Метка: фалсафаи исломӣ

Фалсафа ва равиши реализм (187)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (20) Исботи ягонагии Худо аз роҳи фалсафа (3) Матни мақола Бо таваҷҷӯҳ ба он чи дар қисмати пешин гуфта шуд, метавон гуфт, ки башар аз рӯзе, ки ба фикри Худо афтода ваҳдаташро низ табъан исбот мекардааст. Ишкол Мумкин аст бархе аз кунҷковон ба мо […]

Фалсафа ва равиши реализм (186)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (19) Исботи ягонагии Худо аз роҳи фалсафа (2) Бурҳони севвум: бурҳони тамонуъ аст. Дар Қуръони Карим омадааст: لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا “Агар дар осмону замин (дар кулли олам) ғайр аз зоти Худованд худоёни дигар мебуд, осмону замин табоҳ шуда буданд ва […]

Фалсафа ва равиши реализм (185)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (18) Исботи ягонагии Худо аз роҳи бурҳони фалсафӣ (1) Матни мақола Аз барои исботи ин назария танҳо як нигоҳ ба ду бурҳони гузашта, ки барои исботи сонеъ зикр намудем кофист. Зеро аз роҳи бурҳони дуввум ниёзи ҷаҳони ҳастӣ ба Худо барои ин буд, ки […]

Фалсафа ва равиши реализм (184)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (17) Мо Худоро чӣ гуна тасаввур мекунем? (2) Башар мехоҳад ба Худо мӯътақид гардад ва ба ӯ маърифат пайдо кунад. Аввалин пурсише, ки ба миён меояд ин аст, ки оё башар қодир аст Худоро тасаввур кунад, то бад-ӯ мӯътақид гардад ё на? Зеро эътиқод, […]

Фалсафа ва равиши реализм (183)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (16) Мо Худоро чӣ гуна тасаввур мекунем? (1) Матни мақола Мо пайваста дар зиндагонии моддии худ ба як силсила маълулоти ҷисмонӣ, ки оғишта ба як ришта қайдҳои ҷисмонӣ ва замонӣ ва маконӣ мебошанд, гирифторем. Ҳеч гоҳ ҳавоссу тахайюли мо як мавҷуди бе қайду шарт […]

Фалсафа ва равиши реализм (182)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (15) Тавзеҳ Матни мақола Аввалан: бояд донист, ки натиҷаи ин ду бурҳон яке аст, зеро бурҳони аввалӣ барои мавҷудоти ин ҷаҳон — ки воқеияти мутлақ надошта ва бо шароити махсусу тақдири муайян воқеиятдор, ва бе он шароиту тақдир бевоқеият ва нобуд ҳастанд — як […]

Фалсафа ва равиши реализм (181)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (14) Баёни дуввум (бурҳони ҳудус, бурҳони вуҷубу имкон) Матни мақола Мушоҳидаи ибтидоӣ ба субут мерасонад ва ҳам бо кунҷковии илмӣ ба даст меояд, ки аҷзои ҷаҳон бо ҳамдигар иртиботи вуҷудӣ доранд (1) ва ин иртибот ва ба ҳам бастагӣ на танҳо дар миёни як […]

Фалсафа ва равиши реализм (180)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (13) Баёни аввал (бурҳони сиддиқин) – 3 Ҳукамои Урупо аз қарни 11-уми милодӣ бурҳоне барои исботи Худованд зикр кардаанд, ки ба “бурҳони вуҷудӣ” маъруф аст. Мубтакири ин бурҳон Сент Онселм (Saint Anselme) аст, ки ӯро “Онселми муқаддас” меноманд ва аз авлиёи дини Масеҳ мешуморанд. […]

Фалсафа ва равиши реализм (179)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (12) Баёни аввал (бурҳони сиддиқин) – 2 Ҳукамои исломӣ кӯшидаанд ба истидлоли ақлие роҳ ёбанд, ки дар он истидлол, махлуқот воситаи исбот набошанд. Бӯалӣ Сино бурҳони маъруфи худро — ки аз роҳи тақсими мавҷуд ба воҷиб ва мумкин, ва ниёзмандии мумкин дар вуҷуд ба […]

Фалсафа ва равиши реализм (178)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (11) Баёни аввал (бурҳони сиддиқин) — 1 Матни мақола: Воқеияти ҳастӣ, ки дар субути вай ҳеч шак надорем, ҳаргиз нафй намепазирад ва нобудӣ барнамедорад. Ба иборати дигар: Воқеияти ҳастӣ бе ҳеч қайду шарт воқеияти ҳастӣ аст ва бо ҳеч қайду шарте ловоқеият намешавад, ва […]

Фалсафа ва равиши реализм (177)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (10) Татбиқ ва тавзеҳ Матни мақола: Акнун бояд дид, кадом баёни мантиқӣ ё бурҳони итминонбахше аст, ки ба субут расонад, ки: “Истиқлоли ҳастии аҷзоъи ҷаҳон, ки дар баробари дидагони мо ҳастанд, ҳоли муҳтаваёти ойина (тамсили собиқ)-ро надоранд”? Ва бо пуштгармии кадом далел метавон ин […]