Метка: Маҳмудхон Бурҳонов

“Пешво” ва “пасво”

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Дастае аз мафоҳим ҳастанд, ки ба танҳоӣ қобили тасаввур нестанд, балки ҳамеша бо тарафи муқобили худ тасаввур мешаванд; мисли мафҳуми “падар”, мафҳуми “дароз”, мафҳуми “баланд” ва монанди он. Мафҳуми “падар” танҳо он гоҳ қобили тасаввур аст, ки дар канораш мафҳуми “фарзанд” ҳам тасаввур бишавад, ҳамин […]

Оё дастҳое пушти парда қарор дорад?

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Вақте хуб фикр мекунед, мебинед ки ин сиёсатҳои зиддидинӣ ва дахолатҳои беҷои ҳукумати Тоҷикистон дар зиндагии хусусии мардум, ҳеч манфиате барои ҳукумат надорад. На танҳо манфиате надорад, балки баръакс мардуми бе ҳамин ҳам норозиро нисбат ба ҳукумат норозитар мекунад. Пас чаро ҳукумат даст ба ин […]

“Мурдаро монда тутхӯрӣ”

Маҳмудхон Бурҳонов Ин зарбулмасали тоҷикӣ, ки мегӯяд: “Мурдаро монда тутхӯрӣ”, имрӯз беш аз ҳар замони дигаре, дар ҷомеаи мо маънову мафҳум пайдо кардааст. Аз тутхӯрии ҳукуматдорон дар суги марги миллат, чандон ҷои тааҷҷуб нест, зеро ин кори ҳамешагии инҳо будааст. Вале тааҷҷубу шигифтӣ аз тутхӯрии фарзандони ин миллат […]

Иддаоҳои Ҳафиз Бобоёров дар тарозуи мантиқ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси аршади фалсафа ва маорифи исломӣ Изҳори назарҳои Ҳафиз Бобоёров дар мавзӯи дин ва бахусус дини ислом, бо он ки аз назари “истидлол“ (исботи муддао бо далел) фоқиди ҳар гуна эътибор аст – зеро эшон ғолибан иддао мепароканад ва дида нашудааст, ки бар муддао […]

Дин, илм ва илмӣ

Пурсиш: Илм чист? Оё олими динӣ ҳам метавонад вуҷуд дошта бошад? Агар динро як бахши аз илм бидонем, пас дар сурати исбот наёфтани назарияҳои динӣ, он чӣ гуна метавонад бахши аз илм бошад? Ё агар назарияҳои динӣ, ки бар пояи мутуни китобҳои муқаддас таркиб ёфтанд, иштибоҳ бошанд, оё […]

Хведудаҳ (xwēdōdah) ё издивоҷ бо маҳорим дар ойини Зартушт

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси фалсафа ва маорифи исломӣ Издивоҷ бо маҳорим (аз ҷумла модар, хоҳар ва духтар), ҳам дар манобеъи динии зартуштӣ омада ва ҳар дар нақлҳои торихӣ яъне аз давраҳои гуногуни Эрон гузориш шуда ва ҳамчунин дар осори адабӣ ва ашъори порсӣ ҳикоят шудааст. Яке аз […]

Оё адёни иброҳимӣ аз резахорони хони маздаясно ҳастанд?

(Нақде бар мақолаи “Дини ношинохтае, ки Ғарбро шакл дод“ (The obscure religion that shaped the West)) Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов, коршиноси фалсафа ва маорифи исломӣ Мақолаи “Дини ношинохтае, ки Ғарбро шакл дод“ (The obscure religion that shaped the West) навиштаи оқои Зӯбини Бихрад (Joobin Bekhrad) аст, ки дар […]

Ҳукми гузоштани риш дар шариати исломӣ

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов Дар боби риш аз ҳазрати Паёмбари Акрам (Саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) як чанд ривояти саҳеҳ ворид шудааст, ки метавон онро ба се даста тақсим кард: 1) Дастаи аввал: ривоёте, ки мегӯяд, ҳазрати Расули Акрам (Саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) риш мегузоштанд, […]

Хушомадгӯӣ

Маҳмудхон Бурҳонов Ҳамеша дар ҳар давру замон як идда аз мардум будаанд, ки шуғлашон хушомадгӯӣ будааст; хушомадгӯӣ ба даргоҳи қудрат. Фарқе намекунад чӣ касе сари қудрат бошад, шахси одил ё золим, худӣ ё бегона, диндор ё бедин… аслан муҳим нест. Муҳим барои хушомадгӯён мақому мансаби он шахс аст, […]

Рамазон; мактаби худсозӣ, худёбӣ ва Худоёбӣ

Ёддошти Маҳмудхон Бурҳонов Моҳи шарифи Рамазонро Худои меҳрубон барои мусалмонон мактаби худсозӣ, худёбӣ ва Худоёбӣ қарор дода ва дар поёни ин моҳ, шогирдони ин мактабро ба поси хатми дарсҳои он, бо медоли иди Фитр табрик ва тақдир намудааст. Бинобар ин, мо шогирдони мактаби Рамазон, бояд дарсҳои созандаи ин […]

Ҷаҳони моддӣ оғози замонӣ надорад

Ба қалами Маҳмудхон Бурҳонов Ҷаҳони моддӣ оғози замонӣ надорад, зеро замон худ ҳамчун макон, мафҳумест бархоста аз модда, ва ба иборати дақиқтар: замону макон ду буъд аз абъоди модда аст. Аз ин рӯ, фалосифа аз қадим дар радди пиндори мутакаллимон, ки ҳудус (пайдоиши замонӣ)-ро мутародиф бо эҷод мегирифтанд, […]