӣ омада ва ҳар дар нақлҳои торихӣ яъне аз давраҳои гуногуни Эрон гузориш шуда ва ҳамчунин дар осори… Read More ›

Оё адёни иброҳимӣ аз резахорони хони маздаясно ҳастанд?

(Нақде бар мақолаи “Дини ношинохтае, ки Ғарбро шакл дод“ (The obscure religion that shaped the West)) Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси фалсафа ва маорифи исломӣ Мақолаи “Дини ношинохтае, ки Ғарбро шакл дод“ (The obscure religion that shaped the West) навиштаи… Read More ›

Ҳукми гузоштани риш дар шариати исломӣ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов Дар боби риш аз ҳазрати Паёмбари Акрам (Саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) як чанд ривояти саҳеҳ ворид шудааст, ки метавон онро ба се даста тақсим кард: 1) Дастаи аввал: ривоёте, ки мегӯяд, ҳазрати Расули Акрам… Read More ›

Хушомадгӯӣ

Маҳмудхон Бурҳонов Ҳамеша дар ҳар давру замон як идда аз мардум будаанд, ки шуғлашон хушомадгӯӣ будааст; хушомадгӯӣ ба даргоҳи қудрат. Фарқе намекунад чӣ касе сари қудрат бошад, шахси одил ё золим, худӣ ё бегона, диндор ё бедин… аслан муҳим нест…. Read More ›

Рамазон; мактаби худсозӣ, худёбӣ ва Худоёбӣ

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Моҳи шарифи Рамазонро Худои меҳрубон барои мусалмонон мактаби худсозӣ, худёбӣ ва Худоёбӣ қарор дода ва дар поёни ин моҳ, шогирдони ин мактабро ба поси хатми дарсҳои он, бо медоли иди Фитр табрик ва тақдир намудааст. Бинобар ин,… Read More ›

Ҷаҳони моддӣ оғози замонӣ надорад

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов Ҷаҳони моддӣ оғози замонӣ надорад, зеро замон худ ҳамчун макон, мафҳумест бархоста аз модда, ва ба иборати дақиқтар: замону макон ду буъд аз абъоди модда аст. Аз ин рӯ, фалосифа аз қадим дар радди пиндори мутакаллимон,… Read More ›

Фарқи як равшанфикр бо сиёсатмадор

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Фарқи як равшанфикр бо сиёсатмадор дар ин аст, ки сиёсатмадор ҷомеаро ба шакли як корвоне мебинад, ки бояд онро дуруст роҳбарӣ кунад ва аз он дар муқобили хатарҳои берунӣ ва дуздони сарироҳӣ муҳофизат намояд. Вале як равшанфикр… Read More ›

Вақте шарти дӯстӣ бо Оли Сауд, душманӣ бо муқовимати Фаластин қарор дода мешавад…

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Оли Сауд ҳамеша саъй мекард, воқеъиятро таҳриф намояд ва ба он ранги мазҳабӣ диҳад. Бинобар ин, бо харҷи сармояҳои ҳангуфт ва роҳандозии шабакаҳои гуногуни таблиғотӣ, тавониста буд зеҳни мардуми мусалмонро олудаи даргириҳои мазҳабӣ намояд ва ба ҷойи… Read More ›

Чаро душманонамон моро гӯл мезананд?

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Хеле аз мо мусалмонон имрӯз мисли кабк сари худро зери барф кардаем ва гумон мекунем, айбу нуқсонамон ҳам мисли сарамон зери барф рафта ва аз диди мардум пинҳон мондааст. Лутфан сари худро аз зери барф берун кунед… Read More ›

Қуръон ва масъалаи худшиносӣ ва Худошиносӣ

Маҳмудхон Бурҳонов Бе ягон шакку тардид метавон гуфт, ки дар ин мавзӯъ Қуръони Карим болотарин ва охирин сухани мумкинро гуфтааст, ки на пеш аз он ва на пас аз он, ҳеч мактаб ва ё дине ба ин зебоӣ ва зарофат… Read More ›