Tag: фалсафаи исломӣ

Фалсафа ва равиши реализм (176)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (9) Тамсил Матни мақола Фарз кунед бо диле осуда ва ҳавоссе ҷамъ дар фазое ором нишаста ва ин ҷаҳони пурҷунбу ҷӯшро дар баробари худ гузошта ва ба тамошои ҳар пастиву баландӣ, дуру наздик, гӯшаву канор, беруну дарун, резу дурушти вай пардохта чашмчаронӣ мекунед; фазоест […]

Фалсафа ва равиши реализм (175)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (8) Матни мақола Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад. Албатта ин ҳамон назария аст, ки дар фасли гузашта гуфтем, ки: “Баҳсу кунҷковӣ дар исботу нафйи вай, ҷузъи фитриёти инсон, балки ҳар мавҷуди зишуъур, ки ба қонуни иллату маълул имон дошта ва ҷаҳонро дар ҳоли иҷтимоъ бибинад, […]

Фалсафа ва равиши реализм (174)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (7) Муқаддима (7) Роҳи ақл (ё истидлолу фалсафа) — 2 Қуръон дар бораи Худо ва моварои табиат чунин масоиле тарҳ мекунад: لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ “Чизе монанди ӯ (Худо) нест…” (Сураи Шӯро, ояти 11) وَلِلّهِ الْمَثَلُ الأَعْلَىَ “Ва беҳтарин васф аз они Худост…” (Сураи Наҳл, […]

Фалсафа ва равиши реализм (173)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (6) Муқаддима (6) Ҳудус ва пайдоиши олам Роҳи севвум аз роҳҳои мутолеа дар хилқат ва офариниши мавҷудот, роҳи ҳудуси (пайдоиши) мавҷудоти ин ҷаҳон аст. Ин баҳс низ доманаи дарозе дорад ва чун баъдан дар матни мақола дар ин бора баҳс хоҳад шуд, феълан аз […]

Фалсафа ва равиши реализм (172)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (5) Муқаддима (5) Ҳидоят ва роҳёбӣ (2) Аммо дар мавриди ҷондорон: дар кори селлулҳои (ҳуҷайраҳои) ҳаётӣ, чанд навъ кори ибтикорӣ дида мешавад, ки сохтмони мошинии онҳо барои тавҷеҳи он навъ корҳо кофӣ нест. Ё бояд мӯътақид шавем он селлулҳо дорои он қадр ақлу илму […]

Фалсафа ва равиши реализм (171)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (4) Муқаддима (4) Роҳи ҳиссу илм (ё роҳи табиат) — 3 Боз чизи дигаре, ки тавлиди шигифтӣ ва ҳайрат мекунад ин аст, ки селлулҳои (ҳуҷайраҳои) бадан — ки ададашон дар бадани як фард ба милёрдҳо мерасад ва аз адади маҷмӯи афроди башар дар асри […]

Фалсафа ва равиши реализм (170)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (3) Муқаддима (3) Роҳи ҳиссу илм (ё роҳи табиат) — 2 Кресси Моррисон дар сафҳаи 10 китоби “Рози офариниши инсон” мегӯяд: “Бархе ситорашиносон мӯътақиданд, ки эҳтимоли наздикии ду ситора ба ҳам то ҳудуде, ки қувваи ҷозибаи онҳо дар ҳам феълу инфиъоле кунад ва онҳоро […]

Фалсафа ва равиши реализм (169)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (2) Муқаддима (2) Роҳи ҳиссу илм (ё роҳи табиат) — 1 Ба иборати дигар, роҳи мутолеа дар хилқат. Ин роҳ низ ба навбаи худ ба се роҳ муншаъиб мешавад: 1) Аз тариқи ташкилот ва низомоте, ки дар сохтмони ҷаҳон ба кор рафтааст; 2) Аз […]

Фалсафа ва равиши реализм (168)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (1) Муқаддима (1) Роҳҳои башар ба сӯи Худо Он чӣ то кунун гуфта шуд, марбут ба эродҳо ва ишколҳо ва монеаҳое буд, ки барои афкор дар роҳи таҳсили Худошиносӣ вуҷуд дошт. Акнун бибинем аз чӣ роҳ ва ба чӣ далел бояд вуҷуди Худоро қабул […]

Фалсафа ва равиши реализм (167)

Худои ҷаҳон ва ҷаҳон (9) Матни мақола 7) Ва касоне, ки мегӯянд: “Агар Худое дар кор буд, ин ҳама падидаҳои бефоида монанди пистон дар мард ва падидаҳои аз кор афтода монанди боли мурғи хонагӣ ва хурӯс ва пӯсти лои ангуштони бархе парандагони ғайриобӣ, ки натиҷаи таҳаввули модда ё […]

Фалсафа ва равиши реализм (166)

Худои ҷаҳон ва ҷаҳон (8) Матни мақола 7) Мегӯянд: агар Худое дар кор буд, ин ҳама падидаҳои бефоида ва аз кор афтода, ки дар натиҷаи таҳаввулу такомули модда пайдо мешавад, мавҷуд намешуд. Ва ҳамчунин ин ҳама бадбахтӣ ва ситам ва норавоиҳои гуногун, ки ҷаҳон пур аз онҳост, пайдо […]