Метка: Муртазо Мутаҳҳарӣ

Иқболи Лоҳурӣ аз назари шаҳид Муртазо Мутаҳҳарӣ

Ба баҳонаи рӯзи даргузашти Иқбол Вежагиҳои Иқболи Лоҳурӣ “Дар хориҷ аз ҷаҳони араб бархе муслеҳон, ки битавон онҳоро “қаҳрамон” номид, каму беш зуҳур карданд. Иқболи Лоҳуриро қатъан як қаҳрамони ислоҳгар дар ҷаҳони ислом бояд ба шумор овард, ки андешаҳои ислоҳияш аз марзи кишвари худаш ҳам гузашт. Иқбол имтиёзҳое […]

Ба баҳонаи зодрӯзи шаҳид Муртазо Мутаҳҳарӣ

Шаҳид Муртазо Мутаҳҳарӣ, мутафаккир ва муҷтаҳид, файласуф, мутакаллим, муфассир ва аз назарияпардозони низоми Ҷумҳурии Исломии Эрон аст. Ӯ қабл аз Инқилоби Исломӣ дар Эрон, устоди Донишгоҳи Теҳрон буд. Имом Хумайнӣ, поягузори Инқилоби Исломӣ, алоқаи зиёде ба вай дошт, то бад-он ҷо, ки баъд аз шаҳодаташ гуфт: «Мутаҳҳарӣ пораи […]

Ориф аз забони Абӯалӣ ибни Сино

(Шарҳе мухтасар бар “Мақомот ул-орифин”-и Абӯалӣ ибни Сино ба қалами устод Муртазо Мутаҳҳарӣ) Бӯалӣ файласуф аст, на ориф, вале як файласуфи хушк нест, махсусан дар охирҳои умраш тамоюлоти ирфонӣ пайдо карда ва дар “Ишорот‏” — ки зоҳиран охирин асараш аст — фаслеро ба “Мақомот ул-орифин” ихтисос додааст. Мо […]

3 марҳила ва 5 иқдом барои фурӯпошии фарҳангии Испониёи мусалмон

Бозхонии вазъияти фарҳангӣ ва иҷтимоӣ дар Андалуси исломӣ ва фаҳми иллатҳои фурӯпошии фарҳангӣ дар он, як зарурати таърихӣ барои имрӯзи мост. Фатҳи Андалуси масеҳӣ тавассути мусалмонон, барои масеҳиён бисёр гарон тамом шуд ва бар ҳамин асос, фикри шикаст додани мусалмонон лаҳзае аз сари зимомдорони масеҳӣ хориҷ нашуд. Ин […]

Ислом ва талаботи замона (42-қисмати поёнӣ)

Оё ахлоқ мутлақ аст ё нисбӣ? (2) Баррасӣ Ҳол, ки он назариётро донистем, метавонем масъалаи “нисбияти ахлоқ”-ро тарҳ кунем. Бино бар назарияи касоне, ки мегӯянд меъёри ахлоқ нафъ расондан ба ғайр асту бас ва ҳеч меъёри дигаре дар кор нест, масъалаи нисбияти ахлоқ то ҳадди зиёде тасбит мешавад; […]

Ислом ва талаботи замона (41)

Оё ахлоқ мутлақ аст ё нисбӣ? (1) Баҳси аслии мо дар бораи ин буд, ки оё қонунҳо ва муқаррарот ва ҳамчунин усули ахлоқӣ ва усули тарбиятӣ лузуман ва заруратан дар тӯли таърихи башарият тағйир мекунад ва бояд ҳам тағйир бикунад ва бинобар ин ҳеч қонуне ва ҳеч асли […]

Ислом ва талаботи замона (40)

Ҷомеа ва таърих аз назари Қуръон (2) Фикри инсон инъикоси муҳит нест Матлаби дигар ин ки: ҳол, ки ҷомеа шахсият дорад ва фард узвест дар ҷомеа, ва лозимаи узвият ин аст, ки миқдоре аз истиқлол — агар нагӯем тамоми истиқлол — аз миён биравад, чӣ қадр аз истиқлол […]

Ба баҳонаи зодрӯзи шаҳид Муртазо Мутаҳҳарӣ

Шаҳид Муртазо Мутаҳҳарӣ, мутафаккир ва муҷтаҳид, файласуф, мутакаллим, муфассир ва аз назарияпардозони низоми Ҷумҳурии Исломии Эрон аст. Ӯ қабл аз Инқилоби Исломӣ дар Эрон, устоди Донишгоҳи Теҳрон буд. Имом Хумайнӣ, поягузори Инқилоби Исломӣ, алоқаи зиёде ба вай дошт, то бад-он ҷо, ки баъд аз шаҳодаташ гуфт: «Мутаҳҳарӣ пораи […]

Ислом ва талаботи замона (39)

Ҷомеа ва таърих аз назари Қуръон (1) Дар дунболаи баҳси чаҳор ҷаласаи пеш роҷеъ ба моҳияти таърих аз назари Қуръон, матолибе арз мекунем. Албатта манзур ин аст, ки Қуръон мантиқи худашро дар ҷараёнҳои таърих бар чӣ мабное гузоштааст? Мо дар он ҷаласа миқдоре баҳс кардем ва чун ба […]

Ислом ва талаботи замона (38)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Назарияи ҷабри иқтисодии таърих ва баррасии он (3) Баҳси мо дар ду ҷаласаи гузашта дар бораи назарияе буд, ки дар заминаи таърих иброз шудааст, ки нерӯи гардонандаи ҷабрии таърих, ниёзҳои иқтисодии башар аст. Нерӯҳои тавлидӣ ҷабран такомул пайдо мекунанд ва равобити тавлиду тавзеъи сарват тағйир мекунад […]