Метка: қазо ва қадар

Инсон ва сарнавишт (3)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Ҳаросангез Сарнавишт! Қазо ва қадар! Калимае руъбовартару ҳаросангезтар аз ин ду калима, пардаи гӯши башарро ба ҳаракат наёвардааст. Ҳеч чиз ба андозаи ин ки инсон озодии худро аз даст рафта ва хештанро мақҳуру маҳкуми нерӯмандтар аз худ мушоҳида кунад ва тасаллути мутлақу бе чуну чарои ӯро […]

Инсон ва сарнавишт (2)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Муқаддима (2) Гоҳе гуфта мешавад, сирри инҳитоти мусалмонон эътиқоди амиқе аст, ки ба сарнавишт ва қазо ва қадар доранд. Ва гоҳе гуфта мешавад, эҳтимоми азими ислом ба амри охират ва ҷаҳони абадӣ ва ночиз шумурдани зиндагонии дунё фикри мусалмононро аз таваҷҷӯҳи ҷиддӣ ба масоили зиндагӣ мунсариф […]

Инсон ва сарнавишт (1)

Муртазо Мутаҳҳарӣ Муқаддима (1) Азамат ва инҳитоти муслимин Масъалаи сарнавишт ва қазо ва қадар, ки дар ин рисола фаҳсу таҳқиқе дар бораи он сурат гирифтааст, ҷузъи масоили фалсафӣ аст. Ва агар бино бошад дар радифи воқеии худ қарор гирад, бояд онро дар фалсафа дар миёни масоили фалсафӣ ҷустуҷӯ […]

Фалсафа ва равиши реализм (196)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (29) Қазо ва қадар (2) Матни мақола Усуле чанд: 1) Дар мақолаҳои 8 ва 9 мубарҳан сохтем, ки чизҳое, ки дорои воқеият буда ва дар хориҷ ҳастанд, аз зарурат ва вуҷуби вуҷуд холӣ нестанд. Ҳар чӣ дар хориҷ аст, аз он ҷиҳат, ки дар […]

Фалсафа ва равиши реализм (195)

Ҷаҳони офариниш офаридгоре дорад (28) Қазо ва қадар (1) Ин масъала, севвумин масъала аз мабоҳиси марбут ба афъоли илоҳӣ аст. Дар ин масъала, қазо ва қадар яъне навъи робита ва пайванди ашё ва махлуқот аз назари ҳатмияту қатъият, ва аз назари ҳудуду андозаҳо, ва аз назари мизони дахолати […]

Чаро Худо қориёни Қуръонро ҳифз накард?

Сайидюнуси Истаравшанӣ “Амрикоиҳо дар Афғонистон 50-70 қории мураттаби Қуръонро бомбаборон карда куштанд; Худо чаро ҳифзашон накард, малоикаҳо куҷо?” Ин гуфтор, гуфтори яке аз таҳсилдидаҳои ҷомеаи мост. Яке дигар аз таҳсилдидаҳо, ки аз устодони донишгоҳ ҳам ҳаст, зери ёддошти фавқ навишта: “Бисёр пурсиши мантиқӣ ва таҳрикдиҳандаи зеҳн. Хандаовар ҳам […]

Қазо ва қадар аз дидгоҳи Ҳаким Носири Хисрав

Яке аз имтиёзҳои Ҳаким Носири Хисрав — файласуф, мутакаллими илоҳӣ ва шоири номвари тоҷик, ки ӯро аз соири шуаро ҷудо месозад ин аст, ки вай бар бештари улуми ақлӣ ва нақлии замони худ аз қабили фалсафа, ҳисоб, ҳандаса, нуҷум, каломи исломӣ, улуми қуръонӣ ва ҳадисӣ табаҳҳур дошт, ва […]

Худо барои ақл ҷойгоҳи болотар додааст ё ба меъёрҳои динӣ?

Пурсиш: Дуруди Худо, Ид муборак Ака. Мехостам назари шуморо перомуни ақлу андеша бифаҳмам, ки онҳо дар кадом сатҳ бояд қарор дошта бошанд: Худо барои ақлу андеша ҷойгоҳи болотар додааст ё ба меъёрҳои динӣ? Чун аксаран ба назар мерасад, ки аиммаи динӣ, сар карда аз Расули Худо (с) то […]

Оё метавон бо дуо тақдир ва сарнавиштро дигаргун кард?

Ишора: Ин пурсишу посух тақрибан се сол пеш анҷом гирифта ва дар сойти пешини Кимиёи саодат (ки ҳоло нест) мунташир шуда буд. Чун масъалаи бисёр муҳим аст, лозим дидам онро бознашр намоям. Пурсиш: Ассалому алейкум бародари динӣ ҷаноби Сайидюнус! Суоле доштам: Оё метавон бо дуо тақдиротро дигар кард? […]

Посухи пурсише дар бораи қазо ва қадари илоҳӣ

Пурсиш: Бо арзи салом ва хаста набошед хидмати Шумо устоди бисёр гиромӣ ва пурталош. Ин ҷониб ҷавоне ҳастам 18 сола ва мехостам суолеро бо Шумо дар миён бигузорам, ки аз овони наврасӣ дар зеҳни ман пайдо шуда ва то ин муддат маро азият медиҳад ва рӯм намешавад, ки […]